Het smeerschema: opstarten, afbouwen en onderhouden
Je smeert hormooncrème niet zomaar, en je stopt niet in één keer. Je volgt een schema. Je arts spreekt met je af welke crème, welke klasse en hoe lang.

Opstarten
Smeer één keer per dag op alle plekken die ontstoken zijn. Twee keer per dag werkt niet beter. Je gebruikt dan wel meer crème en de kans op bijwerkingen is groter. Meestal zie je binnen 1 tot 2 weken duidelijk verbetering. Klasse 2, 3 en 4 smeer je hooguit 4 weken achter elkaar elke dag. Bij handeczeem spreekt de arts soms tot 6 weken af.
Afbouwen
Je mag afbouwen als de roodheid minder is, de huid gladder voelt en de jeuk veel minder is. Per stap smeer je op minder dagen per week, bijvoorbeeld 6, 5, 4, 3, 2 en 1 dag. Een stap duurt meestal 1 tot 2 weken. Gaat het snel beter, dan mogen de stappen groter zijn. Je bouwt af op geleide van je huid, niet van de kalender.
Weer opbouwen
Wordt de huid tijdens het afbouwen weer actiever, smeer dan weer elke dag op die plekken en bouw daarna opnieuw af. Dat is geen mislukking. Het hoort bij een huidziekte die in golven verloopt.
Onderhouden
Komt het steeds terug zodra je stopt? Dan kun je lange tijd op 2 vaste dagen per week blijven smeren, bijvoorbeeld in het weekend. Soms spreekt je arts 3 of 4 dagen af. Dat geeft minder opvlammingen en minder kans op bijwerkingen dan elke dag doorsmeren.
Maximale hoeveelheid per week
Smeer je langere tijd, dan geldt een maximum per week. Blijf je daaronder en gebruik je de klasse die bij de plek past, dan is de kans op bijwerkingen klein.
| Leeftijd | Klasse 1 | Klasse 2 | Klasse 3 | Klasse 4 |
|---|---|---|---|---|
| Jonger dan 2 jaar | 30 gram | 30 gram | alleen kort | afgeraden |
| Vanaf 2 jaar | 60 gram | 60 gram | 50 gram | afgeraden |
| Volwassenen | geen grens | 100 gram | 100 gram | 50 gram |
Is bijna het hele lichaam ontstoken, dan heb je bij de start tijdelijk meer nodig. Dat spreek je af met je arts.
Bij psoriasis gebruik je naast hormooncrème vaak ook vitamine D-zalf, volgens een eigen stappenplan. Dat lees je op de pagina Smeren bij psoriasis: hormooncrème en vitamine D.
Gratis app: de Smeerwijzer
In de gratis app Smeerwijzer lees je hoe je hormooncrème en vettende crème smeert, reken je uit hoeveel je nodig hebt en maak je je eigen smeerplan. De app werkt zonder account en vervangt het advies van je arts of apotheek niet.
Wanneer neem je contact op met je huisarts?
Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.
Neem contact op bij:
- een huid die na 2 tot 3 weken goed smeren niet duidelijk beter is
- een huid die erger wordt waar je smeert, of jeuk en roodheid precies op die plek
- gele korstjes, pus of natte plekken
- een dunne, glanzende huid, zichtbare bloedvaatjes, rekstrepen of rode puistjes in het gezicht
- meer hormooncrème nodig dan het maximum per week, of klachten die steeds terugkomen zodra je afbouwt
- twijfel over je crème bij zwangerschap, borstvoeding of een kind
Folders om te downloaden
In deze folder en dit werkblad staat het schema met tabellen.
Het smeerschema van hormooncrème (pdf, 2 blz.)
Opstarten, afbouwen, weer opbouwen en onderhouden, met tabellen.Mijn smeerplan (pdf, 2 blz.)
Samen met je arts invullen welke crème waar hoort, om op te hangen.Hoeveel crème heb je nodig? (pdf, 1 blz.)
De vingertopeenheid en de rekensom per week, met een tabel per leeftijd.
Ook handig, bij eczeem en psoriasis:
Hormooncrème bij eczeem (folder bij eczeem, pdf)
Smeerplan psoriasis (smeerplan bij psoriasis, pdf)
Alle folders over dit onderwerp vind je op de pagina Folders en materiaal over crèmes en hormooncrèmes.
E-books over crèmes en hormooncrèmes
Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp vier e-books. Ze zijn geschreven voor mensen die in de huid-, haar- en nagelzorg werken. Iedereen mag ze lezen.
Gratis e-book Crèmes en zalven
Hoe een crème of zalf is opgebouwd, welke basis bij welke huid past en wat de wet regelt. Gratis te downloaden.Gratis e-book Hormooncrèmes
Werking, sterkteklassen, het smeerschema en de bijwerkingen. Gratis te downloaden.Crèmes en hormooncrèmes ontcijferd
Het uitgebreide e-book over verzorgende crèmes en hormooncrèmes, met 36 eigen schema's en tabellen.Eczemaceuticals ontcijferd
Ingrediëntenlijsten van verzorgende crèmes lezen en een smeerplan maken bij de droge huid, met een vergelijking van de samenstelling van 27 merken en apotheekbereidingen. Productvrij, zonder aanraders.
Alle e-books van Huidopleiding, gratis en betaald, staan bij elkaar in de Boekenwijzer.
Meer op onlinedermatologie.nl
- Hormooncrème bij eczeem goed gebruiken
- Behandeling van eczeem stap voor stap
- Smeren bij psoriasis: hormooncrème en vitamine D
Lees ook
- Crèmes en hormooncrèmes: uitleg wint van stelligheid (blog van dr. Annemie Galimont-Collen)
Luister ook
- De HuidCast: Crèmes en hormooncrèmes ontcijferd, op Spotify of Springcast
- De HuidCast: De waarheid over hormoonzalf, op Spotify of Springcast
Voor zorgprofessionals
Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut, kapper of in de zorg? Je cliënten vragen jou vaak welke crème ze moeten gebruiken, of vertellen dat ze gestopt zijn met hun hormooncrème.