Je rol en de wet
Wat je moet en mag bij grensoverschrijdend gedrag, hangt af van je rol en van het soort werk dat je doet. Op deze pagina lees je de hoofdlijnen. Dit is geen juridisch advies. Wetten veranderen, dus toets een concrete situatie bij de actuele regels of bij je beroepsvereniging.
Drie rollen
- Contactberoep, zoals kapper, pedicure, schoonheidsspecialist en masseur: signaleren, benoemen, grenzen stellen en doorverwijzen. Geen diagnose en geen onderzoek.
- Hybride beroep, zoals medisch pedicure: signaleren, benoemen, afwegen, vastleggen en overleggen.
- Zorgprofessional, zoals arts, verpleegkundige en huidtherapeut: signaleren, beoordelen, documenteren en handelen volgens protocollen en de meldcode.
Voor iedereen geldt: je neemt signalen serieus, je mag stoppen bij onveiligheid en je roept hulp in bij gevaar. De meest gemaakte fouten zijn te weinig doen uit angst, of te veel doen door het probleem over te nemen.
De Wkkgz
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg geldt voor alle zorgaanbieders, ook zzp'ers. Ze geldt ook voor cosmetische behandelingen als je weefsel aantast of verandert. Een pedicure die een likdoorn, een ingegroeide nagel of eelt met een scalpel behandelt, valt eronder. Een schoonheidsspecialist die acne of overbeharing behandelt of een peeling doet, ook. Puur cosmetische verzorging, zoals gellak of een voetmassage, valt er niet onder. Bepalend is de aard van de behandeling. De Wkkgz vraagt onder meer om een klachtenregeling met een klachtenfunctionaris en aansluiting bij een erkende geschilleninstantie.
Let op: meldingen bij de Inspectie gaan over schade aan de cliënt. Agressie tegen jou valt daar niet onder. Bij strafbaar gedrag tegen jou ga je naar de politie.
De WGBO
De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst geldt voor geneeskundige zorg, zoals door de huidtherapeut en de podotherapeut, en voor de pedicure of schoonheidsspecialist voor zover die geneeskundige zorg levert. De WGBO regelt onder meer toestemming, dossierplicht, geheimhouding en het beëindigen van de behandelrelatie.
Een behandelrelatie beëindigen
Val je onder de WGBO, dan mag je een behandelrelatie alleen beëindigen bij een gewichtige reden. Zeer onheus of agressief gedrag kan zo'n reden zijn. De manier telt even zwaar:
- Waarschuw herhaaldelijk en onderzoek of herstel mogelijk is. Leg dat schriftelijk vast.
- Informeer tijdig, in een persoonlijk gesprek, en bevestig het schriftelijk.
- Houd een redelijke termijn aan.
- Blijf noodzakelijke hulp verlenen tot de cliënt een andere behandelaar heeft.
- Werk mee aan de overdracht van het dossier.
Val je niet onder de WGBO, dan geldt het gewone contractenrecht. Je hebt dan meer vrijheid om een klant te weigeren, zolang je niet discrimineert en redelijk handelt. Ook dan is het verstandig om te waarschuwen, vast te leggen en netjes af te ronden.
Vastleggen
Een incidentenregister maakt patronen zichtbaar en beschermt je. Registreer gedrag en gebeurtenissen, geen oordelen over personen. Een register met persoonsgegevens valt onder de AVG.
Meldroutes
- Acuut gevaar: 112.
- Vermoeden van huiselijk geweld of kindermishandeling: volg de meldcode. Advies of melding bij Veilig Thuis, 0800-2000, gratis, dag en nacht, ook anoniem.
- Strafbaar gedrag tegen jou: politie, 0900-8844, voor aangifte of melding.
- Steun voor jezelf: Slachtofferhulp Nederland, 0900-0101, en je beroepsvereniging.
- België: 112 bij acuut gevaar, politie 101, en 1712 voor advies.
Folders om te downloaden
Deze folders zijn voor zorgverleners.
De meldcode in vijf stappen (pdf, 2 blz.)
Voor zorgverleners: voor wie de meldcode geldt, de vijf stappen, het afwegingskader en de kindcheck.Hulplijnen en meldroutes (pdf, 1 blz.)
Wie je belt bij welke situatie, op één kaart.
Alle folders over grensoverschrijdend gedrag vind je op de pagina Folders en materiaal over grensoverschrijdend gedrag.
Verder lezen
De HuidCast S03/E07 Grensoverschrijdend gedrag ontcijferd
Aflevering over grenzen in de zorg.Grensoverschrijdend gedrag begint niet bij agressie
Mijn blog over wat er gebeurt voordat het escaleert.De Veilige Stoel
Gratis app voor zorgverleners bij grensoverschrijdend gedrag.Begrenzen zonder hard te zijn
Mijn blog met drie stappen om een grens aan te geven.
Voor zorgprofessionals
Werk je als pedicure, medisch pedicure, kapper, schoonheidsspecialist of huidtherapeut? In het geaccrediteerde webinar van Huidopleiding leer je grensoverschrijdend gedrag vroeg herkennen en begrenzen, en lees je wat je doet bij signalen van huiselijk geweld. Je krijgt de Toolkit De Veilige Stoel en het kaartendeck erbij. Het webinar wordt gegeven door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
E-books over grensoverschrijdend gedrag
Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp twee e-books.
Gratis e-book Grensoverschrijdend gedrag
Herkennen en handelen in de praktijk, in een avond te lezen. Gratis te downloaden.Grensoverschrijdend gedrag ontcijferd
Het uitgebreide e-book over herkennen, begrenzen, huiselijk geweld, de meldcode en de wet, voor wie zich wil verdiepen.