Behandeling van scabiës stap voor stap

Scabiës gaat niet vanzelf over. Met een goede behandeling ben je er wel vanaf. De meeste behandelingen gaan mis op de uitvoering: niet iedereen doet tegelijk mee, er worden plekken overgeslagen of de tweede ronde wordt vergeten. Op deze pagina lees je hoe je het goed doet.

Drie onderdelen

De behandeling heeft drie onderdelen. Ze zijn alle drie even belangrijk:

  1. de behandeling van jezelf, met crème of tabletten
  2. het wassen van kleding, beddengoed en handdoeken
  3. de behandeling van je huisgenoten en andere nauwe contacten, op dezelfde dagen

Vier kaarten: dag 1 overdag wassen en opruimen, dag 1 avond behandelen, dag 2 ochtend afspoelen, dag 8 alles herhalen.

Voorbereiden

Begin niet meteen nadat je het middel hebt gehaald. Bereid het eerst goed voor, samen met iedereen die meedoet:

  • Spreek een avond af waarop iedereen begint.
  • Haal genoeg crème of tabletten voor iedereen.
  • Leg schoon beddengoed, schone handdoeken en schone kleren klaar, ook een tweede jas als je die nodig hebt.
  • Zorg voor plastic zakken die goed dicht kunnen en voor wegwerphandschoenen.
  • Knip je nagels kort.

Crème of tabletten

Er zijn twee middelen die even goed werken: een crème of gel met permetrine, en tabletten met ivermectine. Met de crème gaat de jeuk soms iets sneller over. Tabletten zijn makkelijker te gebruiken. Je kiest samen met de huisarts. Permetrinecrème is ook zonder recept te koop bij de apotheek en de drogist. Voor tabletten heb je een recept nodig.

Bij zwangerschap, borstvoeding en baby's jonger dan twee maanden is de behandeling anders. Overleg dan altijd eerst met de huisarts. Lees ook de pagina Scabiës bij kinderen, zwangerschap en borstvoeding.

Twee keer behandelen

Je behandelt altijd twee keer: op dag 1 en een week later op dag 8. Neem daarvoor dezelfde dag van de week. De tweede keer is nodig voor de mijtjes die na de eerste keer uit de eitjes komen, en voor plekjes die je de eerste keer misschien hebt gemist. Doe de tweede keer ook als de jeuk al minder is.

Van eitje via larve en nimf naar volwassen mijt, met een tijdlijn van dag 1 tot dag 8 en de tweede behandeling op dag 8.

Insmeren met permetrine

  • Smeer 's avonds. Douche je eerst, wacht dan een uur voordat je smeert.
  • Smeer het hele lichaam in, van de kaakrand tot onder de voetzolen.
  • Kinderen tot en met twaalf jaar smeer je ook op het hoofd en in het gezicht. Houd de crème uit de ogen en de mond.
  • Vergeet deze plekken niet: tussen de vingers en tenen, onder de nagels, de polsen en enkels, de oksels, de geslachtsdelen, tussen de billen en de rug.
  • Smeer onder de nagels met een oude tandenborstel.
  • Laat iemand met wegwerphandschoenen je rug insmeren.
  • Spaar de crème niet. Voor een volwassene is per keer 30 tot 45 gram nodig.
  • Was je handen niet. Doe je dat toch, of ga je naar de wc, smeer die plekken dan opnieuw in.
  • Gebruik tijdens de behandeling geen bodylotion of make-up.
  • Ga in een schoon bed liggen of trek schone kleren aan.
  • Laat de crème minstens acht uur en het liefst twaalf uur zitten. Douche de volgende ochtend met water en zeep.

Acht kaartjes met plekken die mensen vaak vergeten bij het insmeren: tussen vingers en tenen, onder de nagels, polsen en enkels, oksels, geslachtsdelen, tussen de billen, onder de voeten en de rug.

Tabletten met ivermectine

De huisarts bepaalt hoeveel tabletten je nodig hebt. Dat hangt af van je gewicht. Je neemt ze in met water op een lege maag: twee uur ervoor en twee uur erna eet je niet. Het liefst neem je ze 's avonds, twee uur na het eten. Een week later neem je ze opnieuw. Het wassen en stofzuigen doe je bij tabletten op dezelfde manier als bij crème.

De ochtend erna

  • Douche met water en zeep en droog je af met een schone handdoek.
  • Trek schone kleren aan.
  • Pak met wegwerphandschoenen het beddengoed, de pyjama en het ondergoed van de nacht en was dat meteen op 60 graden.
  • Leg daarna schoon beddengoed op het bed.

Op dag 8

Op dag 8 doe je alles opnieuw: insmeren of tabletten, wassen, zakken en stofzuigen. Ook je huisgenoten doen alles opnieuw. Het behandel- en wasplan helpt je om niets te vergeten.

Als het niet lukt

De behandeling is veel werk. Lukt het insmeren niet goed, bijvoorbeeld omdat niemand je rug kan insmeren, vraag dan de huisarts om hulp. Soms kan de thuiszorg helpen. Is het lastig om genoeg beddengoed of kleding te hebben, vraag dan bij je gemeente of er hulp is.

Komt scabiës na een goede behandeling terug, dan gaat de huisarts samen met jou na wat er anders moet. Soms verwijst de huisarts je naar de dermatoloog.

Wanneer neem je contact op met je huisarts?

Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.

Neem contact op bij:

  • heftige jeuk, vooral 's nachts in bed, of jeuk bij meer mensen in huis
  • zwangerschap, borstvoeding of een baby jonger dan twee maanden met jeuk
  • dikke korsten en schilfers, vooral bij iemand met een verminderde afweer
  • nieuwe plekjes of gangetjes na de laatste behandeling
  • jeuk die twee weken na de laatste behandeling weer erger wordt
  • jeuk die vier weken na de laatste behandeling nog niet over is

Folders om te downloaden

In deze folders en werkbladen lees je hoe je de behandeling goed doet. Het behandel- en wasplan kun je per dag afvinken.

Alle folders over scabiës vind je op de pagina Folders en materiaal over scabiës.

Gratis e-book Scabiës

Wil je meer weten? Dr. Annemie Galimont-Collen schreef het gratis e-book Scabiës. Je leest erin hoe de mijt leeft, hoe je scabiës herkent, waarom de behandeling soms misgaat en welke misverstanden er rondgaan. Het e-book is geschreven voor mensen die in de huid-, haar- en nagelverzorging werken. Iedereen mag het gratis downloaden.

Alle e-books van Huidopleiding, gratis en betaald, staan bij elkaar in de Boekenwijzer.

Voor zorgprofessionals

Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut, kapper of in de zorg? Jij ziet de huid vaak van dichtbij en bent soms de eerste die scabiës opmerkt.

Bronnen
LCI-richtlijn Scabiës (RIVM, 2024, laatst herzien in september 2026), met de bijlage Behandeling en hygiënevoorschriften. NHG-Behandelrichtlijn Scabiës (versie 1.1, januari 2025). Thuisarts, pagina's over schurft (2026). Farmacotherapeutisch Kompas, indicatietekst Scabiës (2025). Gratis e-book Scabiës (Huidopleiding, 2026).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
Reactie plaatsen