Normaal en onschuldig: parelpapels, Fordyce en meer

Veel mensen schrikken van een bultje of plekje op hun geslachtsdelen, en denken aan een soa of aan kanker. Vaak gaat het om iets wat gewoon bij de huid hoort. Op deze pagina lees je welke plekjes normaal en onschuldig zijn, en wanneer je ze laat bekijken.

Twee kaarten met onschuldige variaties. Bij de vulva: schaamlippen in elke vorm, grootte en kleur, papillen aan de binnenkant van de kleine schaamlippen, Fordyce-vlekjes en afscheiding die wisselt met de cyclus. Bij de penis: parelpapels, Fordyce-vlekjes, angiokeratomen op de balzak en cystjes in de balzak. Onderaan: laat het bekijken als een plekje groeit, bloedt, een wondje geeft dat niet geneest, pijn doet, ruw of hard aanvoelt of van kleur verandert.

Bij de vulva

  • Vorm, grootte en kleur: schaamlippen zijn er in alle vormen. De binnenste schaamlippen steken bij veel vrouwen uit voorbij de buitenste. Links en rechts zijn bijna altijd verschillend. De kleur varieert van roze tot donkerbruin.
  • Papillen: kleine, zachte, huidkleurige bultjes aan de binnenkant van de kleine schaamlippen en in de voorhof, vaak symmetrisch. Ze zijn normaal en geen wratten.
  • Fordyce-vlekjes: kleine gele puntjes op de kleine schaamlippen. Het zijn talgkliertjes.
  • Afscheiding: witte of doorzichtige afscheiding is normaal. De hoeveelheid en de dikte wisselen met de cyclus.

Bij de penis

  • Parelpapels: een of meer rijtjes kleine, witte of huidkleurige bultjes rond de kroonrand van de eikel. Veel mannen hebben ze, vaak vanaf de puberteit. Ze zijn onschuldig, niet besmettelijk en geen wratten. Behandelen is niet nodig.
  • Fordyce-vlekjes: kleine gele of witte puntjes op de schacht of de balzak. Het zijn talgkliertjes, die bij een erectie beter zichtbaar worden.
  • Angiokeratomen: kleine donkerrode of paarse bolletjes op de balzak, vaker bij oudere mannen. Het zijn onschuldige, verwijde bloedvaatjes. Ze kunnen bloeden als je eraan krabt. Ze komen ook op de vulva voor.
  • Cystjes in de balzak: kleine, harde, witte of gele knobbeltjes in de huid van de balzak. Ze zijn onschuldig.

Laat het bekijken als

  • een plekje nieuw is en groeit
  • een plekje bloedt, of een wondje geeft dat niet geneest
  • een plekje pijn doet, ruw of hard aanvoelt, of van kleur verandert
  • je nieuwe bultjes krijgt na seks met een nieuwe partner

Genitale wratten zijn meestal ruwer en onregelmatiger dan parelpapels, en staan niet in nette rijtjes. Meer daarover lees je op de pagina Genitale wratten in het onderwerp Wratten.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Je huisarts is je eerste aanspreekpunt. Die kijkt vaak naar klachten aan de geslachtsdelen en verwijst je zo nodig door. Voor een soatest kun je ook terecht bij het Centrum Seksuele Gezondheid van de GGD.

Bel dezelfde dag je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, bij:

  • de voorhuid zit vast achter de eikel en de eikel zwelt op
  • heel veel pijn met blaasjes of wondjes, of je kunt niet goed plassen
  • een dikke, erg pijnlijke zwelling bij de ingang van de vagina
  • snel erger wordende roodheid en zwelling, met koorts

Maak een gewone afspraak bij je huisarts bij:

  • jeuk, pijn of een branderig gevoel dat na 2 weken goede verzorging niet minder is
  • een wondje dat niet geneest, of een bultje dat groeit
  • een witte, ruwe of harde plek, of een plek die van kleur verandert
  • een schimmel die steeds terugkomt
  • pijn bij het vrijen
  • zorgen over een soa

Folders om te downloaden

In deze folders lees je meer over wat normaal is.

  • De vulva (pdf, 2 blz.)
    De delen van de vulva, wat normaal is en hoe je de huid verzorgt.

  • De penis (pdf, 2 blz.)
    De delen van de penis, parelpapels en andere onschuldige plekjes, en verzorging.

  • Vulva en penis in één oogopslag (pdf, 1 blz.)
    De zes plaatjes uit de folders op één blad.

  • Vulva en penis (pdf, 2 blz.)
    Wat normaal is, de klachten die vaak voorkomen, goede verzorging en wie je helpt.

Alle folders over vulva en penis vind je op de pagina Folders en materiaal over vulva en penis.

Bronnen
NVDV-richtlijn Lichen sclerosus (2021). NHG-Standaard Lichen sclerosus, aangepast na de NVDV-richtlijn van 2021. NVOG-richtlijn Vulvodynie (2019). NVOG-richtlijn Premaligniteiten van de vulva (2021). Multidisciplinaire richtlijn Seksueel overdraagbare aandoeningen (2024), onder meer de modules Fluor vaginalis en vaginitis en Balanitis. NHG-Standaard Fluor vaginalis (aanpassing medicamenteuze behandeling juli 2023). NHG-Standaard Dermatomycosen. Patiëntenfolders van de NVDV over lichen sclerosus en lichen planus.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.