Veel mensen met psoriasis hebben genoeg aan smeren. De plekken worden rustiger, dunner en minder rood, en de jeuk wordt minder. Smeren werkt alleen als je het goed en lang genoeg doet. Op deze pagina lees je welke middelen er zijn, hoeveel en hoe vaak je smeert en hoe je afbouwt.
De vettende crème op de hele huid blijft de basis. Dikke schilfers week je eerst los. Daarna smeer je het medicijn op de plekken. Houd minstens een uur tussen de vettende crème en het medicijn.
Een hormooncrème remt de ontsteking. Er zijn vier sterktes, van klasse 1 (zwak) tot klasse 4 (zeer sterk). Je arts kiest de sterkte die bij de plek past:
Je smeert 1 keer per dag. 2 keer per dag werkt voor zover bekend niet beter. Met een sterke hormooncrème zie je meestal na ongeveer een week verbetering, het meeste effect na 2 tot 3 weken. Elke dag smeren doe je hooguit 2 tot 4 weken.
Bij goed gebruik is een hormooncrème over het algemeen veilig. Wie uit angst te weinig smeert, houdt vaak langer last. Te lang elke dag smeren kan de huid dun maken, vooral in het gezicht, in de plooien en op de geslachtsdelen. Daarom bouw je af.
Een vitamine D-zalf remt de te snelle groei van de huidcellen. Er bestaan twee soorten:
Smeer alleen op de plekken. De werking begint na 1 tot 2 weken, het meeste effect zie je na 4 tot 8 weken. De huid kan branderig of rood worden, vooral in het gezicht en de plooien. Smeer dan minder vaak en overleg met je arts.
Een gel, schuim, crème of zalf met calcipotriol en betamethason samen werkt beter dan elk middel apart en irriteert minder. Je smeert het 1 keer per dag, hooguit 2 tot 4 weken elke dag. Daarna smeer je het 4 dagen achter elkaar per week. Op de andere 3 dagen kun je zo nodig alleen een vitamine D-zalf gebruiken. Dit middel gebruik je niet in het gezicht, in de plooien en op de geslachtsdelen.
Voor de hormooncrème gebruik je de vingertopeenheid: een streep zalf uit de tube van de top tot het eerste kootje van de wijsvinger van een volwassene. Dat is ongeveer 0,5 gram, genoeg voor een stuk huid zo groot als twee handen. Smeer een dun laagje, alleen op de plekken, en was daarna je handen.
Volwassenen gebruiken per week hooguit 100 gram hormooncrème van klasse 2 of 3, 50 gram van klasse 4 en 100 gram vitamine D-zalf. Voor kinderen zijn de grenzen lager.
Zijn de plekken na 2 tot 4 weken elke dag smeren rustig, dan smeer je minder vaak. Je zoekt samen met je arts het kleinste aantal dagen per week waarop de huid rustig blijft. Bijvoorbeeld een hormooncrème nog 3 dagen achter elkaar per week, of het middel met vitamine D en hormoon samen 4 dagen achter elkaar per week.
Stop niet in één keer, dan komt de psoriasis vaak snel terug. Komt het terug, begin dan weer elke dag en bouw opnieuw af. Blijf de vettende crème elke dag smeren.
Vertel het je arts. Hormooncrème kan meestal. Smeer een sterke hormooncrème dan niet lang achter elkaar en niet op grote stukken huid. Koolteer gebruik je niet in de zwangerschap en bij borstvoeding. Over vitamine D-zalf in de zwangerschap is te weinig bekend, en bij borstvoeding wordt het afgeraden. Tacrolimus en pimecrolimus worden afgeraden. Smeer bij borstvoeding niet op de borsten.
Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.
Neem ook contact op bij:
In deze folders lees je hoe je smeert, hoeveel je nodig hebt en hoe je afbouwt, en kun je je eigen smeerplan invullen.
Smeren bij psoriasis (pdf, 3 blz.)
Welke middelen, hoeveel, hoe vaak en hoe je afbouwt.
Smeerplan psoriasis (pdf, 2 blz.)
Smeerkaart en smeerplan om samen met je arts in te vullen, vanaf 12 jaar.
Uitlegkaart Opbouwen en afbouwen (pdf, 1 blz.)
Hoe vaak je je medicijnzalf smeert, en waarom je afbouwt.
Alle folders over psoriasis vind je op de pagina Folders en materiaal over psoriasis.
Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist of huidtherapeut? Bij Huidopleiding volg je geaccrediteerde scholing over dit onderwerp, gegeven door dr. Annemie Galimont.