Actinische keratosen
De ziekte van Bowen
Melanoma in situ
Lentigo maligna
Melanoma in situ
06 november 2026
Bij een melanoma in situ zijn pigmentcellen veranderd in kankercellen. Ze zitten nog alleen in de bovenste laag van de huid. Daardoor kan een melanoma in situ niet uitzaaien. Zonder behandeling kan het doorgroeien tot een melanoom. In situ betekent: op zijn plek.
Hoe het ontstaat
Een melanoma in situ kan overal op het lichaam ontstaan. Vaker in een stukje huid zonder moedervlek dan in een bestaande moedervlek. De risicofactoren zijn dezelfde als bij het melanoom: een lichte huid, vaak verbrand op jonge leeftijd, zonnebankgebruik, melanoom in de familie, veel of onrustige moedervlekken en eerder een melanoom.
Hoe het eruitziet
Een melanoma in situ ziet eruit als een onrustige moedervlek die langzaam grilliger wordt: niet symmetrisch, met meerdere kleuren en een vage rand. Soms jeukt het of komen er kleine bloedinkjes of korstjes. Vaak merk je de verandering zelf niet. Daarom helpt het als iemand anders meekijkt, of als je foto's maakt. Gebruik de ABCDE-regel en kijk naar het lelijke eendje. Lees meer op de pagina Zelfonderzoek van de huid.
Onderzoek en behandeling
De dermatoloog kijkt met een dermatoscoop. Bij een vermoeden snijdt de arts de vlek weg met een rand van 2 mm. Bevestigt het onderzoek de diagnose, dan volgt een tweede operatie met een rand van 5 mm rond het litteken. Daarmee is de behandeling klaar. Extra onderzoek, zoals een scan, is niet nodig.
Daarna
Heb je meerdere onrustige moedervlekken, laat je huid dan elk jaar nakijken door je huisarts of dermatoloog. Bekijk je huid zelf drie tot vier keer per jaar en bescherm je huid goed tegen de zon. Zie je een vlek die verandert, wacht dan niet tot de volgende controle.
Wanneer neem je contact op met je huisarts?
Ben je onder behandeling of onder controle bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.
Neem contact op bij:
- een plekje, wondje of korstje dat na drie weken niet weg is
- een wondje dat geneest en steeds terugkomt op dezelfde plek
- een moedervlek of vlek die groter wordt, van vorm of kleur verandert, jeukt of bloedt
- een nieuwe vlek of bult die snel groeit, ook als hij roze of huidkleurig is
- een donkere streep in één nagel, of pigment op de huid naast de nagel
- twijfel over een plekje: twijfel is genoeg reden
Folders om te downloaden
In deze folders lees je meer over het melanoma in situ en hoe je je huid nakijkt.
Melanoma in situ en lentigo maligna (pdf, 1 blz.)
De voorstadia van het melanoom en hoe ze behandeld worden.Zelfonderzoek van de huid (pdf, 2 blz.)
Je huid van top tot teen nakijken, met de ABCDE-regel en het lelijke eendje.De ABCDE-regel (pdf, 1 blz.)
De ABCDE-regel en het lelijke eendje op één blad.
Alle folders over huidkanker vind je op de pagina Folders en materiaal over huidkanker.
Verder lezen
De HuidCast S03/E02 Huidkanker ontcijferd
Aflevering bij het e-book Huidkanker ontcijferd.Voorstadia van huidkanker: wat je moet weten
Mijn blog over actinische keratose, de ziekte van Bowen en andere voorstadia.Huidkanker: vormen, risico's en behandeling
Mijn blog met een overzicht van de soorten huidkanker.Toolkit huidkanker
App voor zorgverleners bij het signaleren van verdachte plekjes.
Voor zorgprofessionals
Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut of kapper? Bij Huidopleiding volg je geaccrediteerde scholing over het signaleren van huidkanker, gegeven door dr. Annemie Galimont.
E-books over huidkanker
Dr. Annemie Galimont-Collen schreef over dit onderwerp twee e-books.
Gratis e-book Huidkanker
Voor iedereen die meer wil weten. Gratis te downloaden.Huidkanker ontcijferd
Het uitgebreide e-book voor wie zich wil verdiepen, ook voor zorgprofessionals.
Bronnen
e-book Huidkanker ontcijferd (Huidopleiding, 2026). Gratis e-book Huidkanker, vroegsignalering en verwijzen in de praktijk (Huidopleiding, 2026). NHG-Standaard Verdachte huidafwijkingen. NVDV-richtlijnen Basaalcelcarcinoom (2024), Plaveiselcelcarcinoom (2024), Melanoom (2024) en Actinische keratose (2021). IKNL, Huidkanker in Nederland: trends en inzichten (2025). RIVM, Zonkracht en UV. KWF Kankerbestrijding, brochure Zonverstandig.
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.
Reactie plaatsen