Constitutioneel eczeem (ook wel atopisch eczeem) begint meestal in de eerste levensmaanden. Bij baby's zit het vaak op de wangen, het voorhoofd en de buitenkant van armen en benen. Bij oudere kinderen zit het vooral in de elleboogplooien en knieholtes.
Voor ouders is eczeem vaak zwaar. Je kind heeft jeuk, slaapt slecht en wil niet altijd gesmeerd worden. Met een vast ritme en goede uitleg wordt het meestal veel makkelijker.
Bij veel kinderen wordt het eczeem minder naarmate ze ouder worden. Rond de vijftien jaar heeft ongeveer 8 op de 10 kinderen geen eczeem meer. Begon het eczeem voor de eerste verjaardag, was het op jonge leeftijd ernstig of heeft je kind ook astma, dan duurt het vaker langer.
De aanleg blijft. De huid blijft gevoelig en het eczeem kan later terugkomen, bijvoorbeeld op de handen. Niemand kan voorspellen hoe het bij jouw kind gaat.
Smeren hoort bij elke dag, ook als de huid rustig is. Deze tips helpen:
Smeer op vaste momenten, bijvoorbeeld na het badje en voor het slapen. Zo wordt het een gewoonte.
Warm de crème eerst even op in je handen.
Geef je kind een taak: zelf de dop eraf, zelf een been insmeren of de knuffel voordoen.
Tel, zing of vertel een verhaaltje, zodat je kind weet wanneer het klaar is.
Smeer een baby op schoot of na het voeden, als het rustig is.
Beloon het volhouden. De Smeer'm-kalender en het Smeer'm-diploma helpen daarbij.
De Smeer'm-boekjes, met dieren die kinderen helpen bij het smeren, kun je downloaden op deze pagina en op de pagina Eczeem uitgelegd voor kinderen.
Ook kinderen smeren hormooncrème één keer per dag op de eczeemplekken. Kinderen nemen via de huid meer op dan volwassenen. Daarom krijgen ze een lagere klasse en geldt een lager maximum per week.
Tot 2 jaar: op het gezicht, in de oksels, de liezen en de luierstreek klasse 1; op de rest van het lichaam klasse 1 of 2.
Vanaf 2 jaar: op het gezicht en in de plooien klasse 1 of 2; op romp, armen en benen klasse 1, 2 of 3.
Klasse 4 wordt bij kinderen afgeraden.
Maximaal per week in de onderhoudsfase: jonger dan 2 jaar 30 gram klasse 1 of 2; vanaf 2 jaar 60 gram klasse 1 of 2 en 50 gram klasse 3.
Smeer wel genoeg. Kort en goed behandelen werkt beter dan lang en te weinig. Een kind dat wekenlang doorkrabt omdat de crème te zuinig wordt gebruikt, heeft daar meer last van dan van een goed schema. Meer hierover lees je op de pagina Hormooncrème bij eczeem goed gebruiken.
Baad een baby 2 tot 3 keer per week, kort en met handwarm water van hooguit 37 °C.
Oudere kinderen douchen of baden hooguit één keer per dag, 5 tot 10 minuten.
Gebruik geen zeep of badschuim. Badolie is niet nodig als je na het badje goed smeert. Gebruik je het toch, kies dan badolie zonder parfum en doe die er na een paar minuten bij.
Dep de huid droog en smeer daarna meteen de hele huid in.
Jeuk is 's nachts vaak het ergst. Houd de slaapkamer koel en gebruik een niet te warm dekbed. Kies een katoenen pyjama en houd de nagels kort. Jonge kinderen kunnen katoenen wantjes of sokjes over de handen dragen. Bij matig of ernstig eczeem kan verbandkleding helpen.
Een antihistaminicum helpt niet tegen de jeuk van eczeem. Slaapt je kind heel slecht door jeuk, dan kan de arts kort een middel voorschrijven dat slaperig maakt, alleen voor de nacht, 1 tot 2 weken en vanaf 2 jaar. Meer tips lees je op de pagina Jeuk en krabben bij eczeem.
Vertel de leiding of leerkracht dat je kind eczeem heeft en dat het niet besmettelijk is.
Spreek af wie smeert als je kind lang op de opvang is.
Gym en sport kunnen gewoon. Na het sporten helpt kort afspoelen en smeren.
Bij zwemles: smeer vooraf een laagje basiszalf of vaseline, laat je kind na het zwemmen het chloor afspoelen en smeer opnieuw.
Voor de basisschool bestaat lesmateriaal over de huid, Huid in de klas, van Huidpatiënten Nederland.
Kinderen met zichtbare plekken krijgen vragen. Twee zinnen helpen: het is eczeem, heel veel kinderen hebben het, en het is niet besmettelijk. Vanaf een jaar of tien gaat het uiterlijk vaak zwaarder wegen. Meer hierover lees je op de pagina Leven met eczeem.
Houd kinderen tot 2 jaar zo veel mogelijk uit de directe zon. Gebruik onder de 6 maanden geen zonnebrandmiddel.
Bescherm oudere kinderen met schaduw, een hoedje en luchtige kleding. Zoek tussen 12 en 15 uur de schaduw op als de zonkracht 5 of hoger is.
Gebruik een zonnebrandmiddel zonder parfum, voor kinderen factor 50. Probeer het eerst uit op een klein stukje huid. Smeer elke 2 uur opnieuw en na het zwemmen of afdrogen.
Zout zeewater en chloor kunnen prikken in open plekjes. Smeer vooraf een laagje basiszalf of vaseline en spoel na het zwemmen af.
Niet zwemmen met open of ontstoken eczeem.
Neem genoeg basiszalf en hormooncrème mee op vakantie.
Ook kinderen met ernstig eczeem kunnen goed behandeld worden. Helpt goed smeren met hormooncrème onvoldoende, of lukt het niet om af te bouwen naar een veilig onderhoudsschema, dan verwijst de huisarts of dermatoloog naar een centrum met ervaring in eczeem bij kinderen. Daar kan eerst een wet wrap of verbandkleding worden geprobeerd.
Tabletten die de afweer remmen, zoals ciclosporine en methotrexaat, worden volgens de richtlijn ook bij kinderen gebruikt. Mycofenolzuur en azathioprine zijn andere mogelijkheden. Deze middelen zijn voor kinderen niet officieel geregistreerd. De richtlijn beschrijft hoe artsen ze veilig geven en controleren.
Dupilumab, een injectie, kan vanaf 6 maanden. Baricitinib, een tablet, kan vanaf 2 jaar. De andere biologics en JAK-remmers kunnen vanaf 12 jaar.
Prednisontabletten gebruikt de arts alleen kort.
Je kind blijft daarnaast elke dag smeren met basiszalf. Meer hierover lees je op de pagina Tabletten en injecties bij ernstig eczeem.
Eczeem, een allergie voor kippenei en het gebruik van hormooncrème zijn geen reden om een vaccinatie uit het Rijksvaccinatieprogramma uit te stellen. Gebruikt je kind tabletten of injecties die de afweer remmen, dan gelden andere regels voor levende vaccins. Meer hierover lees je op de pagina Tabletten en injecties bij ernstig eczeem.
Geef je baby geen dieet zonder aangetoonde allergie. Geef pinda en ei juist vroeg: goed verhit kippenei vanaf 4 tot 6 maanden en pinda het liefst tussen 4 en 8 maanden. Heeft je baby ernstig eczeem en is het ouder dan 6 maanden, heeft het al een andere voedselallergie, of begin je pas na 8 maanden, overleg dan eerst. Soms is eerst een huidtest nodig. Meer hierover lees je op de pagina Voeding, allergie en leefstijl bij eczeem.
eczeemwijzer.nl heeft uitleg en materiaal voor kinderen en ouders, ook in andere talen.
In de gratis app Smeerwijzer op huidopleiding.app maak je een smeerplan voor je kind.
Op de pagina Eczeem uitgelegd voor kinderen staat uitleg voor je kind zelf.
Een verpleegkundige of huidtherapeut kan jou en je kind leren smeren.
In de tienerjaren gaan jongeren steeds meer zelf smeren. Dat is soms lastig: smeren kost tijd en niemand wil anders zijn dan anderen. Deze tips helpen:
Koppel smeren aan iets wat je toch al doet, zoals tandenpoetsen of na het douchen. Zet een herinnering op je telefoon.
Kies een crème die je fijn vindt, bijvoorbeeld overdag een lichte en 's avonds een vette. Een te vette crème kan in het gezicht puistjes geven.
Begin meteen met de ontstekingsremmende zalf als het eczeem opspeelt.
Kies oorbellen en piercings van titanium of chirurgisch staal zonder nikkel. Haarverf en zwarte henna-tattoos met de stof PPD geven vaak een heftige allergie.
Een zonnebank helpt niet tegen eczeem en vergroot de kans op huidkanker.
Denk bij de keuze voor een opleiding na over je handen. Beroepen met veel nat werk, zoals kapper of kok, zijn zwaar voor handen met eczeem.
Vanaf 12 jaar beslist een jongere samen met de ouders over de behandeling, vanaf 16 jaar zelf. Een jongere kan ook eens alleen naar binnen gaan bij de arts. Helpt smeren niet genoeg, dan zijn er vanaf 12 jaar ook injecties en tabletten.
Is je kind onder behandeling bij een dermatoloog of kinderarts, neem dan contact op met die polikliniek.
Neem dezelfde dag contact op met je huisarts, of buiten kantoortijd met de huisartsenpost, bij snel uitbreidende blaasjes of ronde wondjes op de eczeemhuid, vaak met koorts of ziek zijn. Dit kan eczema herpeticum zijn, een infectie met het koortslipvirus.
Neem ook contact op bij:
eczeem dat na 2 tot 3 weken goed smeren niet duidelijk beter is
jeuk waardoor je kind slecht slaapt
gele korstjes, pus of natte, pijnlijke plekken
galbulten, zwelling, braken of benauwdheid na het eten
twijfel of zorgen over de behandeling
Deze folders zijn voor ouders. De smeerkaart geef je mee aan opa en oma, de oppas of de opvang. De Smeer’m-bladen vul je samen met je kind in. Voor tieners is er een eigen folder.
Eczeem bij baby’s en jonge kinderen (pdf, 3 blz.)
Smeren, voeding, vaccinaties, slapen en de opvang.
Eczeem als je 12 tot 18 bent (pdf, 2 blz.)
Voor jongeren zelf: zelf smeren, school, sport, uitgaan en je afspraken.
Smeerplan baby’s en kinderen tot 2 jaar (pdf, 2 blz.)
Smeerkaart en smeerplan om samen met je arts in te vullen.
Smeerplan kinderen van 2 tot 12 jaar (pdf, 2 blz.)
Smeerkaart en smeerplan om samen met je arts in te vullen.
Smeerkaart voor oppas en opvang (pdf, 2 blz.)
Om mee te geven aan wie voor je kind zorgt.
Smeer’m Mijn behandelplan (pdf, 1 blz.)
Samen met de dokter invullen en ophangen bij de crèmes.
Smeer’m Mijn smeerkalender (pdf, 4 blz.)
Elke dag aankruisen wat je hebt gesmeerd.
Smeer’m Mijn eczeemdagboekje (pdf, 4 blz.)
Vier weken lang elke dag kleuren hoe het met je huid gaat.
Smeer’m Smeren met Fleur (pdf, 1 blz.)
Zo smeer je je hele huid in, zonder een stukje over te slaan.
Eczeem op school en op het werk (pdf, 2 blz.)
Afspraken op school, een beroep kiezen en je handen beschermen.
Themamap 5, Smeer’m voor kinderen (pdf, 53 blz.)
Al het Smeer’m-materiaal voor kinderen en ouders in één bestand, met boekje, kalender, spelletjes en diploma.
Alle folders over eczeem vind je op de pagina Folders en materiaal over eczeem.
Dr. Annemie Galimont maakte twee gratis apps die bij de folders horen. Je kunt ze op je telefoon zetten en ze werken zonder account. Ze vervangen het advies van je arts of apotheek niet.
Smeerwijzer
Hoe je hormooncrème en vettende crème smeert, hoeveel je nodig hebt en hoe je afbouwt, met een eigen smeerplan.
folder Hormooncrème bij eczeem (onlinedermatologie.nl, 2026); e-book Psoriasis en eczeem ontcijferd, hoofdstuk 24 en 25 (Huidopleiding, 2026). Expertisegroep Constitutioneel Eczeem. Stapsgewijze topicale behandeling van constitutioneel eczeem. Ned Tijdschr Dermatol Venereol 2025;35(7):31-38. NVDV-Leidraad Dermatocorticosteroïden (2019). NVDV-richtlijn Constitutioneel eczeem, modules De effectiviteit van antihistaminica (9 juni 2015) en Biologics en JAK-remmers bij kinderen en adolescenten (12 december 2025), Addendum vroege introductie voedingsallergenen (29 januari 2020) en Addendum monitoring en dosering van conventionele systemische immunosuppressieve therapie bij kinderen (13 augustus 2020). NHG-Standaard Eczeem (2014). Thuisarts, Mijn kind heeft eczeem (2026). RIVM, zonadvies.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.