Zonbescherming en zonnebrandcrème

UV-straling is de belangrijkste oorzaak van huidkanker. Met goede zonbescherming verklein je die kans flink. Zonnebrandcrème helpt, samen met schaduw en kleding. Alles samen werkt het best.

Op deze pagina lees je wat de zonkracht betekent, welke crème je kiest en hoe je goed smeert.

De zonkracht

De zonkracht, ook wel UV-index, zegt hoe sterk de UV-straling is. Het RIVM meet hem elke dag en de meeste weer-apps laten hem zien. Vanaf zonkracht 3 bescherm je je huid. In Nederland is de zonkracht in de zomer meestal 5 tot 7. De zon is het sterkst rond het middaguur. Een lichte huid kan in Nederland al binnen twintig minuten verbranden.

Wolken houden maar een deel van de UV tegen. Ook op een grijze dag kun je verbranden. Zand, water en sneeuw weerkaatsen UV. Daardoor kun je ook onder een parasol verbranden. In de bergen, op het water, in de sneeuw en in de tropen is de zonkracht hoger. UV-A gaat door glas heen: wie veel in de auto zit, krijgt aan de raamkant meer zonschade.

De vier goede zongewoonten

1. Zoek de schaduw op, vooral tussen 12 en 15 uur.
2. Draag beschermende kleding, een hoed met een brede rand en een zonnebril.
3. Smeer zonnebrandcrème met factor 30 of hoger, elke twee uur opnieuw.
4. Ga niet onder de zonnebank.

Kleding, hoed en zonnebril

Kleding is de eenvoudigste bescherming. Dichte en donkere stof beschermt beter dan dunne, lichte stof. Een dun wit bloesje beschermt weinig. Kleding met een UPF van 30 tot 50 beschermt het best, ook als de stof dun is. Een hoed met brede rand beschermt je gezicht, oren, nek en hoofdhuid. Een pet laat je oren en nek vrij. Kies een zonnebril met UV400 en een CE-keurmerk.

Welke zonnebrandcrème

De factor, of SPF, zegt hoe goed de crème beschermt tegen UV-B. Factor 30 houdt ongeveer 97% tegen, factor 50 ongeveer 98%. Factor 30 is het advies voor de meeste mensen. Kies factor 50 voor kinderen, bij een heel lichte huid en bij veel zon, zoals op wintersport of in de tropen. Let ook op het UVA-symbool in een cirkel. Dan beschermt de crème ook tegen UV-A.

Crèmes met klassieke, minerale of moderne filters zijn allebei veilig en werkzaam. Minerale filters geven minder vaak irritatie. Een dure crème beschermt niet beter dan een goedkope met dezelfde factor. Wat er verder op de verpakking staat, lees je op de pagina SPF, UVA en UVB: wat er op de verpakking staat. Het verschil tussen de filters lees je op de pagina Minerale en chemische filters.

De vier gouden smeerregels

1. Smeer dik genoeg.
2. Smeer elke twee uur opnieuw.
3. Smeer opnieuw na zwemmen, zweten of afdrogen, ook bij een waterproof product.
4. Smeer alle huid die in de zon komt, het hele zonseizoen.

Smeer een halfuur voordat je de zon in gaat. Vergeet je oren, neus, lippen, de huid rond je ogen, de scheiding in je haar, je nek, schouders en voetruggen niet.

Hoeveel je smeert

De meeste mensen smeren maar een kwart tot de helft van wat nodig is. Dan heb je veel minder bescherming dan op de verpakking staat. Gebruik de zeven-lepelsregel: een theelepel voor je gezicht en hals, een per arm, een voor je borst en buik, een voor je rug en een per been. Dat is ongeveer 30 ml per keer. Een fles van 200 ml is dus na zes tot zeven keer smeren leeg. Hoe vaak je smeert, welke plekken vaak vergeten worden en hoeveel je meeneemt op vakantie, lees je op de pagina Hoeveel zonnebrandcrème en hoe vaak.

De zonnebank

Een zonnebank geeft veel meer UV-A dan de zon. De Wereldgezondheidsorganisatie noemt de zonnebank kankerverwekkend. In Nederland mogen jongeren onder de 18 niet onder de zonnebank in een zonnestudio. Wie voor zijn vijfendertigste onder de zonnebank gaat, heeft ongeveer 59% meer kans op een melanoom. Een zonnebank maakt je huid niet klaar voor de zomer en geeft geen vitamine D van betekenis.

Vitamine D

Voor vitamine D is in de lente en de zomer een korte tijd buiten genoeg, voor de meeste mensen een kwartier tot een halfuur per dag met gezicht en handen. Wie heel trouw smeert met een hoge factor, kan iets minder vitamine D aanmaken. Verbranden is nooit de oplossing. Wie extra vitamine D nodig heeft, lees je op de pagina Zonnebrandcrème en vitamine D.

Meer over zonnebrandcrème

Op deze pagina's lees je meer over het gebruik van zonnebrandcrème.

• Hoeveel zonnebrandcrème en hoe vaak: zeven theelepels, de vergeten plekken en opnieuw smeren na het zwemmen.
• SPF, UVA en UVB: wat er op de verpakking staat: de factor, het UVA-logo en wat er op de achterkant van de verpakking staat.
• Minerale en chemische filters: hoe filters werken, nanodeeltjes en welke crème bij jouw huid past.
• Zonnebrandcrème bij baby's en kinderen: per leeftijd: schaduw, kleding en hoe je je kind insmeert.
• Het gezicht, make-up en dagcrème met SPF: de volgorde in de ochtend, make-up en dagcrème met factor.
• Zonnebrandcrème en vitamine D: wat onderzoek laat zien en wie extra vitamine D nodig heeft.
• Zonnebrandcrème bij medicijnen, een verminderde afweer en lichtgevoeligheid: medicijnen, een verminderde afweer en ziekten die je gevoeliger maken voor zon.
• Fabels over zonnebrandcrème: kanker, hormonen, nanodeeltjes en natuurlijk: wat klopt er van de verhalen.

Lees ook de pagina's Kinderen en de zon en Fabels over zon en huidkanker.