Het smeerschema: opstarten, afbouwen en onderhouden

Je smeert hormooncrème niet zomaar, en je stopt niet in één keer. Je volgt een schema. Je arts spreekt met je af welke crème, welke klasse en hoe lang.

Vier fasen: opstarten, afbouwen, weer opbouwen en onderhouden. De vettende crème smeer je in alle fasen.

Opstarten

Smeer één keer per dag op alle plekken die ontstoken zijn. Twee keer per dag werkt niet beter. Je gebruikt dan wel meer crème en de kans op bijwerkingen is groter. Meestal zie je binnen 1 tot 2 weken duidelijk verbetering. Klasse 2, 3 en 4 smeer je hooguit 4 weken achter elkaar elke dag. Bij handeczeem spreekt de arts soms tot 6 weken af.

Afbouwen

Je mag afbouwen als de roodheid minder is, de huid gladder voelt en de jeuk veel minder is. Per stap smeer je op minder dagen per week, bijvoorbeeld 6, 5, 4, 3, 2 en 1 dag. Een stap duurt meestal 1 tot 2 weken. Gaat het snel beter, dan mogen de stappen groter zijn. Je bouwt af op geleide van je huid, niet van de kalender.

Weer opbouwen

Wordt de huid tijdens het afbouwen weer actiever, smeer dan weer elke dag op die plekken en bouw daarna opnieuw af. Dat is geen mislukking. Het hoort bij een huidziekte die in golven verloopt.

Onderhouden

Komt het steeds terug zodra je stopt? Dan kun je lange tijd op 2 vaste dagen per week blijven smeren, bijvoorbeeld in het weekend. Soms spreekt je arts 3 of 4 dagen af. Dat geeft minder opvlammingen en minder kans op bijwerkingen dan elke dag doorsmeren.

Maximale hoeveelheid per week

Smeer je langere tijd, dan geldt een maximum per week. Blijf je daaronder en gebruik je de klasse die bij de plek past, dan is de kans op bijwerkingen klein.

LeeftijdKlasse 1Klasse 2Klasse 3Klasse 4
Jonger dan 2 jaar30 gram30 gramalleen kortafgeraden
Vanaf 2 jaar60 gram60 gram50 gramafgeraden
Volwassenengeen grens100 gram100 gram50 gram

Is bijna het hele lichaam ontstoken, dan heb je bij de start tijdelijk meer nodig. Dat spreek je af met je arts.

Bij psoriasis gebruik je naast hormooncrème vaak ook vitamine D-zalf, volgens een eigen stappenplan. Dat lees je op de pagina Smeren bij psoriasis: hormooncrème en vitamine D.

Gratis app: de Smeerwijzer

In de gratis app Smeerwijzer lees je hoe je hormooncrème en vettende crème smeert, reken je uit hoeveel je nodig hebt en maak je je eigen smeerplan. De app werkt zonder account en vervangt het advies van je arts of apotheek niet.

Wanneer neem je contact op met je huisarts?

Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.

Neem contact op bij:

  • een huid die na 2 tot 3 weken goed smeren niet duidelijk beter is
  • een huid die erger wordt waar je smeert, of jeuk en roodheid precies op die plek
  • gele korstjes, pus of natte plekken
  • een dunne, glanzende huid, zichtbare bloedvaatjes, rekstrepen of rode puistjes in het gezicht
  • meer hormooncrème nodig dan het maximum per week, of klachten die steeds terugkomen zodra je afbouwt
  • twijfel over je crème bij zwangerschap, borstvoeding of een kind

Folders om te downloaden

In deze folder en dit werkblad staat het schema met tabellen.

Ook handig, bij eczeem en psoriasis:

Alle folders over dit onderwerp vind je op de pagina Folders en materiaal over crèmes en hormooncrèmes.

E-books over crèmes en hormooncrèmes

Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp vier e-books. Ze zijn geschreven voor mensen die in de huid-, haar- en nagelzorg werken. Iedereen mag ze lezen.

  • Gratis e-book Crèmes en zalven
    Hoe een crème of zalf is opgebouwd, welke basis bij welke huid past en wat de wet regelt. Gratis te downloaden.

  • Gratis e-book Hormooncrèmes
    Werking, sterkteklassen, het smeerschema en de bijwerkingen. Gratis te downloaden.

  • Crèmes en hormooncrèmes ontcijferd
    Het uitgebreide e-book over verzorgende crèmes en hormooncrèmes, met 36 eigen schema's en tabellen.

  • Eczemaceuticals ontcijferd
    Ingrediëntenlijsten van verzorgende crèmes lezen en een smeerplan maken bij de droge huid, met een vergelijking van de samenstelling van 27 merken en apotheekbereidingen. Productvrij, zonder aanraders.

Alle e-books van Huidopleiding, gratis en betaald, staan bij elkaar in de Boekenwijzer.

Meer op onlinedermatologie.nl

Lees ook

Luister ook

Voor zorgprofessionals

Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut, kapper of in de zorg? Je cliënten vragen jou vaak welke crème ze moeten gebruiken, of vertellen dat ze gestopt zijn met hun hormooncrème.

Bronnen
Gratis e-books Crèmes en zalven en Hormooncrèmes (Huidopleiding, oktober 2026). E-book Crèmes en hormooncrèmes ontcijferd (Huidopleiding, augustus 2026). E-learning Crèmes en hormooncrèmes in de huid-, haar- en nagelzorg (Huidopleiding, 2026). NVDV, Leidraad Dermatocorticosteroïden (2019). NVDV, Richtlijn Constitutioneel eczeem, modules over dermatocorticosteroïden (2015) en lokale bijwerkingen. Expertisegroep Constitutioneel Eczeem, Stapsgewijze topicale behandeling van constitutioneel eczeem (Ned Tijdschr Dermatol Venereol, 2025).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.