Droge huid bij behandelingen tegen kanker
Bijna elke behandeling tegen kanker maakt de huid droger en kwetsbaarder. Dat geldt voor chemotherapie, doelgerichte therapie, immunotherapie, hormonale therapie en bestraling. Een droge huid heet ook xerosis. Het is de huidbijwerking die het vaakst voorkomt.
Een droge huid is goed te verzorgen. Doe je dat vanaf het begin van de behandeling, dan heb je minder jeuk en minder kans op kloven en eczeem. Op deze pagina lees je hoe dat komt, hoe je je huid verzorgt en wanneer je je behandelteam belt.
Folder om te downloaden en te printen:
Folder Droge huid bij behandelingen tegen kanker
Wat doet de huid?
De huid is het grootste orgaan van het lichaam. Ze beschermt je tegen bacteriën, virussen, uv-straling en beschadiging. De huid regelt je lichaamstemperatuur, maakt vitamine D en laat je tast, temperatuur, pijn en jeuk voelen.

De buitenste laag van de huid werkt als een muur van stenen en specie. De cellen zijn de stenen, de huidvetten de specie. Die muur houdt vocht in de huid en houdt prikkels en ziektekiemen buiten. Talg uit de talgklieren beschermt de huid daarnaast tegen uitdrogen.
Waarom wordt de huid droog?
Veel medicijnen tegen kanker treffen cellen die snel delen, zoals de cellen van de opperhuid. De huid maakt dan minder talg en minder huidvetten aan. In de muur ontstaan kieren: vocht verdampt en prikkels dringen makkelijker naar binnen.

Heet water, lang douchen, zeep, droge lucht en kou maken de huid nog droger. Ook bestraling droogt de huid uit, alleen op de plek die bestraald wordt. Daarover lees je meer op de pagina Huidreactie door bestraling.
Hoe ziet een droge huid eruit?
De huid is droog, ruw, schilferig en wat dof, en minder soepel. Ze kan grover worden en rimpelen. Jeuk en een trekkerig gevoel komen vaak voor, soms ook een branderig gevoel of pijn.
De droogte zit vooral op de onderbenen, de voeten, de handen en de romp. Bij doelgerichte therapie wordt ook het gezicht vaak droog, en kunnen de vingertoppen droog en gevoelig worden.
Artsen delen een droge huid in twee graden in:
- Graad 1: de huid is droog en schilfert, zonder roodheid of jeuk.
- Graad 2: de huid is droog en daarbij rood of jeukt, en je hebt er last van in het dagelijks leven.
Is je huid alleen droog en dof, smeer dan elke dag. Schilfert en jeukt je huid, smeer dan vaker en vraag je arts of verpleegkundige om advies. Bij kloven, wondjes of een rode, natte huid bel je je behandelteam.
Wat kan een droge huid geven?
Een droge huid die niet goed verzorgd wordt, kan overgaan in:
- kloven: pijnlijke scheurtjes in een droge, vaak verdikte huid, meestal op de hielen, de voetranden en de vingertoppen. Ze kunnen bloeden en zijn een ingang voor infectie. Lees meer op de pagina Kloven aan handen en voeten.
- eczeem: een ontstoken huid met roodheid, jeuk en schilfers, soms met blaasjes. Eczeem behandelt de arts met een ontstekingsremmende crème.
- jeuk: krabben beschadigt de huid, waardoor de jeuk erger wordt. Lees meer op de pagina Jeuk bij behandelingen tegen kanker.
Douchen en wassen
- Douche hooguit één keer per dag en niet langer dan vijf minuten. Neem een bad niet langer dan een kwartier.
- Gebruik lauw water.
- Gebruik een mild, zeepvrij reinigingsmiddel zonder parfum, met een pH rond 5,5, of een doucheolie. Spoel het product goed af.
- Dep je huid droog met een zachte handdoek. Wrijf niet.
- Douche na zweten of zwemmen kort en lauw, en smeer je huid daarna in.
- Vermijd de sauna en heel warme baden.

Smeren: welk middel en hoeveel
Smeer je huid elke dag in met een basiszalf of crème zonder parfum, ook als je huid er goed uitziet. Een basiszalf is een vette zalf of crème zonder medicijn. Smeer binnen enkele minuten na het douchen en laat het middel vijf minuten intrekken voordat je je aankleedt.
Welk middel past, hangt af van hoe droog je huid is:
- een zeer droge huid: een zalf
- een droge huid: een vetcrème
- een licht droge huid: een crème
Blijft je huid droog, kies dan een vetter middel. In het gezicht en in de zomer is een crème vaak prettiger dan een zalf. Heb je puistjesuitslag op je gezicht, borst of rug, gebruik daar dan een niet-vette crème. Lees meer op de pagina Puistjesuitslag.
Bestanddelen als ureum, ceramiden en glycerol helpen de huid vocht vast te houden. Voor handen en voeten, bij schilfers of beginnend eelt, is een crème met 5 tot 10% ureum geschikt. Ureum kan prikken op een kapotte of schrale huid.
Smeer royaal. Voor het hele lichaam gebruik je per week ongeveer 350 gram crème of 500 gram zalf. Voor twee handen is dat 15 tot 20 gram per week, voor één been 60 tot 90 gram. Gaat een tube of pot veel langer mee, dan smeer je waarschijnlijk te weinig.
- Vergeet je lippen, handen en voeten niet.
- Gebruik niet te veel verschillende verzorgingsproducten. Dat belast de huidbarrière.
- Vaseline en paraffine zijn niet schadelijk voor de huid.
- Het woord natuurlijk op een verpakking zegt niets over veiligheid of werking.
- Een crème met een medicijn erin, zoals hormooncrème, gebruik je alleen als je arts die voorschrijft.
Vraag je arts of verpleegkundige welk middel bij jouw huid past. Welk middel bij welke klacht hoort, lees je op de pagina Welke crème wanneer en in de folder met dezelfde naam.
Kleding, weer en werk
- Draag ruim vallende kleding van katoen of zijde. Vermijd strakke kleding, synthetische stoffen en wol.
- Was je kleding met een wasmiddel zonder parfum, spoel goed uit en gebruik geen wasverzachter.
- In de winter: voorkom droge lucht in huis en draag buiten handschoenen.
- In de zomer: zoek de schaduw op en vermijd de volle zon. Bescherm je huid met een zonnebrandmiddel, lange mouwen, een lange broek en een hoed met een brede rand.
- Draag handschoenen bij afwassen, schoonmaken, tuinieren en de auto wassen.
Bij jeuk
Krab niet: krabben maakt de jeuk erger en beschadigt de huid. Smeer extra. Een koud kompres of een nat verband kan de jeuk verlichten. Houd je nagels kort.
Houdt de jeuk aan? Dan kan de arts een middel tegen jeuk voorschrijven, voor op de huid of als tablet, of een ontstekingsremmende crème. Lees meer op de pagina Jeuk bij behandelingen tegen kanker.
Bij de pedicure of huidtherapeut
Ga je naar een pedicure of huidtherapeut, vertel dan dat je een behandeling tegen kanker krijgt. Bij een droge huid zonder roodheid kan de pedicure het eelt dun houden en je adviseren over smeren. Is je huid rood, jeukt ze of zitten er kloven, dan behandelt de pedicure niet met instrumenten en stuurt je door naar je arts. Een medisch pedicure oncologie is opgeleid om ook tijdens de behandeling voor je voeten te zorgen. Lees meer op de pagina Voetzorg.
Wanneer bel je je behandelteam?
Tijdens de behandeling bel je je behandelteam of de oncologieverpleegkundige. Is je behandeling langer geleden afgerond, bel dan je huisarts.
Bel direct het spoednummer van je behandelteam bij koorts of koude rillingen tijdens of kort na een chemokuur.
Bel dezelfde dag of de volgende werkdag bij:
- tekenen van infectie: een rode, warme of pijnlijke plek, of pus
- kloven die pijn doen of bloeden, of wondjes
- een rode, natte of ontstoken huid
- jeuk die ondanks smeren aanhoudt, of waardoor je niet kunt slapen
- een huid die ondanks het smeren droger of roder wordt
Folders en posters om te downloaden
Dr. Annemie Galimont schreef bij dit onderwerp een folder en een poster. Je mag ze gratis downloaden, printen en meenemen naar je behandelteam.
- Folder Droge huid bij behandelingen tegen kanker (pdf, 2 blz.): hoe een droge huid eruitziet, de adviezen voor douchen, smeren, kleding en het weer, en wanneer je contact opneemt. Vertaald en bewerkt naar de patiëntenfolder van de EADV Task Force Dermatology for Cancer Patients.
- Poster Droge huid (pdf, 1 blz.): de belangrijkste adviezen op één blad, om op te hangen in de badkamer.
- Folder Welke crème wanneer (pdf, 2 blz.): welke crème of zalf je gebruikt bij een droge huid, kloven, jeuk, puistjesuitslag of een bestraalde huid.
- De HuidWijzer (pdf, 33 blz.): alle klachten van huid, nagels en voeten bij een behandeling tegen kanker in één overzicht.
Bronnen: folder Droge huid bij behandelingen tegen kanker, naar de patiëntenfolder van de EADV Task Force Dermatology for Cancer Patients (2024); poster 10 Droge huid; folder Welke crème wanneer; e-book Oncologische huidzorg ontcijferd, hoofdstuk 7 en 8 (Huidopleiding, 2026); Richtlijn Medisch Pedicure Oncologie, hoofdstuk xerosis (Huidopleiding, 2026); CTCAE versie 6.0.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.
