Reumatoïde artritis en de huid

Reumatoïde artritis is de meest voorkomende ziekte waarbij het afweersysteem het eigen lichaam aanvalt. Het afweersysteem richt zich tegen het slijmvlies in de gewrichten, en daardoor ontstaat een ontsteking die blijft. In Nederland hebben bijna 290.000 mensen reumatoïde artritis. Vrouwen krijgen het twee tot drie keer vaker dan mannen, en de kans neemt toe met de leeftijd.

Op deze pagina lees je hoe reumatoïde artritis de huid kan raken, en wat je doet bij welke huidafwijking.

De klachten

Pijn, stijfheid en moeheid staan op de voorgrond. Een stijfheid in de ochtend die een half uur of langer duurt, vaak zelfs meer dan een uur, is een bekend teken. De reumatoloog stelt de diagnose, met onderzoek van de gewrichten en bloedonderzoek naar antistoffen. Hoe eerder de ontsteking wordt geremd, hoe minder blijvende schade aan de gewrichten ontstaat.

Meer dan de gewrichten

Bij ongeveer vier op de tien mensen met reumatoïde artritis doet de ziekte ook buiten de gewrichten mee. Dat komt vooral voor bij mensen die de ziekte al lang en ernstig hebben. De huid en de nagels doen het vaakst mee. Ook de ogen, longen, het hart, de zenuwen, de nieren en het bloed kunnen meedoen.

Vier groepen huidafwijkingen

• Reumaknobbels: vaste, huidkleurige knobbels onder de huid op drukplekken. De huidafwijking die het meest voorkomt. Lees meer op de pagina Reumaknobbels.
• Vaatontsteking: puntbloedinkjes rond de nagelriem, paarse puntjes die niet wegdrukken en pijnlijke zweren aan het onderbeen. Een teken van een ernstige vorm van reuma.
• Een zweer met een paarse rand: pyoderma gangrenosum. Zeldzaam, en belangrijk om op tijd te herkennen.
• Strengen onder de huid: granulomateuze dermatitis. Lees hieronder meer.

Over de vaatontsteking en de zweer met een paarse rand lees je meer op de pagina Vaatontsteking en zweren bij reuma.

Strengen onder de huid

Soms ontstaan er strengen onder de huid, of huidkleurige tot roodbruine plekken. Ze zitten aan beide kanten van het lichaam, vooral in de oksels, de flanken, aan de binnenkant van de dijen en aan de bovenarmen en bovenbenen. Ze worden erger en weer beter met de reuma mee, en komen ook bij andere auto-immuunziekten voor. De strengen zijn nieuw en je kunt ze verschuiven ten opzichte van de onderlaag. Daarmee verschillen ze van een litteken of een pees. Laat ze bekijken door je arts.

De behandeling

De reumatoloog behandelt de ontsteking met medicijnen. De ziekteactiviteit wordt regelmatig gemeten en de behandeling wordt daarop bijgesteld, met als doel dat de ziekte tot rust komt. Methotrexaat is meestal de eerste keus. Helpt dat niet genoeg, dan volgen andere reumaremmers, biologicals of JAK-remmers. Al deze middelen remmen de afweer. Wat dat voor je huid betekent, lees je op de pagina Reumamedicijnen en je huid.

Klachten aan de voeten komen bij reumatoïde artritis heel vaak voor. Lees meer op de pagina Voeten bij reuma.