Wat is reuma?

Reuma is geen ziekte. Het is een verzamelnaam voor meer dan honderd aandoeningen van de gewrichten, spieren, pezen en botten. Bij een deel daarvan doen ook de huid, de nagels en de organen mee. In Nederland hebben ongeveer 1,95 miljoen mensen een vorm van reuma: een op de negen.

Op deze pagina lees je welke vormen van reuma er zijn, hoe je slijtage en ontsteking uit elkaar houdt en bij welke vormen de huid meedoet.

De vormen van reuma

  • Artrose: slijtage van het kraakbeen en het bot. Ongeveer 1,26 miljoen mensen hebben artrose. Het is geen ziekte van het afweersysteem.
  • Ontstekingsreuma: het afweersysteem richt zich tegen het eigen lichaam. Hieronder vallen reumatoïde artritis, axiale spondyloartritis, artritis psoriatica en lupus. Ongeveer 220.000 mensen hebben een vorm van ontstekingsreuma.
  • Jicht: ontsteking van een gewricht door kristallen, bij een te hoog urinezuur in het bloed. Ongeveer 370.000 mensen hebben jicht.
  • Osteoporose: botontkalking. Dat kan ook een gevolg zijn van ontsteking en van medicijnen. Ongeveer 400.000 mensen hebben osteoporose.
  • Wekedelenreuma: pijn in de spieren, pezen en aanhechtingen rond de gewrichten, zoals bij fibromyalgie en hypermobiliteit.

Alleen bij ontstekingsreuma doet de huid vaak mee. De pagina's over reuma en de huid gaan daarom over drie vormen: reumatoïde artritis, artritis psoriatica en lupus.

Slijtage of ontsteking

Tabel met vier vragen. Stijf in de ochtend: bij artrose korter dan een half uur, bij ontstekingsreuma een half uur tot uren. Bewegen: bij artrose nemen de klachten toe, bij ontsteking nemen ze af. Zwelling: bij artrose hard en benig, bij ontsteking week, warm en soms rood. Huid en nagels: bij artrose doen ze niet mee, bij ontsteking vaak wel.

Vier vragen laten het verschil zien. Hoe lang ben je 's ochtends stijf? Worden de klachten erger of beter door bewegen? Voelt een zwelling hard of week en warm? En doen de huid en de nagels mee? Een vraag alleen zegt weinig. Het patroon over de vier vragen wijst de richting. De diagnose stelt de arts.

Over de cijfers

Je komt voor dezelfde ziekte verschillende getallen tegen. Dat komt doordat bronnen anders tellen. Sommige bronnen tellen wat de huisarts registreert, andere doen een onderzoek onder de bevolking. Een orde van grootte is daarom betrouwbaarder dan een precies getal. Actuele cijfers vind je bij ReumaNederland en VZinfo.

Waar je meer leest

Hoe de huid een eerste signaal van reuma kan zijn, lees je op de pagina De huid als signaal. Informatie over leven met reuma vind je ook bij ReumaNederland en op thuisarts.nl.

Folders om te downloaden

In deze folders lees je meer over reuma en de huid.

Alle folders over reuma en de huid vind je op de pagina Folders en materiaal over reuma en de huid.

Verder lezen

Voor zorgprofessionals

Werk je als pedicure, medisch pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut of kapper? Bij Huidopleiding volg je het geaccrediteerde webinar over huid-, haar- en nagelafwijkingen bij reuma, gegeven door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.

E-books over reuma

Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp een e-book.

Bronnen
Gratis e-book Reuma en de huid, huid-, nagel- en voetafwijkingen bij reumatische auto-immuunziekten (Huidopleiding, 2026). Webinar Reuma: meer dan de gewrichten alleen! en Toolkit Reuma en de huid (Huidopleiding, 2026). NHG-Standaard Artritis en NHG-Standaard Psoriasis. NVDV-richtlijn Psoriasis (2023 tot 2024). NVR-richtlijnen Medicamenteuze behandeling van artritis psoriatica en Medicamenteuze behandeling en monitoren van SLE. Aanbevelingen voor de diagnostiek en behandeling van voetklachten bij patiënten met reumatoïde artritis (Reade en Amsterdam UMC). VZinfo, Reumatoïde artritis: cijfers en trends. Nivel, Reumatische aandoeningen in Nederland.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.