Psoriasis en gewrichten: artritis psoriatica

Psoriasis is een ontstekingsziekte die niet altijd bij de huid blijft. Een deel van de mensen met psoriasis krijgt ontstoken gewrichten. Dat heet artritis psoriatica. Ook pezen kunnen ontstoken raken, vooral op de plek waar een pees aan het bot vastzit. Soms doet de rug mee.

Naar schatting 6 tot 41 op de 100 mensen met psoriasis krijgen artritis psoriatica. Meestal begint het jaren na de psoriasis van de huid, gemiddeld 7 tot 10 jaar later, vaak tussen het 30e en 40e jaar. Hoe erg de psoriasis op de huid is, zegt weinig over de gewrichten.

Welke klachten?

• pijn, zwelling of stijfheid van een of meer gewrichten, bijvoorbeeld in de vingers, tenen of knieën;
• stijfheid in de ochtend die langer dan een halfuur duurt;
• een hele vinger of teen die dik en pijnlijk is;
• pijn bij een pees, bijvoorbeeld aan de achterkant of onderkant van de hiel;
• rugpijn die 's nachts en 's ochtends erger is en beter wordt van bewegen, vooral als je al minstens 3 maanden elke dag rugpijn hebt die voor je 45e is begonnen;
• soms een ontsteking in het oog: een rood, pijnlijk oog en last van licht.

Waarom vroeg herkennen?

Een ontsteking in een gewricht kan het gewricht op den duur beschadigen. Hoe eerder de behandeling begint, hoe kleiner die kans. Daarom vraagt je arts regelmatig naar klachten van je gewrichten, ook als je die nog niet hebt.

Zelf nagaan met 5 vragen

Met deze vragen kun je zelf nagaan of je gewrichten aandacht nodig hebben. Artsen gebruiken dezelfde vragen.

1. Heb je ooit een gezwollen gewricht of gezwollen gewrichten gehad?
2. Hebben je vingernagels of teennagels putjes of kuiltjes?
3. Heeft een arts je ooit gezegd dat je artritis (gewrichtsontsteking) hebt?
4. Heb je pijn in je hiel gehad?
5. Heb je een vinger of teen gehad die helemaal gezwollen en pijnlijk was, zonder duidelijke reden?

Heb je 3 of meer keer ja geantwoord? Bespreek dit met je huisarts of dermatoloog. Misschien is een verwijzing naar de reumatoloog nodig. Ook met minder dan 3 keer ja kun je artritis psoriatica hebben. Heb je klachten, bespreek ze dan altijd. In de folder staat de vragenlijst om in te vullen en mee te nemen.

Wat doet de arts?

De huisarts of dermatoloog vraagt naar je klachten en kijkt naar je gewrichten, je huid en je nagels. Is een gewricht langer dan 3 weken ontstoken, of is er een sterk vermoeden van artritis psoriatica, dan verwijst de arts je naar de reumatoloog. Dat gebeurt ook bij rugklachten die al minstens 3 maanden elke dag aanwezig zijn. De reumatoloog stelt de diagnose.

De behandeling

De reumatoloog behandelt de gewrichten. Heb je ook psoriasis die behandeling nodig heeft, dan kiezen de dermatoloog en de reumatoloog samen.

• ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID's), zoals ibuprofen of naproxen, bij milde klachten, zo kort mogelijk en in een zo laag mogelijke dosis;
• een injectie met een hormoon in een ontstoken gewricht;
• medicijnen die in het hele lichaam werken: meestal eerst methotrexaat, en als dat niet genoeg helpt een biologic. Veel van deze middelen werken op de huid en op de gewrichten;
• bij ontsteking van de rug eerst NSAID's, daarna zo nodig een biologic.

Wat je zelf kunt doen

• Blijf bewegen, op een manier die bij je past. Een fysiotherapeut kan je daarbij helpen.
• Rook niet en werk aan een gezond gewicht.
• Laat je bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker controleren bij je huisarts.
• Vertel nieuwe klachten van gewrichten, pezen of rug aan je arts, ook als je al onder behandeling bent voor je huid.