Signalen van huiselijk geweld

Huiselijk geweld speelt achter de voordeur. Wie het meemaakt, praat er vaak niet over. Toch zijn er soms signalen te zien, ook voor een pedicure, kapper, schoonheidsspecialist of huidtherapeut. Op deze pagina lees je wat huiselijk geweld is, welke signalen er kunnen zijn en waar je hulp vindt. Je veiligheid staat voorop. Bij acuut gevaar bel je altijd 112.

Wat huiselijk geweld is

Huiselijk geweld is geweld door iemand uit de huiselijke of familiekring: een partner, ex-partner, gezinslid, familielid of huisvriend. Het kan lichamelijk, psychisch, seksueel of financieel zijn. Ook kindermishandeling, ouderenmishandeling en eergerelateerd geweld vallen eronder.

Het komt veel voor. In 2024 werden in Nederland bijna 1,3 miljoen mensen slachtoffer van huiselijk geweld. In 56 procent van de gevallen ging het om geweld door een partner of ex-partner (CBS).

Waarom het vaak verborgen blijft

Huiselijk geweld is zelden één losse klap. Vaak is het een patroon van controle: iemand isoleren, afhankelijk maken, controleren en vernederen. Na een incident volgen vaak rust en verzoening, en daarna begint het opnieuw. Die rustige periodes zijn een reden dat mensen blijven hopen. Schaamte, angst, afhankelijkheid en loyaliteit maken het moeilijk om erover te praten. Geweld kan zich ook voordoen als zorg of liefde, waardoor wie het meemaakt het zelf vaak geen geweld noemt.

Signalen die een zorgverlener kan zien

Zorgverleners in de huid-, haar-, nagel- en voetzorg zien mensen van dichtbij en vaak steeds terug. Ze zien de huid, de nagels en de voeten, ook op plekken die normaal bedekt zijn. Daardoor kunnen ze signalen opmerken die anderen missen.

• Aan het lichaam: letsel dat niet past bij de uitleg, of steeds wisselende letsels. Oud en nieuw letsel door elkaar. Letsel op plekken die kleding normaal bedekt, zoals bovenarmen, rug, romp en bovenbenen. Grijp- of knijpsporen, of striemen. Huid, haar, nagels of voeten die opeens verwaarloosd zijn. Herhaalde "ongelukjes".
• In het gedrag: schrikachtig, gespannen of overdreven waakzaam. Stiller dan anders. Een verhaal dat niet klopt of steeds verandert. Angst in het bijzijn van de naaste. Afspraken die vaak worden afgezegd.
• In de relatie: een naaste die steeds meekomt en voor iemand antwoordt. Iemand die nooit alleen komt. Een partner die de telefoon, het geld of de afspraken beheert.

Eén blauwe plek zegt niets. Letsel kan allerlei oorzaken hebben. Het gaat om het geheel en om de herhaling. Een zorgverlener stelt geen diagnose. Die ziet iets, benoemt het voorzichtig en weet waar hulp is.

Als je zorgverlener ernaar vraagt

Merkt een zorgverlener zulke signalen op, dan kan die rustig en zonder de naaste erbij vragen hoe het gaat. Bijvoorbeeld: "Ik maak me een beetje zorgen. Gaat het thuis goed?" Je hoeft niets te vertellen. Je bepaalt zelf wat je deelt en wanneer. Veel zorgverleners werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en kunnen advies vragen bij Veilig Thuis. Lees meer op de pagina Grenzen bij je zorgverlener.

Als het jou overkomt

• Je staat er niet alleen voor, en het is niet jouw schuld.
• Bij acuut gevaar bel je 112.
• Bij Veilig Thuis kun je dag en nacht gratis bellen of chatten, ook anoniem. Je kunt er advies vragen zonder dat er meteen iets gebeurt.
• Je kunt ook je huisarts of iemand anders die je vertrouwt in vertrouwen nemen.

Maak je je zorgen om iemand anders, lees dan de pagina Zorgen om iemand in je omgeving.