De huid als beschermlaag
Bijna elke crème of zalf doet zijn werk in de bovenste laag van je huid. Wie...
Bijna iedereen smeert weleens een crème. Bij een droge huid, bij eczeem of psoriasis, op de handen of op de voeten. In deze kennisbank lees je hoe je huid zich beschermt, welke crème bij je huid past, hoeveel je smeert en hoe je hormooncrème veilig gebruikt.
Er zijn twee soorten smeermiddelen. Een vettende crème verzorgt de huid en smeer je elke dag. Een hormooncrème remt een ontsteking en smeer je volgens een schema. Samen vormen ze de basis van de behandeling van veel huidziektes.
De volgorde van smeren
De onderwerpen
Hieronder lees je per onderwerp kort waar het over gaat. De volledige uitleg staat op de pagina's onder Verdieping.
Verzorgen
Hoe de beschermlaag van je huid werkt, hoe je wast, welke basis bij je huid past en wat ureum doet.
Smeren
Hoeveel je smeert met de vingertopeenheid, wanneer en in welke volgorde, en waar je op let bij het gezicht, de handen, de voeten en de hoofdhuid.
Hormooncrème
Wat een hormooncrème is, de vier sterkteklassen, het smeerschema, bijwerkingen en zorgen over hormooncrème.
Bijzondere situaties
Smeren bij kinderen, in de zwangerschap en bij borstvoeding, en wat je doet bij een allergie voor een crème.
Verdieping
Hieronder vind je alle pagina's over crèmes en hormooncrèmes, met de volledige uitleg per onderwerp.
Wassen, douchen en afdrogen
Wat je onder de douche doet, bepaalt vaak meer dan wat je daarna smeert. Wassen...
Crème, zalf of lotion: welke basis past bij je huid?
In de winkel en bij de apotheek staan veel crèmes, zalven, lotions en gels. Ze...
Hoeveel en wanneer smeer je?
Te dun smeren is de meest voorkomende reden dat een crème niet werkt. Een dun...
Smeren op gezicht, handen, voeten en hoofdhuid
Dezelfde crème werkt niet overal even goed. De huid verschilt per plek in...
Wat is een hormooncrème?
Hormooncrème is een van de belangrijkste medicijnen voor de huid. Het wordt...
De vier sterkteklassen van hormooncrème
Hormooncrème is er in vier sterktes: klasse 1 (zwak) tot en met klasse 4 (zeer...
Het smeerschema: opstarten, afbouwen en onderhouden
Je smeert hormooncrème niet zomaar, en je stopt niet in één keer. Je volgt...
Bijwerkingen van hormooncrème
Bij goed gebruik geeft hormooncrème zelden bijwerkingen, ook als je het jaren...
Zorgen over hormooncrème
Veel mensen zijn bang voor hormooncrème. Dat heet corticofobie. Ze smeren dan...
Hormooncrème bij kinderen, zwangerschap en borstvoeding
Bij een kind, in de zwangerschap en bij borstvoeding twijfelen veel mensen over...
Allergie voor een crème en het etiket lezen
Soms is een crème zelf de oorzaak van een huidprobleem. Dat gebeurt vaker dan...
Folders en materiaal over crèmes en hormooncrèmes
Dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog, schreef deze folders voor iedereen die...
Voor zorgverleners
Deze pagina is voor pedicures, medisch pedicures, manicures,...
Wanneer neem je contact op met je huisarts?
Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.
Neem contact op bij:
- een huid die na 2 tot 3 weken goed smeren niet duidelijk beter is
- een huid die erger wordt waar je smeert, of jeuk en roodheid precies op die plek
- gele korstjes, pus of natte plekken
- een dunne, glanzende huid, zichtbare bloedvaatjes, rekstrepen of rode puistjes in het gezicht
- meer hormooncrème nodig dan het maximum per week, of klachten die steeds terugkomen zodra je afbouwt
- twijfel over je crème bij zwangerschap, borstvoeding of een kind
Gratis app: de Smeerwijzer
In de gratis app Smeerwijzer lees je hoe je hormooncrème en vettende crème smeert, reken je uit hoeveel je nodig hebt en maak je je eigen smeerplan. De app werkt zonder account en vervangt het advies van je arts of apotheek niet.
Folders om te downloaden
Dr. Annemie Galimont-Collen schreef bij elk onderwerp een folder. Je vindt ze onderaan elke pagina, met een korte uitleg. Alle folders samen staan op de pagina Folders en materiaal over crèmes en hormooncrèmes, gesorteerd per onderwerp. Er zijn ook uitlegkaarten en werkbladen, zoals een smeerplan om samen met je arts in te vullen.
De belangrijkste plaatjes uit de folders staan samen in Crèmes en hormooncrèmes in één oogopslag (pdf, 1 blz.). Wil je alles in één keer printen of bewaren, gebruik dan de Themamap Crèmes en hormooncrèmes (pdf, 31 blz.).
Bij eczeem en psoriasis
Gebruik je hormooncrème bij eczeem of psoriasis? Op deze pagina's lees je wat er bij die huidziekte speelt.
E-books over crèmes en hormooncrèmes
Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp vier e-books. Ze zijn geschreven voor mensen die in de huid-, haar- en nagelzorg werken. Iedereen mag ze lezen.
Gratis e-book Crèmes en zalven
Hoe een crème of zalf is opgebouwd, welke basis bij welke huid past en wat de wet regelt. Gratis te downloaden.Gratis e-book Hormooncrèmes
Werking, sterkteklassen, het smeerschema en de bijwerkingen. Gratis te downloaden.Crèmes en hormooncrèmes ontcijferd
Het uitgebreide e-book over verzorgende crèmes en hormooncrèmes, met 36 eigen schema's en tabellen.Eczemaceuticals ontcijferd
Ingrediëntenlijsten van verzorgende crèmes lezen en een smeerplan maken bij de droge huid, met een vergelijking van de samenstelling van 27 merken en apotheekbereidingen. Productvrij, zonder aanraders.
Alle e-books van Huidopleiding, gratis en betaald, staan bij elkaar in de Boekenwijzer.
Meer informatie
thuisarts.nl: informatie van huisartsen over eczeem, een droge huid en het smeren met medicijnzalf
apotheek.nl: informatie over medicijnen, ook over hormooncrèmes
Lees ook
Over de auteur
Dr. Annemie Galimont-Collen is sinds 2007 dermatoloog en werkt in het Bravis Ziekenhuis. Zij was lid van de werkgroep die de NVDV-Leidraad Dermatocorticosteroïden herzag en van de werkgroep voor het substitutieschema voor hormooncrèmes. Van 2016 tot 2025 was zij voorzitter van de domeingroep Dermatotherapie van de NVDV. Zij schreef de gratis e-books Crèmes en zalven en Hormooncrèmes en de e-books Crèmes en hormooncrèmes ontcijferd en Eczemaceuticals ontcijferd (Huidopleiding, 2026).
Zij spreekt op congressen, onder meer van de EADV, en schoolde via Huidopleiding meer dan 8.500 zorgprofessionals. In 2025 werd zij de eerste Zorgstem van het Jaar.
Zij werkt productvrij: zij krijgt geen sponsoring van fabrikanten en raadt geen merken aan.
Bronnen
Gratis e-books Crèmes en zalven en Hormooncrèmes (Huidopleiding, oktober 2026). E-book Crèmes en hormooncrèmes ontcijferd (Huidopleiding, augustus 2026). E-learning Crèmes en hormooncrèmes in de huid-, haar- en nagelzorg (Huidopleiding, 2026). NVDV, Leidraad Dermatocorticosteroïden (2019). KNMP en NVDV, Substitutieschema corticosteroïden cutaan (november 2021). NVDV, Richtlijn Constitutioneel eczeem, modules over dermatocorticosteroïden (2015) en lokale bijwerkingen. Expertisegroep Constitutioneel Eczeem, Stapsgewijze topicale behandeling van constitutioneel eczeem (Ned Tijdschr Dermatol Venereol, 2025). NHG-Standaard Eczeem (2014). Thuisarts, Ik wil mijn huid insmeren met medicijnzalf bij eczeem (mei 2026). NVDV, Richtlijn Contacteczeem (2025). Verordening (EG) 1223/2009 betreffende cosmetische producten en Verordening (EU) 655/2013 over claims bij cosmetische producten. NVWA, informatie over cosmetica en claims (geraadpleegd november 2026). MHRA, Emollients: risk of severe and fatal burns (2018). Hajar T e.a., A systematic review of topical corticosteroid withdrawal (J Am Acad Dermatol, 2015). Hwang J, Lio PA, Topical corticosteroid withdrawal (2022).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
In de media over crèmes en hormooncrèmes
Op TikTok delen deze artsen medische kennis (NRC, maart 2025)
We wassen onze handen kapot, dus smeren, smeren, smeren (AD, maart 2020)
Sla die douchebeurt eens over: beter voor je huid en de planeet (NRC, mei 2025)
Iedere dag douchen gezond? (RTL Nieuws, maart 2025)
Last van een droge huid door de kou (BNNVARA, Kassa, november 2025)
Verschillen goedkope en dure dagcrème echt van elkaar? (Keuringsdienst van Waarde, oktober 2025)
Luister: De HuidCast over crèmes en hormooncrèmes
Verdieping voor zorgprofessionals
Werk je in de zorg? Hier vind je meer over crèmes en hormooncrèmes voor je werk.
Informatie voor zorgverleners
Uitleg en materiaal om met je cliënten te bespreken.Cursus Crèmes en hormooncrèmes
E-learning op Huidopleiding.Boekenwijzer
Vind het e-book dat past bij je vraag.Scholingenkiezer
Vind de scholing die bij je werk past.