Scabiës herkennen

Scabiës geeft heftige jeuk en kleine bultjes. De mijt zelf zie je niet. Wat je wel kunt zien, zijn de gangetjes die hij graaft en de plekjes door het krabben. Op deze pagina lees je waar je op let.

De diagnose stelt de huisarts. Twijfel je, maak dan een afspraak.

De jeuk

De belangrijkste klacht is jeuk. Die is heftig en het ergst 's avonds en 's nachts in bed, of als je het warm hebt. De jeuk komt van je afweer. Die reageert op de mijten, hun eitjes en hun uitwerpselen. Daarom begint de jeuk de eerste keer pas twee tot zes weken na de besmetting. Had je eerder scabiës, dan kan de jeuk al na een paar dagen beginnen.

Een sterke aanwijzing is jeuk bij meer mensen in huis, of bij je partner.

De gangetjes

Een gangetje is een dun, kronkelig streepje van een halve tot anderhalve centimeter. Aan het begin schilfert de huid wat. Aan het eind, waar de mijt zit, zie je soms een bultje of blaasje. Door het krabben zijn de gangetjes vaak kapot. Zie je geen gangetjes, dan kan het dus toch scabiës zijn.

Drie foto's: kleine gangetjes en bultjes tussen de vingers, op de voet en aan de binnenkant van de pols.

Gangetjes en bultjes tussen de vingers, op de voet en aan de pols.

Waar je het ziet

De mijt zit het liefst op plekken waar de huid dun en warm is:

  • tussen de vingers en aan de zijkant van de hand
  • aan de binnenkant van de polsen en de buitenkant van de ellebogen
  • in de oksels, rond de navel en de taille
  • op de billen, in de liezen en op de geslachtsdelen
  • rond de tepels
  • op de voeten, rond de enkels en tussen de tenen

Acht kaartjes met de plekken waar je scabiës vaak ziet: tussen de vingers, polsen, ellebogen, oksels, rond de navel, billen en liezen, rond de tepels en de voeten.

Bij volwassenen blijven het gezicht en het hoofd meestal vrij. Bij baby's en jonge kinderen kunnen ook het hoofd, het gezicht, de handpalmen en de voetzolen meedoen. Meer daarover lees je op de pagina Scabiës bij kinderen, zwangerschap en borstvoeding.

Drie foto's van rode bultjes en korte streepjes in en rond de oksel.

Bultjes en gangetjes in en rond de oksel.

Als het er anders uitziet

Scabiës ziet er niet altijd hetzelfde uit:

  • Door het krabben kan er een uitslag over het hele lichaam ontstaan die op eczeem lijkt.
  • Krabwondjes kunnen ontsteken. Dan zie je gele korstjes, puistjes of een rode, warme huid.
  • Smeer je al lang een hormooncrème, dan kan de jeuk minder zijn en zie je weinig gangetjes.
  • Bij kwetsbare ouderen en bij mensen met een verminderde afweer kan de jeuk mild zijn. Soms krijgen verzorgers eerder jeuk dan de persoon zelf.
  • Bij dikke korsten en schilfers kan het gaan om scabiës crustosa, een zeldzame en zeer besmettelijke vorm.

Rode bultjes en korstjes verspreid over de billen.

Bultjes en krabplekjes op de billen.

Bij de huisarts

Meestal ziet de huisarts aan de huid en aan je verhaal dat het scabiës is. Bij twijfel kan de huisarts met een dermatoscoop kijken. Dat is een loep met licht. Aan het eind van een gangetje is dan soms de kop van de mijt te zien als een klein donker driehoekje. De huisarts kan ook een schilfertje van de huid laten onderzoeken onder de microscoop of in het laboratorium.

Een scabiësmijt onder de microscoop: een ovaal lijf met korte pootjes.

De scabiësmijt onder de microscoop.

Jeuk heeft veel oorzaken. Op de pagina Jeuk en plekjes die op scabiës lijken lees je wat er nog meer op scabiës lijkt.

Wanneer neem je contact op met je huisarts?

Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.

Neem contact op bij:

  • heftige jeuk, vooral 's nachts in bed, of jeuk bij meer mensen in huis
  • zwangerschap, borstvoeding of een baby jonger dan twee maanden met jeuk
  • dikke korsten en schilfers, vooral bij iemand met een verminderde afweer
  • nieuwe plekjes of gangetjes na de laatste behandeling
  • jeuk die twee weken na de laatste behandeling weer erger wordt
  • jeuk die vier weken na de laatste behandeling nog niet over is

Folders om te downloaden

In deze folders lees je hoe je scabiës herkent en wanneer je naar de huisarts gaat.

Alle folders over scabiës vind je op de pagina Folders en materiaal over scabiës.

Gratis e-book Scabiës

Wil je meer weten? Dr. Annemie Galimont-Collen schreef het gratis e-book Scabiës. Je leest erin hoe de mijt leeft, hoe je scabiës herkent, waarom de behandeling soms misgaat en welke misverstanden er rondgaan. Het e-book is geschreven voor mensen die in de huid-, haar- en nagelverzorging werken. Iedereen mag het gratis downloaden.

Alle e-books van Huidopleiding, gratis en betaald, staan bij elkaar in de Boekenwijzer.

Voor zorgprofessionals

Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut, kapper of in de zorg? Jij ziet de huid vaak van dichtbij en bent soms de eerste die scabiës opmerkt.

Bronnen
LCI-richtlijn Scabiës (RIVM, 2024, laatst herzien in september 2026), met de bijlage Behandeling en hygiënevoorschriften. NHG-Behandelrichtlijn Scabiës (versie 1.1, januari 2025). Thuisarts, pagina's over schurft (2026). Farmacotherapeutisch Kompas, indicatietekst Scabiës (2025). Gratis e-book Scabiës (Huidopleiding, 2026).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
Reactie plaatsen