Onderzoek naar schimmel

Aan het uiterlijk zie je niet zeker of een plek of een nagel schimmel is. Met onderzoek in het laboratorium weet je het beter. Op deze pagina lees je waarom dat nodig is, hoe het afnemen gaat en wat de uitslag wel en niet zegt.

Waarom onderzoeken

Bij de huid is onderzoek vaak niet meteen nodig. Je kunt eerst een antischimmelcrème proberen. Bij de nagel ligt dat anders. Daar is de behandeling vaak een kuur van drie maanden met tabletten. Toen huisartsen in Nederland de diagnose nagelschimmel op het oog stelden, klopte die bij een op de vier mensen niet. Die mensen zouden een kuur krijgen voor iets wat geen schimmel is.

Daarom is het advies: laat bij de nagel onderzoeken of het schimmel is voordat je met tabletten begint. Ook bij twijfel of als een behandeling niet werkt, is onderzoek zinvol.

Hoe het afnemen gaat

De huisarts of pedicure maakt de plek eerst schoon met water en zeep en daarna met alcohol. Dan neemt hij wat materiaal af. Bij de huid zijn dat schilfers van de opstaande rand, want daar zit de schimmel. Bij de nagel knipt hij de nagel zo ver mogelijk terug en schraapt hij het brokkelige materiaal onder de nagel weg. Het doet geen pijn. Het materiaal gaat naar het laboratorium.

Gebruik je al een schimmelmiddel? Zeg dat. Dan kan de uitslag anders uitvallen.

De soorten onderzoek

  • Kijken onder de microscoop. Laat zien of er schimmeldraden zijn. Snel, maar het zegt niet welke schimmel het is.
  • Kweek. Laat zien welke schimmel het is en of hij nog leeft. Dit duurt een paar weken.
  • PCR. Spoort erfelijk materiaal van een schimmel op. Snel en gevoelig, maar het zegt niet of de schimmel nog leeft.
  • Teststrip. Laat zien of er een schimmel van de groep zit die voet- en nagelschimmel geeft. Gisten vindt deze test niet.

De uitslag

Een uitslag met schimmel bevestigt het vermoeden. Een uitslag zonder schimmel betekent niet altijd dat er geen schimmel is. Soms is er te weinig of van de verkeerde plek afgenomen. Lijkt het sterk op schimmel, dan kan de huisarts het onderzoek herhalen. Na een behandeling kan een PCR nog positief zijn terwijl de schimmel al dood is.

Foto's maken

Maak een foto van de hele voet en van dichtbij, met de datum erbij. Doe dat op dezelfde manier na een paar maanden. Een nagel groeit langzaam. Met foto's zie je beter of er iets verandert.

Wanneer neem je contact op met je huisarts?

Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.

Neem contact op bij:

  • voetschimmel die na twee tot vier weken goed smeren niet beter wordt
  • twijfel of het wel schimmel is
  • een dikke, schilferende huid over de hele voetzool
  • roodheid, warmte, zwelling, pus, een rode streep of koorts. Bel dan dezelfde dag
  • een bruine of zwarte streep in of onder de nagel, of een nagel die snel verandert
  • diabetes, een slechte doorbloeding, minder gevoel in je voeten of een verminderde afweer, voordat je zelf iets doet

Folders om te downloaden

In deze folders lees je meer over onderzoek en over je afspraak.

Alle folders over voet- en nagelschimmel vind je op de pagina Folders en materiaal over schimmel.

Verder lezen

Voor zorgprofessionals

Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist of huidtherapeut? Bij Huidopleiding volg je geaccrediteerde scholing over dit onderwerp, gegeven door dr. Annemie Galimont.

Bronnen
e-book Schimmelinfecties ontcijferd (Huidopleiding, 2026). Gratis e-book Schimmelinfecties (Huidopleiding, 2026). NHG-Standaard Dermatomycosen (herziening 2022). ProVoet, Protocol Schimmelinfecties aan de voeten (2025). Thuisarts, pagina's over voetschimmel en schimmelnagels. Watjer RM e.a., The accuracy of clinical diagnosis of onychomycosis in Dutch general practice (BJGP Open, 2023). Watjer RM e.a., The Onycho Trial (BMJ Open, 2024).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
Reactie plaatsen