Eczeem uitgelegd voor kinderen
Deze pagina is voor kinderen met eczeem. De Smeer'm-dieren leggen uit wat eczeem is en wat je eraan kunt doen. De dokter noemt het constitutioneel eczeem, of atopisch eczeem.
De vijf Smeer'm-regels
Elk Smeer'm-dier helpt je één regel te onthouden:
Wollie het schaap: wees lief en zacht voor je huid.
Speedy de slak: smeer elke dag je hele huid in met vette crème.
Spetter de vis: gebruik weinig water en weinig zeep.
Spottie het lieveheersbeestje: smeer extra op de eczeemplekjes, met de crème met medicijn.
Krabbel de kat: probeer niet te krabben en doe iets anders als het jeukt.

Wat is eczeem?
Eczeem is een ziekte van de huid. Je huid wordt droog en ruw, en je krijgt rode plekjes die jeuken. Vaak zitten die plekjes op je gezicht of in de plooien van je ellebogen en knieën. Ze kunnen ook ergens anders zitten.
Je bent niet de enige. Heel veel kinderen hebben eczeem. Misschien zit er in jouw klas ook een kind met eczeem.
Eczeem komt en gaat. Soms heb je er bijna geen last van, en soms ineens weer veel. Bij veel kinderen wordt het minder als ze groter worden.
Je huid is als een huisje
Speedy de slak heeft een huisje dat hem beschermt. Jouw huid beschermt jou op dezelfde manier. Bij eczeem is dat huisje minder sterk. Er zitten kiertjes in. Daardoor droogt je huid uit en gaat hij snel jeuken.
Je bent zo geboren. Je hebt niets fout gedaan.

Eczeem is niet besmettelijk
Je kunt niemand aansteken met eczeem. Vraagt iemand wat er met je huid is, dan kun je zeggen:
Ik heb eczeem. Veel kinderen hebben het.
Eczeem maakt mijn huid droog, rood en kriebelig.
Het kan overal op je lichaam zitten.
Het is niet besmettelijk.
Jeuk en krabben
Eczeem jeukt. Dat vinden de meeste kinderen het stomste. Krabben voelt even fijn. Daarna gaat je huid stuk en jeukt het nog meer.
Krabbel de kat krabt overal aan. Probeer het anders te doen dan Krabbel:
klop met je vlakke hand op de plek
knijp zachtjes in je huid
blaas op de plek
leg er iets kouds op, zoals een koud washandje
vraag of iemand je wil insmeren
doe iets leuks, dan vergeet je de jeuk sneller
Houd je nagels kort. Dan maak je minder stuk als je toch krabt.

Smeren maakt je huid sterker
Smeren is het belangrijkste wat je kunt doen.
Elke dag smeer je je hele huid in met een vette crème, ook als je huid er goed uitziet. Zo maak je de kiertjes in je huisje dicht.
Op de rode plekjes smeer je net als Spottie een crème met medicijn. Dat heet hormooncrème. Je ouders en de dokter vertellen hoeveel en hoe vaak.
Van de hormooncrème gebruik je smeerstreepjes. Een smeerstreepje is een streep crème op de vingertop van je vader of moeder. Daarmee smeer je een plek zo groot als twee handen van een grote mens.
Op de Smeer'm-kalender houd je bij wanneer je hebt gesmeerd en hoe het met je huid gaat.
Houd je het vol, dan verdien je het Smeer'm-diploma.
Douchen en zwemmen
Water en zeep maken je huid droog. Spetter de vis zegt daarom:
douche je kort en niet te warm
gebruik je weinig zeep
dep je je huid droog met een handdoek, zonder te wrijven
smeer je je daarna meteen in
Zwemmen mag. Smeer je vooraf in met een laagje vette zalf. Spoel na het zwemmen het water af en smeer je opnieuw in. Heb je open, natte of rode plekjes die pijn doen, wacht dan met zwemmen tot ze beter zijn.

In de zon
Smeer in de zon een zonnebrandcrème zonder parfum. Smeer elke 2 uur opnieuw en na het zwemmen. Zoek midden op de dag de schaduw op.
Kleren
Wollie het schaap is lief en zacht voor zijn huid. Dat kun jij ook. Wol kriebelt op een huid met eczeem. Draag liever zachte katoenen kleren. Heb je het warm, trek dan een laagje uit. Zweten geeft jeuk.
Wanneer zeg je het tegen je ouders?
Zeg het tegen je vader, moeder of een andere volwassene als:
je zoveel jeuk hebt dat je niet kunt slapen
je plekjes nat worden, gele korstjes krijgen of pijn doen
je ineens veel blaasjes krijgt en je je ziek voelt
je het moeilijk vindt dat anderen naar je huid kijken of er iets van zeggen
Voor ouders
Snel uitbreidende blaasjes of ronde wondjes op de eczeemhuid, zeker met koorts, kunnen wijzen op eczema herpeticum. Neem dan dezelfde dag contact op met de huisarts, of buiten kantoortijd met de huisartsenpost. Meer informatie voor ouders lees je op de pagina Eczeem bij kinderen.
Folders om te downloaden
Dit is het Smeer’m-materiaal om te printen. Het eczeemboekje lees je samen met je ouders. De spelletjes, kleurplaat en medailles maken smeren leuker.
Smeer’m Mijn eczeemboekje (pdf, 19 blz.)
Het Smeer’m-boekje over je huid, smeren en jeuk, voor kinderen en ouders.Smeer’m Diploma (pdf, 1 blz.)
Voor kinderen die goed hebben leren smeren.Smeer’m Poster dieren (pdf, 1 blz.)
De vijf Smeer’m-dieren en hun regels, om op te hangen.Smeer’m Kleurplaat (pdf, 1 blz.)
De vijf Smeer’m-dieren om in te kleuren.Het Smeer’m-spel (pdf, 2 blz.)
Een bordspel met tips over smeren.Smeer’m Memory (pdf, 4 blz.)
Twaalf paren om uit te knippen.Smeer’m Bingo (pdf, 2 blz.)
Bingo met smeertips, voor thuis of in de klas.Smeer’m Puzzelblad (pdf, 2 blz.)
Een woordzoeker met eczeemwoorden.Smeer’m Knutselblad happertje en dobbelsteen (pdf, 4 blz.)
Een happertje en een dobbelsteen om te knippen en te vouwen.Smeer’m Medailles (pdf, 1 blz.)
Een medaille na een week goed smeren.Smeer’m Mijn sterrenkaart (pdf, 1 blz.)
Elke dag een ster kleuren als je hebt gesmeerd.Smeer’m Mijn spreekbeurt over eczeem (pdf, 2 blz.)
Kaartjes en een quiz om je klas over eczeem te vertellen.Smeer’m Ik ga naar de dokter (pdf, 1 blz.)
Zo gaat het bij de dokter voor je huid, om samen met je ouders te lezen.
Alle folders over eczeem vind je op de pagina Folders en materiaal over eczeem.
Bronnen
Smeer'm-boekjes, dr. Annemie Galimont (onlinedermatologie.nl, 2026); e-book Psoriasis en eczeem ontcijferd, hoofdstuk 25 (Huidopleiding, 2026). Expertisegroep Constitutioneel Eczeem. Stapsgewijze topicale behandeling van constitutioneel eczeem. Ned Tijdschr Dermatol Venereol 2025;35(7):31-38. Thuisarts, Mijn kind heeft eczeem (2026).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.
