De huid als signaal

Reumatische aandoeningen zijn ziekten van het hele lichaam. Ze blijven zelden bij het gewricht. De huid, de nagels en de voeten doen vaak mee. Soms als eerste, soms als enige zichtbare teken dat de ziekte actief is.

De huid is het enige orgaan dat je zonder apparaten kunt zien. Op deze pagina lees je waar reuma op de huid zichtbaar wordt en wat een verandering kan betekenen.

Waar reuma zichtbaar wordt

Tekening van een lichaam met zes plekken: hoofdhuid en gezicht met vlindervormige roodheid en kale plekken met littekens; romp en plooien met psoriasis en strengen onder de huid; onderbenen met paarse puntjes en zweren; ellebogen met reumaknobbels en psoriasisplekken; handen en nagels met putjes, loslating en een dikke vinger; voeten met drukplekken, scheve tenen en nagelafwijkingen.

  • Hoofdhuid en gezicht: een vlindervormige roodheid over wangen en neus, of kale plekken met littekens bij lupus.
  • Romp en plooien: psoriasis in de plooien, of strengen onder de huid bij reumatoïde artritis.
  • Ellebogen en drukplekken: reumaknobbels en psoriasisplekken.
  • Handen en nagels: putjes, een nagel die loslaat, een hele vinger die dik is, of kleine bloedinkjes onder de nagel.
  • Onderbenen: paarse puntjes die niet wegdrukken en zweren die slecht genezen.
  • Voeten: drukplekken, scheve tenen en afwijkingen aan de nagels.

Drie betekenissen

Een verandering in de huid kan drie dingen betekenen. Elk vraagt iets anders.

  • Een eerste teken van reuma die nog niet is vastgesteld. Laat het bekijken door je huisarts.
  • Een teken dat bekende reuma actiever wordt. Meld het aan je reumatoloog of reumaverpleegkundige.
  • Een bijwerking van de medicijnen, of een infectie omdat de medicijnen de afweer remmen. Ontstaat de plek kort nadat je medicijnen zijn veranderd? Behandel het niet zelf en laat het dezelfde dag bekijken.

Drie vragen

Bij elke nieuwe plek helpen drie vragen. Is het nieuw of veranderd? Bij een aandoening die je al lang hebt, is verandering het signaal. Past het bij druk, bijvoorbeeld van een schoen? Een zweer op een plek zonder druk, of een plek die aan beide kanten even groot is, vraagt een andere uitleg. En wat gebeurt er als je niets doet? Bij een zweer die snel groeit of heel veel pijn doet, bij een rood en pijnlijk oog of bij koorts bel je dezelfde dag. Een nieuwe plek die niet groeit, laat je binnen enkele dagen bekijken.

Wie meekijkt

Je pedicure, kapper of schoonheidsspecialist ziet je huid vaak en van dichtbij, vaker dan je reumatoloog. Die ziet ook plekken die je zelf niet ziet, zoals je hoofdhuid en je voetzolen. Wijst die je op iets nieuws, laat het dan bekijken. Je zorgverlener beschrijft wat hij ziet en laat de diagnose aan de arts.

Wanneer neem je contact op?

Ben je onder behandeling bij een reumatoloog, dan zijn de reumatoloog en de reumaverpleegkundige je aanspreekpunt voor vragen over de reuma en de medicijnen. Bij acute klachten is dat de huisarts, buiten kantoortijd de huisartsenpost.

Bel dezelfde dag je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, bij:

  • een rode, warme, dikke plek met pus, een rode streep of koorts
  • een wond die snel groter wordt en veel pijn doet
  • een teen die koud, wit, blauw of zwart wordt
  • een rood, pijnlijk oog dat lichtschuw is
  • een nieuwe plek op je huid kort nadat je medicijnen zijn veranderd

Neem binnen enkele dagen contact op met je huisarts of reumatoloog bij:

  • een wondje dat na een week niet beter is
  • een nieuw dik, warm of pijnlijk gewricht, of een hele teen of vinger die dik is
  • paarse puntjes op de huid die niet wegdrukken
  • nieuwe huiduitslag, mondzweertjes of kale plekken
  • twijfel over een plek op je huid of nagels

Folders om te downloaden

In deze folders lees je meer over de huid bij reuma en wanneer je contact opneemt.

Alle folders over reuma en de huid vind je op de pagina Folders en materiaal over reuma en de huid.

Verder lezen

Voor zorgprofessionals

Werk je als pedicure, medisch pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut of kapper? Bij Huidopleiding volg je het geaccrediteerde webinar over huid-, haar- en nagelafwijkingen bij reuma, gegeven door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.

E-books over reuma

Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp een e-book.

Bronnen
Gratis e-book Reuma en de huid, huid-, nagel- en voetafwijkingen bij reumatische auto-immuunziekten (Huidopleiding, 2026). Webinar Reuma: meer dan de gewrichten alleen! en Toolkit Reuma en de huid (Huidopleiding, 2026). NHG-Standaard Artritis en NHG-Standaard Psoriasis. NVDV-richtlijn Psoriasis (2023 tot 2024). NVR-richtlijnen Medicamenteuze behandeling van artritis psoriatica en Medicamenteuze behandeling en monitoren van SLE. Aanbevelingen voor de diagnostiek en behandeling van voetklachten bij patiënten met reumatoïde artritis (Reade en Amsterdam UMC). VZinfo, Reumatoïde artritis: cijfers en trends. Nivel, Reumatische aandoeningen in Nederland.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.