Lupus en de huid

Systemische lupus erythematodes, kortweg lupus of SLE, is een ziekte waarbij het afweersysteem het eigen lichaam aanvalt. Lupus kan bijna elk orgaan raken. De ziekte is zeldzaam: een tot drie op de tienduizend mensen hebben het. Acht tot negen op de tien mensen met lupus zijn vrouwen. Meestal begint het tussen het twintigste en het vijftigste jaar. Er zijn periodes waarin de ziekte opvlamt, en periodes met rust.

De huid doet bij de meeste mensen met lupus mee, en is vaak het eerste orgaan waar de ziekte zich laat zien. Lupus kan ook alleen in de huid zitten. Sommige mensen hebben jarenlang alleen huidplekken, zonder dat de ziekte ooit in het lichaam meedoet.

De drie vormen van huidlupus

• De acute vorm: een vlindervormige roodheid over de wangen en de neus, die de plooi naast de neus vrijlaat. Hoort bijna altijd bij lupus die in het hele lichaam actief is, met koorts, pijn in de gewrichten en moeheid.
• De subacute vorm: ringvormige of schilferende plekken op huid die in de zon komt. Hangt samen met bepaalde antistoffen in het bloed en wordt soms uitgelokt door medicijnen.
• De chronische vorm: scherp begrensde, rode, schilferende plekken op het gezicht, de oren en de hoofdhuid. Dit heet ook discoïde lupus. Het is de vorm die het meest voorkomt, en de enige die littekens en kleurverschillen achterlaat.

Bij lupus kunnen ook mondzweertjes, kale plekken en koude, bleke of blauwe vingers en tenen voorkomen.

Zonbescherming

Zonlicht lokt alle drie de vormen uit, ook op huid zonder plekken, ook in Nederland en ook op bewolkte dagen. Bij lupus is zonbescherming daarom een deel van de behandeling.

• Draag bedekkende kleding en een hoed.
• Smeer zonnebrandcrème met factor 50 op de huid die bloot is.
• Doe dit het hele jaar door, ook als het bewolkt is.

Haar en hoofdhuid

De chronische vorm op de hoofdhuid laat littekens achter. Op die plek groeit het haar niet meer terug, en dat haarverlies is blijvend. Zie je of je kapper een scherp begrensde, schilferende, rode plek op de hoofdhuid, waar geen haartjes meer uit komen? Laat die dan snel bekijken. Vroeg behandelen kan blijvend haarverlies helpen voorkomen.

Je huid verzorgen

Behandel plekken die actief zijn voorzichtig. Gebruik daar geen scrubs, peelings of warmtebehandelingen, en was ze zacht. Vertel je schoonheidsspecialist of kapper dat je lupus hebt.

De behandeling

De arts behandelt huidlupus met crèmes, zoals een crème met een corticosteroïd of een calcineurineremmer. Vaak komt daar een tablet bij, zoals hydroxychloroquine. Bij uitgebreide of ernstige plekken kunnen andere medicijnen nodig zijn die de afweer remmen.

Daarnaast helpt een gezonde leefstijl: niet roken, gezond eten en een gezond gewicht, genoeg bewegen en meedoen aan het bevolkingsonderzoek. Een reumaconsulent of reumaverpleegkundige kan je daarbij begeleiden.