Artritis psoriatica
Artritis psoriatica is een ontsteking van de gewrichten die samenhangt met psoriasis. Het gebeurt bij ongeveer twee tot drie op de tien mensen met psoriasis. Mannen en vrouwen krijgen het ongeveer even vaak. Het begint meestal tussen het dertigste en het vijftigste jaar.
Op deze pagina lees je welke signalen bij artritis psoriatica horen, met welke vijf vragen je zelf nagaat of je naar de huisarts gaat, en waarom vroeg herkennen zo belangrijk is.
Huid, nagels en gewrichten
Meestal komt de psoriasis van de huid jaren eerder dan de gewrichtsklachten. Bij ongeveer een op de zeven mensen komen de gewrichtsklachten juist eerst. Vraag dus ook naar je gewrichten als je huid rustig is. De psoriasis hoeft niet groot te zijn. Soms is er maar een klein plekje op de hoofdhuid, of zitten alleen de nagels vol putjes. Nagelpsoriasis komt bij mensen met artritis psoriatica veel vaker voor dan bij psoriasis zonder gewrichtsklachten.
De signalen

- Een worstteen of worstvinger: een hele teen of vinger is over de volle lengte dik en pijnlijk. Dat is meer dan een gewone zwelling van een gewricht.
- Pijn in de hiel: op de plek waar de achillespees of de peesplaat onder de voet aan het bot vastzit. Vaak het ergst bij de eerste stappen.
- Nagels: putjes, gele vlekken die op een olievlek lijken, of een nagel die loslaat.
- Een stijve rug: stijf in de ochtend en pijn in de nacht, die beter wordt door bewegen.
- Een rood, pijnlijk oog dat lichtschuw is: een ontsteking in het oog. Laat dat dezelfde dag bekijken.
Vijf vragen
De dermatologen gebruiken vijf vragen om artritis psoriatica op te sporen bij mensen met psoriasis:
- Heb je ooit gezwollen gewrichten gehad?
- Heeft een arts ooit gezegd dat je artritis hebt?
- Hebben je vingernagels of teennagels putjes of kuiltjes?
- Heb je pijn in je hiel gehad?
- Heb je een vinger of teen gehad die helemaal dik en pijnlijk was, zonder duidelijke reden?
Drie of meer keer ja? Ga dan naar je huisarts. Dat is nog geen diagnose. De huisarts onderzoekt dan verder of het artritis psoriatica is. Kruis voor je afspraak op een tekening van het lichaam aan welke gewrichten stijf, dik of pijnlijk zijn geweest. Dat helpt de arts.
Vroeg herkennen
Wordt artritis psoriatica vroeg behandeld, dan ontstaat er minder blijvende schade aan de gewrichten. Mensen die pas na meer dan zes maanden bij de reumatoloog komen, hebben op de lange duur meer schade en kunnen minder.
Diagnose en behandeling
De reumatoloog stelt de diagnose. Die kijkt naar de gewrichten, de huid en de nagels, en soms naar röntgenfoto's. Bij artritis psoriatica zijn in het bloed geen reuma-antistoffen te vinden. De behandeling bestaat uit medicijnen die de ontsteking remmen, zoals methotrexaat of een biological. Ook hier wordt de ziekteactiviteit regelmatig gemeten en de behandeling daarop bijgesteld.
Hoe je je huid en nagels verzorgt, lees je op de pagina's Psoriasis en Nagelpsoriasis.
Wanneer neem je contact op?
Ben je onder behandeling bij een reumatoloog, dan zijn de reumatoloog en de reumaverpleegkundige je aanspreekpunt voor vragen over de reuma en de medicijnen. Bij acute klachten is dat de huisarts, buiten kantoortijd de huisartsenpost.
Bel dezelfde dag je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, bij:
- een rode, warme, dikke plek met pus, een rode streep of koorts
- een wond die snel groter wordt en veel pijn doet
- een teen die koud, wit, blauw of zwart wordt
- een rood, pijnlijk oog dat lichtschuw is
- een nieuwe plek op je huid kort nadat je medicijnen zijn veranderd
Neem binnen enkele dagen contact op met je huisarts of reumatoloog bij:
- een wondje dat na een week niet beter is
- een nieuw dik, warm of pijnlijk gewricht, of een hele teen of vinger die dik is
- paarse puntjes op de huid die niet wegdrukken
- nieuwe huiduitslag, mondzweertjes of kale plekken
- twijfel over een plek op je huid of nagels
Folders om te downloaden
In deze folders lees je meer over artritis psoriatica en psoriasis.
Artritis psoriatica (pdf, 2 blz.)
De signalen aan handen en voeten, en vijf vragen om zelf na te lopen.Psoriasis van de huid en de nagels (pdf, 2 blz.)
De vormen van psoriasis, nagelpsoriasis en wat je zelf doet.Voeten bij reuma (pdf, 2 blz.)
Waar de klachten vandaan komen, dagelijkse verzorging en wie je helpt.
Alle folders over reuma en de huid vind je op de pagina Folders en materiaal over reuma en de huid.
Verder lezen
De HuidCast S03/E08 Reuma ontcijferd
Aflevering over reuma en de huid.Reuma en de huid: het signaal ligt vaak in de behandelruimte
Mijn blog over reuma en wat je op de huid ziet.Toolkit reuma en de huid
App voor zorgverleners over huid, nagels en voeten bij reuma.
Voor zorgprofessionals
Werk je als pedicure, medisch pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut of kapper? Bij Huidopleiding volg je het geaccrediteerde webinar over huid-, haar- en nagelafwijkingen bij reuma, gegeven door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
E-books over reuma
Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp een e-book.
Gratis e-book Reuma en de huid
Voor iedereen die meer wil weten. Gratis te downloaden.