Testen die weinig zeggen

Steeds vaker krijgen mensen met huidklachten een test aangeboden. Een haaranalyse, een bloedtest voor voedselintolerantie of een onderzoek van de darmflora. Er komt bijna altijd een advies uit, en vaak een supplement of dieet. Op deze pagina lees je wat zulke tests zeggen.

Een getal voelt zeker

Een uitslag op papier voelt betrouwbaarder dan een vermoeden. Een test is alleen iets waard als hij goed meet wat hij belooft, en als hij twee keer hetzelfde zegt. Bij veel tests die samen met supplementen worden verkocht, is dat niet aangetoond.

Haaranalyse

Onderzoekers stuurden één haarmonster van één gezond persoon naar zes laboratoria die haaranalyses verkopen. Ze kregen zes verschillende uitslagen. Bij een deel van de mineralen was de hoogste uitslag meer dan tien keer de laagste. De adviezen over eten en supplementen spraken elkaar tegen.

Zes staafjes van verschillende hoogte: hetzelfde haarmonster gaf bij zes laboratoria zes verschillende uitslagen.

Intolerantietests

Sommige tests meten je reactie op honderden voedingsmiddelen tegelijk. Bij zoveel metingen springt er bij bijna iedereen wel iets uit. Thuisarts zegt dat je met een bloedtest niet goed kunt zien of je wel of geen voedselallergie hebt. Je bloed kan reageren op een stof uit eten waar je geen last van hebt.

Laat je op grond van zo'n uitslag eten weg, dan kun je juist een allergie krijgen. Je kunt ook te weinig voedingsstoffen binnenkrijgen. Denk je dat je ergens niet tegen kunt, houd dan een eetdagboek bij en bespreek het met je huisarts of een diëtist. Bij kinderen geldt dat nog sterker. Lees ook Kinderen met eczeem.

Darmflora-onderzoek

Het verband tussen darmen en huid wordt serieus onderzocht. Een test die bij jou een verstoorde darmflora vindt, zegt toch weinig. Er is geen vastgesteld normaal beeld om mee te vergelijken. Een internationale groep deskundigen schreef in 2025 dat zulke tests nu geen plaats hebben in de zorg. De richtlijn voor eczeem raadt probiotica als behandeling af.

De vragenlijst van één minuut

Op veel websites vul je een paar vragen in en krijg je een persoonlijke uitkomst. Dat lijkt op een onderzoek. Meestal is het een keuzehulp voor het aanbod: aan het eind rolt er een product of traject uit. Zo'n vragenlijst mag, zolang duidelijk is wat het is.

Vragen die je kunt stellen

  • Wat zou u adviseren als de uitslag omgekeerd was? Blijft het advies hetzelfde, dan voegde de test niets toe.
  • Wie doet de test, en wie verkoopt het product? Is dat dezelfde partij?
  • Heeft de test een CE-markering? Volgens het RIVM voldoen niet alle zelftests die online te koop zijn aan de eisen.
  • Wat gebeurt er met mijn gegevens en mijn lichaamsmateriaal?

Zelf nagaan: de vragenlijst Wie zegt dat?

Krijg je een test, supplement of programma aangeboden? Op wiezegtdat.netlify.app lees je in gewone taal waar je op let. Met de vragenlijst Waar staat deze aanbieder? vink je aan wat er speelt. Je krijgt dan alleen de vragen die je zelf kunt nakijken. Er wordt niets opgeslagen.

Wanneer neem je contact op met je huisarts?

Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.

Neem contact op bij:

  • twijfel of je kunt stoppen met een medicijn of een medicijnzalf
  • een plek op je huid die verandert, groeit of niet geneest, ook als je er zelf iets op smeert
  • een advies om een behandeling te stoppen of veel soorten eten weg te laten
  • een kind met eczeem dat steeds minder soorten eten krijgt
  • klachten die niet beter worden, terwijl je al lang een product of supplement gebruikt
  • een testuitslag of advies waar je ongerust van wordt

Folders om te downloaden

In deze folder en dit werkblad lees je wat tests zeggen en wat je vraagt.

  • Testen die weinig zeggen (pdf, 2 blz.)
    Haaranalyse, intolerantietests, darmflora-onderzoek en vragenlijsten: wat ze zeggen en welke vragen je stelt.

  • Vragen aan een aanbieder (pdf, 1 blz.)
    Vragen om te stellen als je een test, supplement of traject krijgt aangeboden.

Alle folders over dit onderwerp vind je op de pagina Folders en materiaal bij Wie zegt dat?.

E-books over medische misinformatie

Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp twee e-books. Ze zijn geschreven voor mensen die in de zorg en de huidverzorging werken. Iedereen mag ze lezen.

Alle e-books van Huidopleiding, gratis en betaald, staan bij elkaar in de Boekenwijzer.

Lees ook

Voor zorgprofessionals

Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut, kapper of in de zorg? Je cliënten vertellen jou vaak wat ze lazen of kochten.

Bronnen
Seidel S e.a., Assessment of commercial laboratories performing hair mineral analysis (JAMA, 2001). Thuisarts, Ik denk dat ik niet tegen bepaald voedsel kan (juli 2026) en Ik denk dat mijn kind niet tegen bepaald voedsel kan (oktober 2024). Porcari S e.a., International consensus statement on microbiome testing in clinical practice (Lancet Gastroenterology & Hepatology, 2025). Richtlijn Constitutioneel eczeem, modules Eczeem en voedingssupplementen en Eczeem en dieet (NVDV, 5 augustus 2026). RIVM, Betrouwbaarheid van gezondheidstesten (oktober 2025). Wie zegt dat? (wiezegtdat.netlify.app, november 2026).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
Reactie plaatsen