Psoriasis
Psoriasis is een ontstekingsziekte van de huid. Ongeveer twee tot drie op de honderd mensen hebben het. In Nederland zijn dat enkele honderdduizenden mensen. Psoriasis is niet besmettelijk. Bij een deel van de mensen met psoriasis doen ook de nagels en de gewrichten mee.
Op deze pagina lees je hoe psoriasis ontstaat, welke vormen er zijn en wat je zelf doet.
Hoe het ontstaat
Normaal duurt het een paar weken voordat een nieuwe huidcel aan de oppervlakte komt en afschilfert. Bij psoriasis gaat dat in een paar dagen. De cellen rijpen niet goed uit en stapelen zich op. Zo ontstaan dikke, rode plekken met schilfers.
Erfelijke aanleg speelt mee. Daarnaast kunnen stress, infecties, sommige medicijnen, beschadiging van de huid, overgewicht, roken en alcohol psoriasis uitlokken of erger maken.
De vormen
- Gewone psoriasis: scherp begrensde, rode, dikke plekken met witte schilfers, aan beide kanten van het lichaam. Vooral op de ellebogen, knieën en hoofdhuid.
- Op de hoofdhuid: vooral langs de haargrens, bij de slapen en in de nek. Scherp begrensd, met vastere schilfers dan roos.
- In de plooien: in de liezen, oksels, onder de borsten en in de bilnaad. Rood-roze en glanzend, meestal zonder schilfers.
- Druppelvormig: kleine plekjes als druppels, vaak bij kinderen en jonge volwassenen na een keelontsteking.
- Op handen en voeten: op de handpalmen en voetzolen, soms met kleine blaasjes met pus die niet besmettelijk zijn.
- Op de nagels: bij ongeveer de helft van de mensen met psoriasis. Lees meer op de pagina Nagelpsoriasis.
Psoriasis op handen en voeten
Psoriasis op de handpalmen en voetzolen is lastig te behandelen. Deze vorm zie je vooral bij mensen die roken. Dit helpt:
- Stop met roken.
- Draag vinylhandschoenen bij nat werk en katoenen handschoenen bij droog werk en in de nacht. Draag 's nachts katoenen sokken.
- Smeer de huid een paar keer per dag in met een vettende crème, eventueel onder huishoudfolie.
- Smeer zinkzalf in een kloofje en plak er een pleister over.
- Laat je voeten goed verzorgen door een pedicure.
De behandeling
De huisarts of dermatoloog kiest de behandeling. Dat kan met crèmes en zalven, met lichttherapie of met tabletten en injecties. Bij een matige tot ernstige psoriasis, of als andere behandelingen niet genoeg helpen, kan de dermatoloog een biological voorschrijven.
Psoriasis en je gewrichten
Bij ongeveer twee tot drie op de tien mensen met psoriasis raken ook de gewrichten ontstoken. Let op een hele teen of vinger die dik wordt, pijn in de hiel en putjes in de nagels. Lees meer op de pagina Artritis psoriatica.
Wanneer neem je contact op?
Ben je onder behandeling bij een reumatoloog, dan zijn de reumatoloog en de reumaverpleegkundige je aanspreekpunt voor vragen over de reuma en de medicijnen. Bij acute klachten is dat de huisarts, buiten kantoortijd de huisartsenpost.
Bel dezelfde dag je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, bij:
- een rode, warme, dikke plek met pus, een rode streep of koorts
- een wond die snel groter wordt en veel pijn doet
- een teen die koud, wit, blauw of zwart wordt
- een rood, pijnlijk oog dat lichtschuw is
- een nieuwe plek op je huid kort nadat je medicijnen zijn veranderd
Neem binnen enkele dagen contact op met je huisarts of reumatoloog bij:
- een wondje dat na een week niet beter is
- een nieuw dik, warm of pijnlijk gewricht, of een hele teen of vinger die dik is
- paarse puntjes op de huid die niet wegdrukken
- nieuwe huiduitslag, mondzweertjes of kale plekken
- twijfel over een plek op je huid of nagels
Folders om te downloaden
In deze folders lees je meer over psoriasis van de huid, de nagels en de gewrichten.
Psoriasis van de huid en de nagels (pdf, 2 blz.)
De vormen van psoriasis, nagelpsoriasis en wat je zelf doet.Artritis psoriatica (pdf, 2 blz.)
De signalen aan handen en voeten, en vijf vragen om zelf na te lopen.Woordenlijst reuma en de huid (pdf, 2 blz.)
De woorden die je bij de arts en in de folders tegenkomt.
Alle folders over reuma en de huid vind je op de pagina Folders en materiaal over reuma en de huid.
Verder lezen
De HuidCast S03/E08 Reuma ontcijferd
Aflevering over reuma en de huid.Reuma en de huid: het signaal ligt vaak in de behandelruimte
Mijn blog over reuma en wat je op de huid ziet.Toolkit reuma en de huid
App voor zorgverleners over huid, nagels en voeten bij reuma.
Voor zorgprofessionals
Werk je als pedicure, medisch pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut of kapper? Bij Huidopleiding volg je het geaccrediteerde webinar over huid-, haar- en nagelafwijkingen bij reuma, gegeven door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
E-books over reuma
Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp een e-book.
Gratis e-book Reuma en de huid
Voor iedereen die meer wil weten. Gratis te downloaden.
