Controle en nazorg na huidkanker

Wie huidkanker heeft gehad, heeft meer kans op een nieuwe. Daarom horen controles en zelfonderzoek bij de zorg na huidkanker. Ook de gevolgen voor je dagelijks leven en je gevoel tellen mee.

Waarom controle

Huidkanker komt vaak terug, of er ontstaat een nieuwe op een andere plek. Ongeveer een op de vier mensen met een basaalcelcarcinoom krijgt binnen twee tot drie jaar een nieuw basaalcelcarcinoom. Bij het plaveiselcelcarcinoom is dat ongeveer een op de tien. Na een melanoom krijgt een kleiner deel een nieuw melanoom. Bij controles en door zelf je huid na te kijken, wordt een nieuwe plek vroeg ontdekt.

Hoe vaak, per vorm

• Basaalcelcarcinoom met een laag risico: de controle gebeurt vaak bij de huisarts. Je kijkt zelf regelmatig je huid na.
• Basaalcelcarcinoom met een hoog risico of dat vaker terugkomt: controle bij de dermatoloog.
• Plaveiselcelcarcinoom: minstens vijf jaar controle. Bij een laag risico kan dat bij de huisarts. Bij een hoog risico bij de dermatoloog.
• Dun melanoom: meestal een controle, een tot drie maanden na de behandeling, met uitleg over zelfonderzoek.
• Dikker melanoom: het eerste jaar elke drie maanden, het tweede jaar elke zes maanden, daarna tot vijf jaar elk jaar.
• Verminderde afweer: regelmatig bij de dermatoloog, ook zonder klachten.

Je arts spreekt met jou af wat voor jou geldt.

Wat de arts doet

De arts bekijkt het litteken en je hele huid en voelt aan de lymfeklieren. Scans zijn bij de meeste controles niet nodig. Alleen bij een melanoom of plaveiselcelcarcinoom met een hoog risico, of bij een vermoeden van uitzaaiing, kan de arts een echo of scan laten maken.

Wat je zelf doet

• Bekijk je huid elke drie tot zes maanden, of zo vaak als je arts aangeeft. Lees hoe op de pagina Zelfonderzoek van de huid.
• Let op het litteken, nieuwe plekjes, wondjes die niet genezen en plekjes die veranderen.
• Voel af en toe aan de lymfeklieren in je hals, oksels en liezen.
• Bescherm je huid elke dag tegen de zon.
• Zie je iets, neem dan contact op. Wacht niet tot de volgende controle.

Angst dat het terugkomt

Huidkanker raakt je, ook als het goed te behandelen is. Ook bij een basaalcelcarcinoom. Veel mensen blijven bang dat het terugkomt. Elk plekje voelt dan verdacht en elke controle is spannend. Dat heet angst voor terugkeer. Het komt heel veel voor, en er is hulp voor.

Gaat die angst je dagelijks leven beheersen, bijvoorbeeld doordat je slecht slaapt, steeds je huid controleert of vakanties vermijdt, praat er dan over met je huisarts. Een psycholoog met ervaring in de zorg bij kanker kan helpen. In het ziekenhuis gebruiken artsen en verpleegkundigen soms de Lastmeter. Daarmee geef je aan hoeveel last je hebt en waarvan.

Lotgenoten helpen ook. Bij Stichting Melanoom en bij de Huidkanker Stichting HUKAS vind je informatie en contact met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. Ook de inloophuizen van IPSO zijn er voor mensen met kanker en hun naasten.

Praktische zaken

• Werk: na een kleine ingreep kun je vaak snel weer aan het werk. Na een grote behandeling kan de bedrijfsarts helpen.
• Sporten en zwemmen: zwemmen meestal pas als de wond dicht is en de hechtingen eruit zijn. Bescherm je huid goed bij buitensport.
• Vakantie: schaduw, kleding en zonnebrandcrème. Krijg je immuuntherapie, vraag dan je arts of vaccinaties veilig zijn.
• Verzekeringen: huidkanker kan invloed hebben op een nieuwe levensverzekering of arbeidsongeschiktheidsverzekering.