Scabiës gaat over van mens op mens. Iedereen kan het krijgen, ook meerdere keren. Het heeft niets te maken met hoe schoon je bent. Op deze pagina lees je hoe de mijt overgaat en wat dat betekent voor jou en je huisgenoten.
Scabiës komt door de scabiësmijt, Sarcoptes scabiei. Dat is een heel klein spinachtig beestje van minder dan een halve millimeter. Het vrouwtje graaft een gangetje in de bovenste laag van de huid en legt daar elke dag eitjes. Na twee tot zeven dagen komen er jonge mijtjes uit. Na ongeveer twee weken zijn die volwassen. Bij gewone scabiës zitten er meestal maar vijf tot tien mijten op het hele lichaam.
De mijt gaat over bij lang of vaak direct huidcontact. Langer dan ongeveer een kwartier is genoeg. Denk aan:
Een hand geven, een korte knuffel of een kort onderzoek bij de dokter is meestal niet genoeg.
Soms gaat de mijt over via textiel dat iemand net heeft gebruikt. Denk aan elkaars kleding dragen, een handdoek delen of slapen in een bed dat niet verschoond is. Via meubels, vloeren en spullen gaat gewone scabiës bijna nooit over. Bij scabiës crustosa is dat anders. Dan zitten er heel veel mijten in de huidschilfers.
De mijt leeft van levende huid. Buiten het lichaam leeft hij bij kamertemperatuur meestal een tot anderhalve dag. Na drie dagen zijn de mijten dood. Bij 60 graden gaat de mijt snel dood. Daarom was je op 60 graden of stop je spullen drie dagen in een dichte plastic zak. Hoe je dat doet, lees je op de pagina Huisgenoten, was en bedden.
Je bent al besmettelijk ongeveer een tot twee weken na de besmetting. De jeuk begint de eerste keer pas na twee tot zes weken. Zo kan iemand de mijt doorgeven zonder het te weten. Daarom behandelen huisgenoten en nauwe contacten mee, ook als ze geen jeuk hebben.
Twaalf uur na de start van de eerste behandeling ben je niet meer besmettelijk, als je ook alles hebt gewassen. Je mag dan gewoon naar school of naar je werk. De tweede behandeling een week later hoort er wel altijd bij.
Scabiës komt in Nederland steeds vaker voor. In 2011 kwamen ongeveer zes op de 10.000 mensen ermee bij de huisarts, in 2021 ongeveer 33 op de 10.000. Het gaat makkelijker rond waar mensen dicht op elkaar leven en veel huidcontact hebben: in gezinnen, studentenhuizen, de kinderopvang, verpleeghuizen en woongroepen. Het meest zien we het bij jongeren en jongvolwassenen.
Dr. Annemie Galimont-Collen werkte mee aan onderzoek van de GGD naar de verspreiding van de scabiësmijt in Nederland. Daarin bleek dat het meest voorkomende type mijt in alle leeftijdsgroepen en in allerlei woonsituaties voorkomt.
Je krijgt deze scabiës niet van huisdieren. Mijten van mensen kunnen wel even op de vacht terechtkomen en daar ongeveer drie dagen leven. Aai je huisdier daarom de eerste drie dagen na de behandeling alleen kort en laat het niet op schoot of in bed. Je huisdier hoeft niet behandeld te worden.
Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.
Neem contact op bij:
In deze folders lees je hoe scabiës overgaat en hoe de mijt leeft.
Hoe je scabiës krijgt en doorgeeft (pdf, 2 blz.)
Hoe de mijt overgaat, hoe lang hij buiten de huid leeft en wanneer je niet meer besmettelijk bent.
Hoe de scabiësmijt leeft (pdf, 1 blz.)
Wat de mijt in de huid doet en waarom je na een week opnieuw behandelt.
Huisgenoten en contacten bij scabiës (pdf, 2 blz.)
Wie mee behandelt, ook zonder jeuk, en hoe je het vertelt.
Alle folders over scabiës vind je op de pagina Folders en materiaal over scabiës.
Wil je meer weten? Dr. Annemie Galimont-Collen schreef het gratis e-book Scabiës. Je leest erin hoe de mijt leeft, hoe je scabiës herkent, waarom de behandeling soms misgaat en welke misverstanden er rondgaan. Het e-book is geschreven voor mensen die in de huid-, haar- en nagelverzorging werken. Iedereen mag het gratis downloaden.
Alle e-books van Huidopleiding, gratis en betaald, staan bij elkaar in de Boekenwijzer.
Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut, kapper of in de zorg? Jij ziet de huid vaak van dichtbij en bent soms de eerste die scabiës opmerkt.