Lichttherapie bij eczeem
Helpen basiszalf en hormooncrème onvoldoende bij constitutioneel eczeem (ook wel atopisch eczeem), dan kan lichttherapie een volgende stap zijn. Je wordt dan een paar maanden lang regelmatig belicht met een speciaal soort UV-licht.
Meestal gaat het om smalspectrum-UVB. Dat is het deel van het zonlicht dat ontsteking in de huid remt. De dermatoloog schrijft lichttherapie voor en een ervaren team voert het uit.
Voor wie?
Lichttherapie is bedoeld voor volwassenen en jongeren met uitgebreid eczeem dat met zalven onvoldoende verbetert. Bij kinderen is te weinig onderzoek gedaan om het standaard te adviseren. Bij hen wordt het daarom zelden gebruikt.
UVB-lichttherapie kan volgens Europese eczeemexperts ook bij een kinderwens, in de zwangerschap en bij borstvoeding. In die periodes zijn veel tabletten niet geschikt. Gebruik bij een kinderwens en in het begin van de zwangerschap foliumzuur, zoals voor elke zwangere geldt. Bespreek de lichttherapie met je dermatoloog en verloskundige.
Hoe gaat een kuur?
Je gaat 2 tot 3 keer per week naar het ziekenhuis. Tussen twee belichtingen zit minstens één dag rust.
Je staat in een cabine met lampen. De eerste keer duurt de belichting heel kort. Daarna wordt de tijd langzaam opgebouwd, zodat je niet verbrandt.
Je draagt een speciale bril om je ogen te beschermen. Mannen dekken de geslachtsdelen af, elke keer met dezelfde onderbroek.
Een kuur duurt meestal ongeveer 12 weken. Halverwege bekijkt de dermatoloog of het werkt.
Soms kan de belichting thuis, met een cabine die via het ziekenhuis wordt geregeld. Bij eczeem is daar nog weinig onderzoek naar. Je behandelaar bespreekt of dat voor jou kan.
Waar let je op tijdens de kuur?
Ga niet zonnebaden en niet onder de zonnebank. Bescherm je huid buiten tegen de zon.
Smeer vóór de belichting alleen wat je behandelaar heeft voorgeschreven. Een laagje crème kan het licht tegenhouden of juist versterken.
Gebruik geen parfum, aftershave of cosmetica die de huid gevoelig maken voor licht.
Smeer na de belichting en op de andere dagen je huid in met basiszalf. Hormooncrème smeer je meestal op de dagen zonder belichting.
Meld nieuwe medicijnen aan het lichttherapieteam, ook een kuurtje van de huisarts. Sommige medicijnen maken de huid gevoeliger voor licht.
Gebruik in dezelfde periode geen tacrolimus of pimecrolimus, tenzij je dermatoloog dat anders met je afspreekt. Ciclosporine en lichttherapie gaan niet samen, omdat de kans op huidkanker dan groter wordt.
Een zonnebank is geen alternatief. Een zonnebank geeft vooral UVA en de dosis wordt niet afgestemd op jouw huid.
Bijwerkingen
roodheid en een licht verbrand gevoel tot een dag na de belichting; dat is normaal
verbranding; meld een rode, gevoelige huid bij de volgende belichting, dan wordt de dosis aangepast. Bij blaren of een hevig verbrande huid neem je dezelfde dag contact op met het lichttherapieteam
een droge huid en jeuk; smeer daarom goed
pigmentvlekken en op de lange termijn een snellere veroudering van de huid
In onderzoek is bij smalspectrum-UVB geen duidelijk verband met huidkanker gevonden. Gegevens over de lange termijn ontbreken nog. Daarom houdt het team bij hoeveel licht je in totaal krijgt en wordt het aantal kuren beperkt.
Vergoeding
Of lichttherapie bij eczeem vergoed blijft, is onzeker. Zorgverzekeraars vinden het effect bij eczeem nog niet voldoende bewezen en er loopt onderzoek naar. Vraag vóór de start aan je zorgverzekeraar wat er voor jou geldt. Een vergoeding uit de basisverzekering valt onder je eigen risico.
Wanneer neem je contact op met je huisarts?
Tijdens de kuur neem je contact op met het lichttherapieteam of de polikliniek dermatologie.
Neem dezelfde dag contact op met je huisarts, of buiten kantoortijd met de huisartsenpost, bij snel uitbreidende blaasjes of ronde wondjes op de eczeemhuid, vaak met koorts of ziek zijn. Dit kan eczema herpeticum zijn, een infectie met het koortslipvirus.
Neem ook contact op bij:
een verbrand gevoel dat langer dan een dag aanhoudt, of blaren na de belichting
een koortslip die opvlamt tijdens de kuur
eczeem dat tijdens de kuur duidelijk erger wordt
een nieuwe of veranderende plek op de huid, ook na de kuur
Folders om te downloaden
In deze folder lees je hoe een kuur met lichttherapie gaat en waar je tijdens de kuur op let.
Lichttherapie bij eczeem (pdf, 2 blz.)
Hoe een kuur met UVB-licht gaat als smeren niet genoeg helpt.
Alle folders over eczeem vind je op de pagina Folders en materiaal over eczeem.
Bronnen
e-book Psoriasis en eczeem ontcijferd, hoofdstuk 16 (Huidopleiding, 2026). NVDV-richtlijn Constitutioneel eczeem, module Behandeling met foto(chemo)therapie (9 juni 2015). NVDV-Leidraad Lichttherapie (2020). NVDV-folder Lichttherapie UVB. Vestergaard C, et al. European task force on atopic dermatitis position paper: treatment of parental atopic dermatitis during preconception, pregnancy and lactation period. J Eur Acad Dermatol Venereol 2019;33:1644-1659. Productinformatie tacrolimuszalf (EMA, 2025).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.
