Kindermishandeling

Kinderen vertellen zelden zelf dat er iets mis is. Ze zijn loyaal, bang, of weten niet beter. Ze zijn afhankelijk van volwassenen die opletten. Op deze pagina lees je welke signalen er kunnen zijn en wat je kunt doen. Je hoeft het niet zeker te weten om advies te vragen.

Wat kindermishandeling is

Kindermishandeling is lichamelijk, psychisch of seksueel geweld tegen een kind, door een ouder of iemand anders van wie het kind afhankelijk is. Niets doen kan ook mishandeling zijn. Er zijn zes vormen: lichamelijke mishandeling, lichamelijke verwaarlozing, emotionele mishandeling, emotionele verwaarlozing, seksueel misbruik, en getuige zijn van geweld in het gezin.

In Nederland maken elk jaar tussen de 90.000 en 127.000 kinderen een vorm van kindermishandeling mee, ongeveer 3 procent van alle kinderen. Emotionele verwaarlozing komt het meest voor. Die laat geen blauwe plekken na en wordt daarom vaak gemist. Bij bijna de helft van de mishandelde kinderen speelt ook ander geweld in het gezin, meestal tussen de ouders.

Signalen op de huid, in het haar en aan de nagels

  • blauwe plekken op ongewone plekken, of in verschillende stadia van genezing
  • letsel dat niet past bij de leeftijd, zoals blauwe plekken bij een baby die nog niet zelf beweegt
  • ronde brandplekjes, striemen of bijtsporen
  • kale plekken of haaruitval door trekken, of wondjes op de hoofdhuid die onder het haar verborgen zitten
  • ernstige, onbehandelde verwaarlozing van huid, nagels of voeten
  • vuil, ondervoeding of kleding die niet past bij het weer

Signalen in het gedrag

  • heel stil en teruggetrokken, of juist heel druk of agressief
  • angstig, schrikachtig of overdreven waakzaam
  • te volwassen gedrag, of juist achterblijven in de ontwikkeling
  • een ouder die het kind kleineert, negeert of hard bejegent
  • een uitleg voor letsel die steeds verandert of niet klopt

Eén kaal plekje of één stille dag zegt niets. Het gaat om het geheel en de herhaling. Seksueel misbruik geeft vaak alleen indirecte signalen, zoals angst voor bepaalde personen of gedrag dat niet past bij de leeftijd.

Als een kind iets vertelt

  • Geloof het kind en blijf rustig. Oordeel niet.
  • Vraag open, zonder het antwoord in te vullen. Ga het kind niet uithoren.
  • Beloof geen geheimhouding die je niet kunt houden. Zeg eerlijk dat je hulp gaat zoeken om het veilig te maken.
  • Schrijf op wat het kind letterlijk zei.

Wat je kunt doen

Maak je je zorgen om een kind, bel dan Veilig Thuis voor advies, ook anoniem. Bij acuut gevaar bel je 112. Kinderen en jongeren kunnen zelf de Kindertelefoon bellen, elke dag van 11.00 tot 21.00 uur. Meer over de signalen van geweld thuis lees je op de pagina Signalen van huiselijk geweld.

Hulp nodig?

Ben je in acuut gevaar, of iemand anders? Bel 112.

  • Veilig Thuis: 0800-2000. Gratis, dag en nacht, ook anoniem. Chatten kan via veiligthuis.nl. Voor advies of een melding bij huiselijk geweld of kindermishandeling, ook als je twijfelt.
  • Centrum Seksueel Geweld: 0800-0188. Gratis, anoniem, dag en nacht. Na seksueel geweld is hulp in de eerste zeven dagen het belangrijkst.
  • Kindertelefoon: 0800-0432. Voor kinderen en jongeren, elke dag van 11.00 tot 21.00 uur, gratis en anoniem.
  • Politie zonder spoed: 0900-8844. Bijvoorbeeld voor aangifte.
  • Slachtofferhulp Nederland: 0900-0101. Steun na geweld of bedreiging.

Woon je in België? Bel dan 1712, of 112 bij acuut gevaar.

Meer over de hulplijnen en wat ze voor je doen

Folders om te downloaden

In deze folder lees je meer over zorgen om een kind.

Alle folders over grensoverschrijdend gedrag vind je op de pagina Folders en materiaal over grensoverschrijdend gedrag.

Verder lezen

Voor zorgprofessionals

Werk je als pedicure, medisch pedicure, kapper, schoonheidsspecialist of huidtherapeut? In het geaccrediteerde webinar van Huidopleiding leer je grensoverschrijdend gedrag vroeg herkennen en begrenzen, en lees je wat je doet bij signalen van huiselijk geweld. Je krijgt de Toolkit De Veilige Stoel en het kaartendeck erbij. Het webinar wordt gegeven door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.

E-books over grensoverschrijdend gedrag

Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp twee e-books.

Bronnen
Gratis e-book Grensoverschrijdend gedrag (Huidopleiding, 2026). E-book Grensoverschrijdend gedrag ontcijferd (Huidopleiding, 2026). Rijksoverheid, Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling met afwegingskader. CBS, Huiselijk geweld 2024. Hulplijnen gecontroleerd op veiligthuis.nl, rijksoverheid.nl, centrumseksueelgeweld.nl, kindertelefoon.nl, politie.nl en slachtofferhulp.nl (november 2026).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.