Schimmelinfectie bij vrouwen en mannen
Een schimmelinfectie aan de geslachtsdelen komt door de gistschimmel Candida. Die leeft bij veel mensen gewoon op de huid en in de vagina. Soms groeit hij te veel, bijvoorbeeld na een kuur met antibiotica, in de zwangerschap, bij diabetes of als de afweer minder goed werkt.
Een schimmelinfectie is geen soa. Je krijgt hem meestal niet door seks, en een partner zonder klachten hoeft niet behandeld te worden.
Bij vrouwen
- jeuk en een branderig gevoel aan de vulva en in de vagina
- witte, brokkelige afscheiding die niet ruikt
- een rode, soms gezwollen vulva
- pijn bij het plassen of bij het vrijen
Dunne, grijswitte afscheiding met een vislucht past meer bij bacteriële vaginose: een verstoorde balans van de bacteriën in de vagina. Ook dat is geen soa, en het heeft een andere behandeling.
De behandeling
- Behandelen is alleen nodig als je last hebt.
- Bij de drogist en de apotheek zijn zonder recept vaginale tabletten of ovules en crème met clotrimazol of miconazol te koop. Volg de bijsluiter.
- Een capsule met fluconazol krijg je alleen op voorschrift van de huisarts.
- Ben je zwanger, overleg dan eerst met je huisarts of verloskundige. In de zwangerschap gebruik je een middel in de vagina, zonder inbrenghulpje.
- Een middel in de vagina werkt tijdens de menstruatie minder goed.
- Middelen in de vagina kunnen condooms en pessariums tot 3 dagen na de laatste dosis minder betrouwbaar maken.
Ga naar je huisarts als het de eerste keer is, als de klachten na de behandeling niet over zijn, als je ook buikpijn of koorts hebt, of als je twijfelt of het een schimmel is.
Bij mannen
- een rode, jeukende of branderige eikel, soms ook de voorhuid
- kleine rode puntjes of een wit laagje op de eikel
- vaak na seks met een partner die een schimmelinfectie heeft
Bij gezonde mannen gaat een schimmel op de eikel vaak vanzelf over. Was de eikel met lauw water, zonder zeep, en droog goed af. Helpt dat niet genoeg, dan kan een crème tegen schimmel met miconazol of clotrimazol helpen. Komt het steeds terug, ga dan naar je huisarts. Die kijkt ook of er iets anders meespeelt, zoals diabetes. Meer lees je op de pagina Ontsteking van eikel en voorhuid.
Schimmel in de liezen en op de schaamstreek
Een rode, schilferende plek met een scherpe rand in de liezen of op de schaamstreek kan liesschimmel zijn (tinea cruris). Dat is een andere schimmel dan Candida. Daarbij helpt een crème met terbinafine, miconazol of clotrimazol, zonder recept te koop. Twijfel je of het schimmel is, ga dan naar je huisarts.
Als het steeds terugkomt
Heb je vaker dan drie keer per jaar een schimmelinfectie, ga dan naar je huisarts. Die bevestigt eerst met onderzoek van de afscheiding dat het om schimmel gaat. Daarna kijkt de huisarts naar wat meespeelt, zoals diabetes of medicijnen. Er zijn twee aanpakken: een middel dat je klaar hebt liggen voor zodra de klachten beginnen, of een middel dat je een paar maanden elke maand neemt om het te voorkomen.
Yoghurt, probiotica en tea tree olie worden niet aangeraden. Spoelen van de vagina, zeep en zaaddodende middelen kunnen de klachten erger maken. Terugkerende jeuk kan ook een andere oorzaak hebben, zoals eczeem of lichen sclerosus.
Meer over schimmelinfecties op andere plekken van de huid en de nagels lees je in het onderwerp Schimmel op onlinedermatologie.nl.
Wanneer ga je naar de huisarts?
Je huisarts is je eerste aanspreekpunt. Die kijkt vaak naar klachten aan de geslachtsdelen en verwijst je zo nodig door. Voor een soatest kun je ook terecht bij het Centrum Seksuele Gezondheid van de GGD.
Bel dezelfde dag je huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost, bij:
- de voorhuid zit vast achter de eikel en de eikel zwelt op
- heel veel pijn met blaasjes of wondjes, of je kunt niet goed plassen
- een dikke, erg pijnlijke zwelling bij de ingang van de vagina
- snel erger wordende roodheid en zwelling, met koorts
Maak een gewone afspraak bij je huisarts bij:
- jeuk, pijn of een branderig gevoel dat na 2 weken goede verzorging niet minder is
- een wondje dat niet geneest, of een bultje dat groeit
- een witte, ruwe of harde plek, of een plek die van kleur verandert
- een schimmel die steeds terugkomt
- pijn bij het vrijen
- zorgen over een soa
Folders om te downloaden
In deze folders lees je meer over schimmelinfecties en verzorging.
Schimmelinfectie bij vrouwen en mannen (pdf, 2 blz.)
Herkennen, behandelen en wat je doet als een schimmel steeds terugkomt.Jeuk, irritatie en contacteczeem (pdf, 2 blz.)
Oorzaken van jeuk, de twee soorten contacteczeem en wat je zelf doet.Ontsteking van eikel en voorhuid (pdf, 2 blz.)
Oorzaken van balanitis, verzorging, behandeling en wanneer het spoed is.Vulva en penis in het kort (pdf, 2 blz.)
Het belangrijkste over huidklachten aan vulva en penis op twee bladzijden.
Alle folders over vulva en penis vind je op de pagina Folders en materiaal over vulva en penis.