Nagels verzorgen en beschermen tijdens de behandeling

Bescherm je nagels en de huid eromheen tegen beschadiging. Met goede verzorging en bescherming verklein je de kans op nagelveranderingen en houd je lichte veranderingen onder controle.

Bekijk je handen en voeten elke dag. Heb je minder gevoel in je vingers of voeten, kijk dan extra goed. Gebruik zo nodig een spiegel of vraag iemand om mee te kijken. Op deze pagina lees je wat je vóór de start regelt, hoe je je nagels elke dag verzorgt, hoe je ze zelf knipt, wat je met nagellak doet en waar je op let bij de pedicure.

Folder om te downloaden en te printen:
Folder Nagelveranderingen door behandelingen tegen kanker

Waarom zijn verzorging en bescherming belangrijk?

Behandelingen tegen kanker kunnen de aanmaak van de nagel remmen en de huid rond de nagel kwetsbaar maken. Een nagel wordt dan broos, laat los of de nagelwal raakt ontstoken. Elke beschadiging is een ingang voor bacteriën en schimmels. Veel chemotherapie verzwakt daarnaast tijdelijk je afweer, waardoor je sneller een infectie krijgt.

De nagelriem en de nagelwallen vormen samen een afsluiting tegen bacteriën en schimmels. Door ze heel te laten en goed in te vetten, houd je die afsluiting intact. De kern van de verzorging is: schoon, droog, kort en ingesmeerd, en bij twijfel op tijd melden.

Welke nagelveranderingen er kunnen ontstaan, lees je op de pagina Nagelveranderingen door behandelingen tegen kanker.

Vóór de start van de behandeling

Laat je handen en voeten vóór de start van de behandeling nakijken. Schimmel, een ingroeiende nagel, eelt en wondjes worden het liefst vóór de start behandeld. Vraag je behandelteam bij wie je terechtkunt.

Vóór de start kan een pedicure nog meer doen dan tijdens de behandeling, zoals eelt en likdoorns verwijderen. Een medisch pedicure oncologie kan je nagels en voeten vastleggen met een foto, zodat later goed te zien is wat er verandert. Zij leert je ook hoe je zelf elke dag je voeten bekijkt.

Vraag je behandelteam ook of jouw medicijnen nagelveranderingen kunnen geven, en of koelen van je handen en voeten bij jou mogelijk is.

Koelen van handen en voeten tijdens het infuus

Krijg je docetaxel of paclitaxel? Dan kan het behandelteam je handen en voeten tijdens het infuus koelen met bevroren handschoenen en sokken. Door de kou trekken de bloedvaten samen, waardoor er minder van het medicijn in je handen en voeten komt.

In onderzoek bij docetaxel kreeg zonder koelen ongeveer de helft van de mensen nagelveranderingen aan de vingers. Met bevroren handschoenen was dat ongeveer 1 op de 10. Bij docetaxel draag je de handschoenen en sokken vóór, tijdens en na het infuus, in totaal ongeveer anderhalf uur.

Koelen kan niet bij iedereen, bijvoorbeeld niet als je ook oxaliplatine krijgt of als je het fenomeen van Raynaud hebt. Bij medicijnen die je als tablet inneemt, wordt niet gekoeld. Ook houdt niet iedereen de kou zo lang vol. Je behandelteam beslist of koelen bij jou mogelijk is en regelt het. Vraag ernaar vóór de eerste kuur.

Elke dag verzorgen en beschermen

Smeer je handen, nagels en nagelriemen elke dag in met een vette crème, vaseline of lanoline. Smeer je handen een paar keer per dag in, vooral na het wassen, met een crème zonder kleur- en geurstoffen. Houd je nagels kort, recht en schoon. Korte nagels breken minder snel en blijven minder snel haken.

• Draag ruime schoenen en geen hoge hakken. Zo voorkom je druk op je nagels.
• Draag werkhandschoenen bij werk met je handen. Vermijd zwaar werk met je handen, zoals schoonmaken en klussen, en hobby's waarbij je je nagels kunt beschadigen.
• Draag vinyl handschoenen bij schoonmaken, afwassen en tuinieren. Neem ze een maat groter en draag er witte katoenen handschoenen onder. Die nemen zweet op. Gebruik geen rubberen handschoenen.
• Draag sokken van 100% katoen en verschoon ze vaak. Katoen neemt vocht op en helpt schimmelinfecties en het week worden van de huid te voorkomen.
• Droog je vingers en tenen goed af na afwassen, zwemmen, baden en douchen. Dep je handen droog met een handdoek.
• Beperk het contact van je handen met water en schoonmaakmiddelen.
• Vermijd hete hand- en voetbaden. Stel je handen en voeten ook niet bloot aan extreme kou: draag handschoenen en pantoffels.
• Vermijd de zon en gebruik regelmatig een zonnebrandmiddel, ook op je nagels.
• Bijt niet op je nagels, gebruik ze niet als gereedschap en pulk er niet mee. Peuter ook niet onder de nagel.
• Polijst je nagels niet met een vijl. Polijsten maakt de broze nagelplaat dunner, waardoor je sneller beschadigingen en infecties krijgt.

Een dwangnagel is een los velletje naast de nagel. Hij ontstaat als de nagelriemen erg droog en gebarsten zijn. Trek het niet los en bijt het niet weg. Zet het voorzichtig vast met een medische pleister.

Is een nagel gescheurd of voor een deel verdwenen? Dek de blootliggende huid van het nagelbed dan af met een niet-verklevend, vochtig gaasje op maat. Neem daarna contact op met je behandelteam.

De belangrijkste adviezen staan op de poster Nagels beschermen, doen en vermijden. Welke crème of zalf je voor je handen en nagels gebruikt, lees je op de pagina Welke crème wanneer.

Zelf je nagels verzorgen in acht stappen

Korte, goed verzorgde nagels geven bacteriën minder kans. Met de juiste manier van knippen voorkom je ook dwangnagels en ingegroeide teennagels. Knip je nagels ongeveer om de week. De stappen hieronder staan ook op de poster Zelf je nagels verzorgen in acht stappen, om op te hangen in de badkamer.

1. Pak schoon gereedschap. Gebruik een nagelknipper of nagelschaartje voor je vingernagels en een teennagelknipper voor je teennagels. Gebruik gereedschap dat niet te scherp is. Maak het gereedschap regelmatig schoon met alcohol en laat het goed drogen.
2. Was je handen. Werk op een schone handdoek.
3. Maak de nagels zacht. Knip je nagels direct na het douchen of baden. Of laat je handen of voeten vijf minuten weken in lauw water.
4. Droog goed af, ook tussen je tenen.
5. Knip recht af. Knip je vingernagels bijna recht en je teennagels recht, en niet te kort. Recht knippen helpt tegen ingroeien. Zijn je nagels erg broos, vijl ze dan in plaats van ze te knippen.
6. Vijl in één richting, tot de rand glad is. Rond de hoeken van je vingernagels een klein beetje af, dan blijven ze minder snel haken.
7. Smeer in. Smeer je handen en voeten in met een vette crème. Vet je nagelriemen in met vaseline, lanoline of nagelolie.
8. Laat nagelriemen en velletjes met rust. De nagelriem houdt bacteriën en schimmels buiten. Knip hem niet, duw hem niet terug en trek niet aan losse velletjes.

Verzorg een nagel niet zelf als hij pijn doet, ontstoken is, loslaat of in de huid groeit. Graaf een ingegroeide teennagel nooit zelf uit.

Lukt het knippen niet goed, bijvoorbeeld door dikke teennagels of minder gevoel in je voeten? Laat je nagels dan knippen door een medisch pedicure oncologie. Meer over minder gevoel in je voeten lees je op de pagina Voetzorg.

Nagellak, kunstnagels en supplementen

• Nagellak mag op een gave nagel. Gebruik geen nagellak op een nagel die loslaat. Bij geribbelde, broze of splijtende nagels kun je een nagellak op waterbasis gebruiken. Die beschermt de nagel en bevat de minste chemische stoffen.
• Kies een gewone nagellak, die niet onder een lamp hoeft uit te harden.
• Krijg je docetaxel of paclitaxel, bescherm je nagels dan tegen zonlicht. Zonlicht kan het loslaten van de nagel erger maken. Een donkere nagellak kan daarbij helpen.
• Wissel niet vaak van nagellak en gebruik een base coat en een top coat. Kies een nagellak zonder formaldehyde en een nagellakremover zonder aceton en zonder ethylacetaat. Aceton ontvet de huid en maakt de nagels broos. Een remover zonder aceton maar met ethylacetaat is niet beter.
• Wees voorzichtig met nagelverharders: bij lang gebruik wordt de nagel stijver en breekt hij sneller. Een herstructurerende nagellak is bij broze nagels een betere keuze.
• Gebruik geen gellak, kunstnagels, nagelwraps of acrylnagels. Onder kunstnagels en wraps kan een infectie ontstaan en gellak is alleen met aceton te verwijderen. Acryl verzwakt je eigen nagels en maakt ze broos. Bij een beschadigde nagelriem, nagelwal of nagelbed is er bovendien meer kans op een allergie voor acrylaten. Dat geldt ook na de behandeling, zolang je nagel, nagelriem of nagelwal beschadigd is.
• Gebruik geen biotine of andere supplementen voor huid, haar en nagels. Het nut is niet aangetoond, biotine kan bloedtesten verstoren en supplementen kunnen de werking van je behandeling beïnvloeden. Overleg met je arts voordat je supplementen of medicijnen zonder recept gebruikt. Gebruik je al supplementen, meld dat dan aan je behandelteam.
• Laat je niet leiden door het woord natuurlijk op verzorgingsproducten. Zulke producten zijn niet veiliger of werkzamer dan gewone producten. Vaseline en paraffine zijn niet schadelijk voor de huid.

Naar de pedicure, manicure of schoonheidsspecialist

Vertel je pedicure, manicure of schoonheidsspecialist dat je wordt behandeld tegen kanker. Vertel ook wanneer je laatste chemokuur of bestraling was en wie je behandelteam en je huisarts zijn.

De meeste chemotherapie verzwakt je afweer tijdelijk, waardoor je sneller een infectie krijgt. Als je afweer het laagst is, mag een pedicure je niet met instrumenten behandelen zonder toestemming van je arts. Overleg daarom met je behandelteam wanneer een behandeling kan.

Tijdens de behandeling kun je voor je voeten en nagels terecht bij een medisch pedicure oncologie. Dat is een medisch pedicure met een aanvullende opleiding in oncologische voetzorg. Heb je een wondje, een infectie, een bloeding of veel pijn, ga dan naar je behandelteam.

Wie je helpt, hangt af van de fase van je behandeling en van hoe ernstig de verandering is:

• Een medisch pedicure doet de gewone verzorging als je geen klachten hebt of alleen lichte veranderingen zonder pijn. Dat doet zij na overleg met je behandelteam en niet tijdens een actieve chemokuur.
• Een medisch pedicure oncologie verzorgt en beschermt je nagels ook bij lichte en matige veranderingen, zoals een nagel die loslaat zonder pijn.
• Bij pijn, pus, een bloeding onder de nagel of wild vlees behandelt geen van beiden de nagel. Zij sturen je door naar je behandelteam.
• Een podotherapeut kan de druk op een pijnlijke teennagel verminderen, bijvoorbeeld met tape, een beschermend hulpmiddel van siliconen of een aanpassing aan je schoenen.

Tijdens chemotherapie zet de pedicure geen nagelbeugel en doet zij geen nagelreparatie. Zij werkt met zo weinig mogelijk scherp gereedschap.

Een manicure of nagelstyliste zet tijdens de behandeling geen kunstnagels, gel of acryl. De nagelwal en de nagelriem laat zij met rust. Zij freest niet op je eigen nagel en geeft geen hand- of paraffinebad. Wel kan zij je nagels kort en glad houden met een zachte vijl, ze invetten en een herstructurerende nagellak aanbrengen.

Wanneer bel je je behandelteam?

Ben je nog onder behandeling, bel dan je behandelteam of de oncologieverpleegkundige. Is je behandeling langer geleden afgerond, bel dan je huisarts.

Bel direct het spoednummer van je behandelteam bij koorts of koude rillingen tijdens of kort na een chemokuur.

Bel dezelfde dag bij:

• pus of vocht rond of onder de nagel
• een rode, warme of gezwollen nagelwal die pijn doet
• een bloeding onder de nagel die pijn doet
• een groene verkleuring onder de nagel
• blaasjes of zweertjes aan de nagelwal

Bel ook bij:

• een nagel die loslaat, of een blootliggend nagelbed
• een ingegroeide teennagel
• een wondje of kloofje rond de nagel dat niet dichtgaat
• pijn waardoor lopen of iets vastpakken moeilijk wordt
• veranderingen aan je nagels die ondanks goede verzorging erger worden

Folders en posters om te downloaden

Dr. Annemie Galimont maakte bij dit onderwerp twee posters. Je mag ze gratis downloaden, printen en ophangen. De folders geven meer achtergrond.

• Poster Nagels beschermen, doen en vermijden (pdf, 1 blz.): wat je wel en niet doet om je nagels te beschermen, met informatie over supplementen, nagelverharders en koelen bij docetaxel.
• Poster Zelf je nagels verzorgen in acht stappen (pdf, 1 blz.): de acht stappen om je nagels veilig zelf te knippen en te verzorgen, en wanneer je dat beter niet zelf doet.
• Folder Nagelveranderingen door behandelingen tegen kanker (pdf, 4 blz.): welke nagelveranderingen er kunnen ontstaan, adviezen om je nagels te beschermen en wanneer je contact opneemt.
• Folder Voetzorg tijdens en na de behandeling tegen kanker (pdf, 2 blz.): hoe je je voeten vóór, tijdens en na de behandeling verzorgt en wie je daarbij helpt.
• Folder Welke crème wanneer (pdf, 2 blz.): welke crème of zalf je gebruikt bij elke klacht, ook voor je nagels en nagelriemen.

Bronnen: posters 04 en 05, folders Nagelveranderingen door behandelingen tegen kanker, Voetzorg tijdens en na de behandeling tegen kanker en Welke crème wanneer, Richtlijn Medisch Pedicure Oncologie (hoofdstuk 18 en 19), e-book Oncologische huid- en voetzorg (versie 1.1), e-book Oncologische huidzorg ontcijferd, hoofdstuk 9, 11 en 12, De HuidWijzer, hoofdstuk 8 en 9, en Toolkit OHZ compact (Huidopleiding, 2026). Lacouture ME, et al. ESMO Clinical Practice Guidelines dermatological toxicities. Ann Oncol 2021;32(2):157-170. Iorizzo M, et al. Nail toxicities associated with cancer therapies. J Eur Acad Dermatol Venereol 2026;40(2):185-198.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.