Contacteczeem in het genitale gebied

Contacteczeem is eczeem dat ontstaat doordat een stof de huid raakt. Aan de geslachtsdelen komt het vaak voor, omdat de huid daar dun is en veel in contact komt met producten, vocht en wrijving. De huid wordt rood, jeukt, prikt of brandt, en kan schilferen of kloofjes krijgen.

Twee soorten

Irritatief contacteczeem: de huid raakt beschadigd door een stof die bij iedereen irriteert als je er vaak of lang mee in contact komt. Denk aan zeep, douchegel, te veel wassen, urine, zweet en vochtige doekjes. Dit is de meest voorkomende vorm.
Allergisch contacteczeem: je afweer reageert op een stof waar je allergisch voor bent geworden. De reactie begint vaak een tot twee dagen na het contact. Ook kleine hoeveelheden kunnen dan klachten geven.

Stoffen die vaak de oorzaak zijn

geurstoffen in intiemwas, douchegel, maandverband, inlegkruisjes en toiletpapier
conserveermiddelen in vochtige doekjes en crèmes
rubber of latex in condooms
zaaddodende middelen
stoffen in zalven die je zelf koopt, zoals middelen tegen jeuk of tegen aambeien
nagellak of andere stoffen die via je handen op de huid komen

Plakproeven

Denkt je arts aan een allergie, dan kan de dermatoloog plakproeven doen. Daarbij worden kleine hoeveelheden van stoffen met pleisters op je rug geplakt. Na twee dagen gaan de pleisters eraf, en na een paar dagen kijkt de dermatoloog nog een keer. Soms worden ook je eigen producten getest. Weet je waar je allergisch voor bent, dan kun je die stof voortaan vermijden.

De behandeling

Stop met alle producten die de huid kunnen irriteren, en was alleen met lauw water.
Gebruik een vette zalf, zoals vaseline, als beschermlaag.
Je arts kan voor korte tijd een hormoonzalf (corticosteroïd) voorschrijven om de ontsteking te remmen.
Vermijd daarna de stof die de klachten gaf.

Contacteczeem kan samengaan met andere huidziekten, zoals lichen sclerosus. Ook zalven die je voor een andere aandoening gebruikt, kunnen soms contacteczeem geven. Wordt de huid erger in plaats van beter, ga dan terug naar je arts.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Je huisarts is je eerste aanspreekpunt. Die kijkt vaak naar klachten aan de geslachtsdelen en verwijst je zo nodig door. Voor een soatest kun je ook terecht bij het Centrum Seksuele Gezondheid van de GGD.

Bel dezelfde dag je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, bij:

de voorhuid zit vast achter de eikel en de eikel zwelt op
heel veel pijn met blaasjes of wondjes, of je kunt niet goed plassen
een dikke, erg pijnlijke zwelling bij de ingang van de vagina
snel erger wordende roodheid en zwelling, met koorts

Maak een gewone afspraak bij je huisarts bij:

jeuk, pijn of een branderig gevoel dat na 2 weken goede verzorging niet minder is
een wondje dat niet geneest, of een bultje dat groeit
een witte, ruwe of harde plek, of een plek die van kleur verandert
een schimmel die steeds terugkomt
pijn bij het vrijen
zorgen over een soa

Folders om te downloaden

In deze folders lees je meer over contacteczeem en verzorging.

Jeuk, irritatie en contacteczeem (pdf, 2 blz.)
Oorzaken van jeuk, de twee soorten contacteczeem en wat je zelf doet.
De vulva (pdf, 2 blz.)
De delen van de vulva, wat normaal is en hoe je de huid verzorgt.
De penis (pdf, 2 blz.)
De delen van de penis, parelpapels en andere onschuldige plekjes, en verzorging.
Woordenlijst vulva en penis (pdf, 2 blz.)
De woorden die je bij de arts en in de folders tegenkomt.

Alle folders over vulva en penis vind je op de pagina Folders en materiaal over vulva en penis.

Bronnen

NVDV-richtlijn Lichen sclerosus (2021). NHG-Standaard Lichen sclerosus, aangepast na de NVDV-richtlijn van 2021. NVOG-richtlijn Vulvodynie (2019). NVOG-richtlijn Premaligniteiten van de vulva (2021). Multidisciplinaire richtlijn Seksueel overdraagbare aandoeningen (2024), onder meer de modules Fluor vaginalis en vaginitis en Balanitis. NHG-Standaard Fluor vaginalis (aanpassing medicamenteuze behandeling juli 2023). NHG-Standaard Dermatomycosen. Patiëntenfolders van de NVDV over lichen sclerosus en lichen planus.

Laatst inhoudelijk gecontroleerd: november 2026, door dr. Annemie Galimont-Collen, dermatoloog.