Jeuk is voor veel mensen met constitutioneel eczeem (ook wel atopisch eczeem) de grootste klacht. Jeuk houdt je wakker, maakt kinderen prikkelbaar en zorgt dat je krabt. Krabben beschadigt de huid, waardoor het eczeem erger wordt.
De belangrijkste behandeling van jeuk is het eczeem zelf goed behandelen. Daarnaast kun je zelf veel doen om minder te krabben.
Bij eczeem is de huid droog en ontstoken. In de ontstoken huid prikkelen allerlei stoffen de zenuwen die jeuk doorgeven. Histamine is daar maar één van. Daarom helpen antiallergietabletten weinig tegen eczeemjeuk.
Krabben geeft even verlichting. Het beschadigt ook de huid, en een beschadigde huid gaat nog meer jeuken. Zo ontstaat een cirkel van jeuk en krabben.
Jeuk is vaak 's avonds en 's nachts het ergst. De huid is dan warm, er is minder afleiding en het lichaam maakt 's nachts minder eigen ontstekingsremmers.
De jeuk wordt minder als het eczeem rustiger wordt. Smeer elke dag basiszalf en smeer op tijd hormooncrème op eczeemplekken, volgens je schema. Helpt dat onvoldoende, dan zijn er verbandkleding, lichttherapie en tabletten of injecties. Meer hierover lees je op de pagina Behandeling van eczeem stap voor stap.
Klop, knijp, wrijf zacht met je vlakke hand of blaas op de plek in plaats van te krabben.
Koel de huid met een koud, nat washandje of met basiszalf uit de koelkast. Het effect duurt kort.
Houd je nagels kort en glad.
Draag katoenen kleding. Wol en synthetische stoffen op de huid geven jeuk.
Vermijd warmte en zweten.
Doe niets wat de huid beschadigt, zoals hard wrijven, borstelen, heet douchen of lotions met alcohol. Die geven even verlichting en daarna meer jeuk.
Zoek afleiding als de jeuk opkomt. Bij kinderen helpen voorlezen, een spelletje of samen iets doen.
Smeer voor het slapen de hele huid in met basiszalf.
Houd de slaapkamer koel en fris, met een niet te warm dekbed.
Kinderen kunnen 's nachts katoenen wantjes of sokjes over de handen dragen.
Bij matig of ernstig eczeem kan verbandkleding helpen: een dun pakje of handschoenen over de ingesmeerde huid. Meer hierover lees je op de pagina Natte omslagen, verbandkleding en wet wrap.
Antihistaminica zijn tabletten of drankjes tegen allergie. Ze helpen niet tegen de jeuk van eczeem en horen daarom niet standaard bij de behandeling.
Slaap je slecht door jeuk, dan kan de arts kort een antihistaminicum voorschrijven dat slaperig maakt. Dat neem je alleen voor de nacht, 1 tot 2 weken, vanaf 2 jaar. Het vervangt het smeren niet. Heb je ook hooikoorts of netelroos, dan kan een antihistaminicum daartegen wel helpen.
Geef je jeuk elke dag een cijfer van 0 (geen jeuk) tot 10 (de ergste jeuk die je je kunt voorstellen). Schrijf ook op hoe je hebt geslapen en wat je hebt gesmeerd. Zo zien jij en je arts of de behandeling werkt. Neem het overzicht mee naar je afspraak.
Stress kan jeuk erger maken, en veel jeuk geeft stress. Dat betekent niet dat het tussen de oren zit. Heeft de jeuk veel invloed op hoe je je voelt, bespreek dat dan met je huisarts. Meer hierover lees je op de pagina Leven met eczeem.
Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.
Neem dezelfde dag contact op met je huisarts, of buiten kantoortijd met de huisartsenpost, bij snel uitbreidende blaasjes of ronde wondjes op de eczeemhuid, vaak met koorts of ziek zijn. Dit kan eczema herpeticum zijn, een infectie met het koortslipvirus.
Neem ook contact op bij:
jeuk waardoor jij of je kind slecht slaapt
eczeem dat na 2 tot 3 weken goed smeren niet duidelijk beter is
jeuk over het hele lichaam zonder eczeemplekken
gele korstjes, pus of natte, pijnlijke plekken
twijfel of zorgen over de behandeling
Ben je zwanger en heb je jeuk aan je handpalmen of voetzolen, neem dan dezelfde dag contact op met je verloskundige of arts.
In de folder Jeuk bij eczeem staat een jeukdagboek voor twee weken. Neem het ingevulde dagboek mee naar je afspraak. De folder Slapen met eczeem gaat over rustiger nachten.
Jeuk bij eczeem (pdf, 3 blz.)
Wat helpt tegen jeuk en wat niet, met een jeukdagboek van twee weken.
Slapen met eczeem (pdf, 2 blz.)
Rustiger nachten voor kinderen en volwassenen.
Alle folders over eczeem vind je op de pagina Folders en materiaal over eczeem.
e-book Psoriasis en eczeem ontcijferd, hoofdstuk 2 en 7 (Huidopleiding, 2026). NVDV-richtlijn Constitutioneel eczeem, module De effectiviteit van antihistaminica (9 juni 2015). Expertisegroep Constitutioneel Eczeem. Stapsgewijze topicale behandeling van constitutioneel eczeem. Ned Tijdschr Dermatol Venereol 2025;35(7):31-38. NHG-Standaard Eczeem (2014). Thuisarts, Mijn kind heeft eczeem (2026).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.