Zelfonderzoek van de huid

Door je huid zelf na te kijken, ontdek je huidkanker eerder. Het kost weinig tijd en je hebt alleen een goede spiegel nodig. Vooral als je een lichte huid hebt, veel moedervlekken, melanoom in de familie of als je eerder huidkanker had, is het de moeite waard.

Hoe vaak

Bekijk je huid drie tot vier keer per jaar van top tot teen. Na huidkanker spreekt je arts soms een ander ritme met je af. Doe het in een ruimte met goed licht, met een grote spiegel en een handspiegel. Vraag je partner of iemand anders om je rug en je hoofdhuid te bekijken.

Van top tot teen

1. Hoofd en hals: hoofdhuid, oren, achter de oren, haargrens, neus, lippen, wangen, oogleden, nek en decolleté.
2. Voorkant romp: borst, buik en zijkanten.
3. Achterkant romp: rug en billen. Gebruik twee spiegels, een voor je en een in je hand, of vraag hulp.
4. Armen en handen: boven- en onderkant, oksels, ellebogen, handpalmen, tussen de vingers, de nagels en nagelriemen.
5. Benen en voeten: voor- en achterkant, knieholtes, enkels, voetzolen, tussen de tenen, teennagels en nagelranden.

Voetzolen en teennagels worden vaak overgeslagen. Juist daar kan een melanoom ontstaan dat laat ontdekt wordt. Lees meer op de pagina Melanoom aan voeten, handen en nagels.

Waar je op let

• een nieuwe vlek of bult, zeker als die groeit
• een moedervlek die verandert in grootte, vorm, kleur of dikte, of die jeukt of bloedt
• een wondje of korstje dat na drie weken niet geneest, of dat steeds terugkomt
• een glazig of parelachtig bultje
• een ruw, schilferig plekje dat blijft
• een donkere streep in één nagel

De ABCDE-regel

Bij een moedervlek let je op asymmetrie, een grillige rand, meer dan een kleur, een doorsnede groter dan 5 mm en verandering. Verandering weegt het zwaarst. Eén kenmerk is genoeg om het te laten bekijken.

Het lelijke eendje

De meeste mensen hebben moedervlekken die op elkaar lijken, alsof ze een eigen stijl hebben. Een vlek die er anders uitziet dan al je andere vlekken, laat je bekijken. Ook als die vlek op zichzelf niet opvallend is.

Foto's maken

Maak een foto met de datum erbij van plekjes waar je over twijfelt. Leg er een liniaal of muntje naast, zodat je de grootte ziet. Kijk na drie maanden opnieuw en vergelijk. Op een foto zie je verandering beter dan in de spiegel. Er zijn ook apps waarmee je moedervlekken fotografeert en in de tijd volgt, zoals de Huidmonitor van Stichting Melanoom. Twijfel je over een plekje, laat het dan ook met zo'n app altijd bekijken door je huisarts.

Naar de huisarts

Zie je iets wat je niet vertrouwt, ga dan naar je huisarts. Neem je foto's mee en vertel sinds wanneer je het plekje hebt en wat er veranderd is. Vertel ook of er huidkanker in je familie voorkomt.