Voetzorg tijdens en na de behandeling tegen kanker

Een behandeling tegen kanker kan ook je voeten raken. De huid wordt droger en kwetsbaarder, je weerstand kan lager zijn en wondjes genezen trager. Een klein wondje kan dan een infectie geven of slecht genezen.

De meeste voetklachten komen door drie bijwerkingen: minder gevoel door zenuwschade (neuropathie), het hand-voetsyndroom (HVS) bij chemotherapie en de hand-voet-huidreactie (HVHR) bij doelgerichte therapie. Ook de nagels kunnen veranderen. Goede voetzorg en vroeg melden van klachten helpen voorkomen dat je behandeling moet worden aangepast.

Op deze pagina lees je welke voetproblemen kunnen ontstaan, wat je zelf elke dag doet, wie je helpt en wanneer je je behandelteam belt.

Folder om te downloaden en te printen:
Folder Voetzorg tijdens en na de behandeling tegen kanker

Welke voetproblemen kunnen ontstaan?

Chemotherapie, doelgerichte therapie en andere behandelingen tegen kanker kunnen de huid, de nagels en de zenuwen van je voeten beschadigen. Je voeten krijgen dan sneller een wondje, een kloof of een ontsteking. Door minder gevoel merk je dat soms niet op tijd.

• Minder gevoel, tintelingen of een branderig gevoel in je tenen en voeten (neuropathie).
• Roodheid, zwelling en pijn van de voetzolen bij chemotherapie. Lees meer op de pagina Hand-voetsyndroom.
• Pijnlijke eeltplekken op plekken met druk, zoals de hiel en de bal van de voet, bij doelgerichte therapie. Lees meer op de pagina Hand-voet-huidreactie.
• Een droge huid met kloven, vooral op de hielen. Lees meer op de pagina's Droge huid en Kloven aan handen en voeten.
• Broze nagels, een nagel die loslaat of een ontstoken nagelwal. Lees meer op de pagina Nagelveranderingen.
• Wondjes die langzamer genezen en meer kans op infectie geven.

Met goede voorzorg blijft de schade meestal beperkt.

Voetonderzoek vóór de start

Laat je handen en voeten nakijken voordat je behandeling begint. Dat kan bij een podotherapeut of een medisch pedicure oncologie. Er wordt gekeken naar wondjes, schimmelinfecties, huid- en nagelaandoeningen, likdoorns, te veel eelt en drukplekken. Ook je gevoel, de doorbloeding, de stand van je voeten en je schoenen worden bekeken. Zo wordt duidelijk hoe groot de kans op problemen is en hoeveel voetzorg je nodig hebt.

Wat gevonden wordt, wordt het liefst vóór de start behandeld. Eelt, likdoorns, nagels en drukplekken behandelt de medisch pedicure of de podotherapeut, in afstemming met je behandelteam. Wondjes, schimmel en huidaandoeningen behandelt je arts.

Laat vooral dik eelt en ingegroeide nagels vóór de start behandelen. Dik eelt op plekken met druk maakt een hand-voet-huidreactie erger. Tijdens de behandeling kan een medisch pedicure oncologie of podotherapeut eelt blijven verwijderen, zolang er geen blaren, kloven of wondjes zijn.

Vraag je behandelteam bij wie je terechtkunt. Ook tijdens de behandeling worden je voeten regelmatig nagekeken, door jezelf en door je behandelteam.

Minder gevoel in je voeten (neuropathie)

Sommige chemotherapie beschadigt de zenuwen in handen en voeten. De bekendste veroorzakers zijn taxanen, platinaverbindingen en vinca-alkaloïden. Je merkt tintelingen, een doof of branderig gevoel, of pijn, vaak eerst in je tenen en vingers. Druk of aanraking, bijvoorbeeld van je schoenen, kan de klachten erger maken.

Ook je evenwicht en spierkracht kunnen afnemen. Daardoor is de kans om te vallen groter. Je loopt soms ook anders, waardoor er nieuwe drukplekken kunnen ontstaan. Goed passende schoenen zijn dan extra belangrijk.

Voel je een wondje of drukplek niet goed meer, dan is je voet mogelijk een risicovoet. De podotherapeut stelt dan vast hoe groot het risico op een wond is. Daarvan hangt af hoeveel voetzorg en controle je nodig hebt.

Heb je minder gevoel in je voeten, let dan hierop:

• Bekijk je voeten elke dag, ook je voetzolen en tussen je tenen. Gebruik een spiegel of vraag een naaste om mee te kijken.
• Gebruik zelf geen warmte of kou op je voeten, zoals een warm voetbad.
• Meld nieuwe klachten, of klachten die snel erger worden, direct aan je behandelteam. Je arts kan de chemotherapie dan aanpassen.

Gebruik dus geen kruik, elektrische deken, warm voetbad of ijs. Je voelt niet goed of iets te heet of te koud is, en je huid kan verbranden of bevriezen. Controleer de temperatuur van het badwater met je elleboog of met een thermometer. Koeling tijdens een infuus, om de nagels te beschermen, regelt je behandelteam.

Blijf je voeten ook na de behandeling elke dag bekijken. Bij platinaverbindingen kunnen de klachten na de laatste kuur nog enkele maanden toenemen. Bij een deel van de mensen blijven er klachten over.

Dagelijkse voetzorg

Bekijk je voeten elke dag. Let op roodheid, zwelling, warmte, blaren, kloven, wondjes en verkleuring.

• Douche hooguit één keer per dag, kort (hooguit vijf minuten) en lauw.
• Was je voeten met lauw water en een mild product zonder zeep. Droog ze goed af, ook tussen je tenen.
• Smeer je voeten elke dag in met een vette crème zonder parfum. Smeer niet tussen je tenen. Voor handen en voeten is een crème met 5 tot 10% ureum geschikt. Bij het hand-voetsyndroom en de hand-voet-huidreactie geldt een eigen smeeradvies.
• Knip je nagels recht en niet te kort, en laat je nagelriemen met rust.
• Draag naadloze sokken of sokken van katoen, en verschoon ze elke dag.
• Draag schoenen die niet knellen. Een goede schoen omsluit je hiel en wreef, sluit stevig en geeft ruimte aan je voorvoet en tenen. Hij is ongeveer een centimeter langer dan je voet als je staat en heeft voorin geen naden. Draag geen hoge hakken.
• Loop niet op blote voeten, ook niet in huis.
• Snijd niet zelf aan eelt of likdoorns, gebruik geen eeltpleisters en prik blaren niet door.
• Neem geen hete of lange voetbaden.
• Neem geen gelnagels, acrylnagels of gellak tijdens de behandeling. Ook daarna niet zolang de nagel, de nagelriem of de nagelwal beschadigd is.

Welke crème je bij welke klacht gebruikt, lees je op de pagina Welke crème wanneer. Hoe je je nagels verzorgt, lees je op de pagina Nagels verzorgen en beschermen.

Wie helpt bij de voetzorg?

Rond je voeten werken verschillende zorgverleners samen. De vereniging van podotherapeuten (NVvP) en de vereniging van dermatologen (NVDV) maakten hiervoor samen afspraken over preventie, behandeling en verwijzing. Die gelden sinds 2022.

• De podotherapeut onderzoekt je voeten en vermindert de druk, met zolen op maat of siliconen hulpstukjes (ortheses). De podotherapeut adviseert ook over schoenen en schoenaanpassingen en kan een ontstoken nagelwal tapen.
• De medisch pedicure verzorgt vóór de start en na de behandeling je nagels, eelt en likdoorns, en geeft schoenadvies.
• De medisch pedicure oncologie heeft een aanvullende opleiding in oncologische voetzorg. Tijdens de behandeling kun je hier terecht, op verwijzing van je arts of in opdracht van je behandelteam. Dat geldt ook voor blijvende klachten na de behandeling, zoals neuropathie.
• Je behandelteam stelt de diagnose en behandelt wonden, infecties en ernstige bijwerkingen. Na afronding van je behandeling is je huisarts je aanspreekpunt.

Podotherapeuten die geschoold zijn in oncologische voetzorg, staan in de verwijsgids kanker van IKNL.

Vertel iedere zorgverlener die aan je voeten werkt dat je wordt behandeld tegen kanker. Vertel ook welke behandeling je krijgt, wanneer je laatste kuur of bestraling was en wie je behandelteam en huisarts zijn.

In de periode dat je afweer het laagst is, gebeurt een behandeling met instrumenten alleen met toestemming van je behandelteam. Een wond aan je voet behandelt de pedicure niet zelf. Daarvoor stuurt hij of zij je door naar je behandelteam.

Ook na de behandeling kunnen er klachten blijven, zoals neuropathie, lymfoedeem of een kwetsbare huid. Blijf dan alert op nieuwe of veranderende plekken en laat je voeten regelmatig verzorgen.

Vergoeding van voetzorg

Voor voetzorg bij kanker bestaat geen aparte vergoeding in de basisverzekering. Preventieve voetzorg voor mensen met een verhoogd risico op een voetwond kan onder voorwaarden uit de basisverzekering worden vergoed. Of dat voor jou geldt, beoordeelt de podotherapeut, op verwijzing van je arts.

Valt je zorg hier niet onder, dan betaal je zelf of vergoedt je aanvullende verzekering een deel.

De voorwaarden kunnen veranderen. Kijk daarom in je polis en op de website van het Zorginstituut: Preventieve voetzorg (Zorginstituut Nederland)

Wanneer bel je je behandelteam?

Tijdens de behandeling bel je je behandelteam. Is je behandeling al langer geleden afgerond? Bel dan je huisarts.

Bel direct het spoednummer van je behandelteam bij koorts of koude rillingen tijdens of kort na een chemokuur.

Meld nieuwe tintelingen, een doof gevoel of pijn in je handen of voeten, of klachten die snel erger worden, direct aan je behandelteam.

Bel vandaag nog bij:

• een wond of blaar aan je voet, of een kloof die bloedt of diep is
• tekenen van infectie, zoals roodheid die toeneemt, warmte, zwelling of pus

Bel je behandelteam bij:

• veel pijn, of moeite met lopen of iets vastpakken
• een wondje of kloof die na drie weken niet geneest

Heb je een nieuwe donkere plek op je voetzool of onder een nagel, of een plek die verandert? Laat die bekijken door je huisarts.

Folders om te downloaden

Dr. Annemie Galimont maakte bij dit onderwerp een folder. Ook de folders over verwante klachten en De HuidWijzer kun je gratis downloaden, printen en meenemen naar je behandelteam.

• Folder Voetzorg tijdens en na de behandeling tegen kanker (pdf, 2 blz.): welke voetproblemen kunnen ontstaan, het voetonderzoek vóór de start, de dagelijkse verzorging, wie je helpt, wat wordt vergoed en wanneer je contact opneemt.
• Folder Hand-voetsyndroom en hand-voet-huidreactie (pdf, 3 blz.): klachten aan handpalmen en voetzolen door medicijnen tegen kanker, de drie graden en wat je zelf kunt doen.
• Folder Nagelveranderingen door behandelingen tegen kanker (pdf, 4 blz.): hoe nagelveranderingen eruitzien, waardoor ze ontstaan, hoe ze worden behandeld en hoe je ze voorkomt.
• Folder Droge huid bij behandelingen tegen kanker (pdf, 2 blz.): de adviezen voor douchen, smeren, kleding en het weer bij een droge huid.
• De HuidWijzer (pdf, 33 blz.): alle klachten van huid, nagels en voeten bij een behandeling tegen kanker in één overzicht, met de rol van de pedicure en de podotherapeut.

Bronnen: folder Voetzorg tijdens en na de behandeling tegen kanker; Richtlijn Medisch Pedicure Oncologie (hoofdstuk 6, 8 en 12 en de checklist voetverzorging), e-book Oncologische huid- en voetzorg (versie 1.1), Toolkit OHZ compact en De HuidWijzer, hoofdstuk 8 en 9 (Huidopleiding, 2026). E-book Oncologische huidzorg ontcijferd, hoofdstuk 5, 6, 11 en 12 (Huidopleiding, 2026). Zorgmodule Voetproblemen tijdens een oncologisch behandeltraject (NVvP, 2022). Zorgmodule Preventie Voetulcera (NVvP, ProVoet, NBOT en NVOS-Orthobanda, 2024). Lacouture ME, et al. ESMO Clinical Practice Guidelines dermatological toxicities. Ann Oncol 2021;32(2):157-170. Zorginstituut Nederland, Preventieve voetzorg (Zvw), pagina van 1 september 2025.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.