Tijdens een behandeling tegen kanker kun je een uitslag krijgen met bultjes en puistjes. Artsen noemen dit een pustuleuze geneesmiddeleneruptie of EGFR-rash. Het is een veelvoorkomende bijwerking, die meestal in de eerste vier weken van de behandeling begint.
De uitslag lijkt op acne. Mee-eters en cysten, die bij acne horen, ontbreken meestal. Middelen tegen gewone acne helpen niet: ze drogen de huid uit en geven irritatie.
De uitslag kan het moeilijk maken om de behandeling vol te houden. Hij kan leiden tot een onderbreking van de behandeling en veel invloed hebben op hoe je je voelt. Met goede verzorging vanaf de start en een vroege behandeling kun je de uitslag vaak beperken. Op deze pagina lees je hoe de uitslag ontstaat, wat je zelf kunt doen en wanneer je je behandelteam belt.
Folder om te downloaden en te printen:
Folder Puistjesuitslag bij behandelingen tegen kanker
De uitslag hoort vooral bij doelgerichte therapieën die een bepaalde route in de cel remmen, zoals EGFR, MEK en mTOR. Voorbeelden zijn cetuximab, panitumumab, pertuzumab, gefitinib, erlotinib, afatinib, everolimus, trametinib en binimetinib.
Deze medicijnen worden onder meer gebruikt bij bepaalde vormen van longkanker, darmkanker, alvleesklierkanker, huidkanker en borstkanker. Bij EGFR-remmers krijgen tot negen op de tien mensen deze uitslag. Het is de huidbijwerking die bij EGFR-remmers het vaakst voorkomt. Bij EGFR-remmers die je via een infuus krijgt, zoals cetuximab en panitumumab, komt de uitslag vaker voor dan bij EGFR-remmers in tabletvorm.
Bij chemotherapie, bijvoorbeeld met taxanen, en bij ondersteunende medicijnen zoals prednison komt de uitslag minder vaak voor.
EGFR is een eiwit op de cellen van de opperhuid. Het stuurt de groei en het herstel van de huid. EGFR zit ook op de haarzakjes en de talgklieren. Een EGFR-remmer blokkeert die signalen in de kankercel, en ook in de huid. Rond de haarzakjes ontstaat dan een ontsteking met bultjes en puistjes.
Een uitslag gaat vaak samen met een goede werking van het medicijn.
Er ontstaan plotseling rode bultjes of kleine witte puistjes met vocht, op een rode, droge huid. De plekjes lijken in vorm en grootte op elkaar. Soms staan er veel bij elkaar.
De uitslag zit vooral op huid die in de zon komt: het gezicht, de hals, de hoofdhuid en de armen. Ook huid met veel talgklieren is vaak aangedaan: het gezicht, de hoofdhuid, de rug, de borst en de schouders.
De huid kan droog zijn, jeuken, gevoelig zijn of branderig aanvoelen bij aanraking. Door een infectie kunnen de bultjes groot en pijnlijk worden. Een infectie herken je aan roodheid, zwelling, warmte, pus en honinggele korstjes.
De uitslag begint meestal één tot drie weken na de start van een EGFR-remmer. Rond de tweede week is hij het hevigst. Daarna neemt hij af.
In de weken daarna kunnen andere huidklachten volgen: korstjes, een droge huid met jeuk en kloven, en veranderingen van de nagels en het haar. Lees meer op de pagina's Droge huid, Jeuk, Nagelveranderingen en Haaruitval en haarveranderingen.
Artsen delen de ernst van de uitslag in drie graden in. Daarbij kijken ze naar je klachten en naar de behandeling die nodig is. Hoe groot het stuk huid met uitslag is, telt niet mee.
Deze adviezen verkleinen de kans op een uitslag. Begin ermee zodra je behandeling start.
Heb je al uitslag? Laat die dan eerst beoordelen door je behandelteam of dermatoloog. Smeer er tot die tijd alleen je gewone niet-vette crème op. Welk middel bij welke klacht hoort, lees je op de pagina Welke crème wanneer.
Je arts kiest de behandeling die bij jouw situatie past, zodat je de behandeling tegen kanker kunt voortzetten.
Krijg je een EGFR-remmer, dan kan het behandelteam vanaf de start preventief een antibioticum voorschrijven, zoals doxycycline. Dat gebeurt voor de eerste weken van de behandeling. Daardoor ontstaat minder vaak een ernstige uitslag. Soms komt daar een ontstekingsremmende crème bij.
Bij een lichte uitslag helpen een niet-vette hydraterende crème en een zonnebrandmiddel met minimaal factor 30. Houdt de uitslag aan, is hij ernstig of zit hij vooral in je gezicht, dan zijn medicijnen nodig.
De arts kan dan een hormooncrème (corticosteroïd) voorschrijven en een antibioticum dat je inneemt. Bij een vermoeden van infectie neemt de arts een kweek af.
Meestal kan het medicijn tegen kanker gewoon doorgaan. Alleen bij een heel ernstige uitslag, die je leven sterk beperkt, past de oncoloog de behandeling aan. Neem bij een ernstige uitslag altijd contact op met je dermatoloog of behandelteam.
Vertel je schoonheidsspecialist, huidtherapeut, kapper of pedicure dat je een behandeling tegen kanker krijgt. De schoonheidsspecialist en de huidtherapeut kunnen je adviseren over een niet-vette crème en zonbescherming, en over camouflage van uitslag in je gezicht. Peelings, scrubs, een acnebehandeling, warmte en apparaten horen niet op de huid met uitslag. Zit de uitslag op je hoofdhuid, dan gaat de kapper voorzichtig met je hoofdhuid om. Bij pijnlijke puistjes, korsten of een uitgebreide uitslag sturen ze je door naar je arts.
Tijdens de behandeling bel je je behandelteam of de oncologieverpleegkundige. Is je behandeling langer geleden afgerond, bel dan je huisarts.
Bel direct het spoednummer van je behandelteam bij koorts of koude rillingen tijdens of kort na een chemokuur.
Bel ook bij:
Dr. Annemie Galimont schreef bij dit onderwerp een folder. De andere folders hieronder passen erbij. Je mag ze gratis downloaden, printen en meenemen naar je behandelteam.
Bronnen: folder Puistjesuitslag bij behandelingen tegen kanker, naar de patiëntenfolder van de EADV Task Force Dermatology for Cancer Patients (2022); folder Welke crème wanneer; e-book Oncologische huidzorg ontcijferd, hoofdstuk 7 (Huidopleiding, 2026); De HuidWijzer en e-book Oncologische huid- en voetzorg (versie 1.1) (Huidopleiding, 2026). Lacouture ME, et al. ESMO Clinical Practice Guidelines dermatological toxicities. Ann Oncol 2021;32(2):157-170. Apalla Z, et al. Management of EGFR inhibitors-related acneiform rash. J Eur Acad Dermatol Venereol 2025. CTCAE versie 6.0.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.