Veel mensen met constitutioneel eczeem (ook wel atopisch eczeem) vragen zich af of voeding de oorzaak is. Op internet staan veel adviezen over diëten en supplementen. Constitutioneel eczeem wordt niet door voeding veroorzaakt.
Een voedselallergie en eczeem komen wel vaker samen voor, maar voedsel weglaten maakt het eczeem meestal niet beter. Is er een duidelijk vermoeden van een voedselallergie, dan kan gericht onderzoek zinvol zijn. Een dieet zonder medische reden wordt afgeraden. Ook een positieve allergietest is op zichzelf geen reden om iets uit je voeding te laten.
Op deze pagina lees je wat de richtlijn van 2026 zegt over voeding, allergie en leefstijl. Een gezonde leefstijl is goed voor iedereen, ook voor mensen met eczeem.
Kinderen met eczeem hebben vaker een voedselallergie dan andere kinderen. Het eczeem zelf komt door een zwakkere huidbarrière en een te sterke afweer in de huid.
Een echte voedselallergie geeft meestal binnen minuten tot een paar uur na het eten klachten. Denk aan galbulten, een dikke lip of opgezwollen ogen, braken of benauwdheid. Merk je dat, bespreek het dan met je huisarts. Bij benauwdheid of een opgezwollen gezicht bel je meteen.
Een allergietest is niet nodig om eczeem vast te stellen.
Een positieve test zonder klachten na het eten betekent niet dat je allergisch bent. Dat heet sensibilisatie. Het is geen reden voor een dieet.
Voor diëten waarbij je voedingsmiddelen weglaat, is onvoldoende bewijs dat ze eczeem verbeteren.
Laat geen voeding weg zonder dat een allergie is aangetoond. Bij kinderen kan onnodig weglaten tot tekorten leiden.
Vermoed je toch een voedselallergie, laat dat dan onderzoeken via je huisarts, kinderarts of dermatoloog.
Baby's met eczeem hebben een grotere kans op een allergie voor pinda of ei. Vroeg beginnen met deze voedingsmiddelen verkleint die kans. Het advies hieronder geldt voor baby's met matig tot ernstig eczeem. Bij licht eczeem volg je de gewone adviezen van het consultatiebureau.
Bouw het geven op volgens een introductieschema. Vraag het consultatiebureau of de huisarts daarnaar.
Geef goed verhit kippenei zo vroeg mogelijk, tussen 4 en 6 maanden.
Geef pinda, bijvoorbeeld als dun gesmeerde pindakaas, het liefst tussen 4 en 8 maanden. Na 8 maanden kan het nog tot 11 maanden, maar overleg dan eerst.
Verdraagt je baby het, geef het daarna minstens 2 keer per week, samen per week minstens een half ei en 3 theelepels pindakaas. Blijf ei minstens een half jaar geven en pinda een aantal jaren.
Heeft je baby ernstig eczeem en is het ouder dan 6 maanden, heeft het al een andere voedselallergie, of begin je pas na 8 maanden? Overleg dan eerst met de huisarts of het consultatiebureau. Soms is eerst een huidtest nodig. Meer hierover lees je op de pagina Eczeem bij kinderen.
Mensen met eczeem kunnen allergisch worden voor een stof in een crème of zalf, zoals parfum, wolvet of een conserveermiddel. Jeuk en eczeem ontstaan dan 1 tot 3 dagen na het smeren, precies waar je het middel gebruikt. Soms breidt het uit.
Denk je hieraan, bespreek het dan met je arts. De dermatoloog kan dit onderzoeken met plakproeven. Neem al je crèmes, zalven en verzorgingsproducten mee naar de afspraak.
Maatregelen tegen huisstofmijt, zoals speciale hoezen en vaak stofzuigen, hebben geen duidelijk effect op eczeem. Huisartsen raden ze daarom niet standaard aan. Bij een sterke allergie voor huisstofmijt kunnen ze soms toch helpen. Bespreek dat met je arts. Merk je duidelijk dat contact met een dier het eczeem erger maakt, bespreek dat dan met je arts.
Voedingssupplementen zijn geen behandeling van eczeem. De richtlijn van 2026 adviseert ze niet. Dat geldt voor:
vitamine D
visolie
zink en magnesium
kurkuma
duindoornolie
probiotica
De algemene adviezen blijven wel gelden, zoals extra vitamine D voor jonge kinderen en ouderen en foliumzuur bij een kinderwens.
Veel mensen merken dat het eczeem erger wordt in drukke of zware periodes. Andersom geeft eczeem ook stress. Bespreek met je arts of je dat verband merkt.
Mindfulness, ademhalingsoefeningen of yoga kunnen helpen als aanvulling op de behandeling met zalven. Ze vervangen die behandeling niet. Heb je behoefte aan steun, dan kan je huisarts je doorverwijzen, bijvoorbeeld naar een praktijkondersteuner GGZ of een psycholoog. Meer hierover lees je op de pagina Leven met eczeem.
Bewegen is goed voor je welbevinden, ook met eczeem. Zweten en warmte kunnen jeuk geven. Kies een sport die bij je past, draag luchtige sportkleding en bouw rustig op. Douche na het sporten kort en lauw en smeer je huid daarna in.
Stoppen met roken en minder alcohol drinken zijn goed voor je gezondheid. Of het eczeem er direct beter van wordt, is niet goed onderzocht.
Meeroken hangt samen met meer en ernstiger eczeem, bij kinderen en volwassenen. Rook daarom niet in huis of in de auto. Alcohol in de zwangerschap hangt samen met eczeem bij het kind.
Op internet en sociale media lees je veel over diëten, natuurlijke middelen en supplementen die eczeem zouden genezen. Daar is meestal geen bewijs voor. Sommige middelen kunnen de huid juist irriteren of een allergie geven. Twijfel je over een advies, vraag het dan aan je arts of kijk op eczeemwijzer.nl.
Bij een contactallergie reageert de huid op een stof die de huid raakt. Het eczeem ontstaat meestal 2 tot 3 dagen na het contact, precies op de plek waar de stof de huid raakte. Een contactallergie blijft vaak het hele leven bestaan. Stoffen die het vaakst een allergie geven, zijn:
metalen zoals nikkel, chroom en kobalt, in goedkope sieraden, knopen, gespen, leer en cement
geurstoffen en conserveermiddelen in cosmetica, verzorgingsproducten en schoonmaakmiddelen
stoffen in rubber, bijvoorbeeld in handschoenen en schoenen
lijmen, haarverf en stoffen in crèmes en zalven
Denkt je arts aan een contactallergie, dan kan de dermatoloog een plakproef doen. Je komt dan drie keer in één week. Pleisters met kleine hoeveelheden stoffen blijven 2 dagen op je rug zitten. Daarna kijkt de dermatoloog twee keer naar je huid. Neem je eigen producten mee, of foto's van de ingrediëntenlijsten. Een allergietest bij de huisarts, een bloedtest of een test van internet zegt niets over een contactallergie.
Ben je allergisch, dan krijg je een lijst met de namen waaronder de stof op een etiket kan staan. Zoek die namen in de ingrediëntenlijst. Woorden als hypoallergeen, dermatologisch getest of natuurzuiver zeggen niets over de stof waarvoor jij allergisch bent. Fabrikanten veranderen soms de samenstelling, dus kijk bij elke aankoop opnieuw.
Thuis kun je met de ROAT testen of je een crème of lotion verdraagt. Smeer 14 dagen lang 2 keer per dag een dun laagje in één elleboogsplooi. Krijg je jeuk, roodheid of eczeem op die plek, stop dan en gebruik het product niet meer.
Bel direct 112 als iemand na het eten benauwd wordt, slecht kan slikken of flauwvalt.
Neem dezelfde dag contact op met je huisarts, of buiten kantoortijd met de huisartsenpost, bij snel uitbreidende blaasjes of ronde wondjes op de eczeemhuid, vaak met koorts of ziek zijn. Dit kan eczema herpeticum zijn, een infectie met het koortslipvirus.
Neem ook contact op bij:
galbulten, zwelling of braken binnen een paar uur na het eten
twijfel over het geven van pinda of ei aan je baby
jeuk of eczeem precies waar je een nieuwe crème of zalf smeert
een kind dat slecht groeit of eet, of dat een dieet volgt zonder begeleiding
Deze folders gaan over leefstijl, voedsel en allergie. Zie je op internet een dieet of middel tegen eczeem, lees dan eerst Eczeem en claims online.
Leefstijl bij eczeem (pdf, 2 blz.)
Bewegen, ontspanning, roken en alcohol.
Eczeem en voedselallergie (pdf, 2 blz.)
Wat klopt, wanneer onderzoek zinvol is en waarom je geen onnodig dieet volgt.
Allergie bij eczeem (pdf, 2 blz.)
Huisstofmijt, huisdieren en pollen: wat helpt en wat niet.
Contactallergisch eczeem (pdf, 2 blz.)
Eczeem door een stof die je huid raakt, welke stoffen het vaakst een allergie geven en hoe je etiketten leest.
Onderzoek naar contactallergie (pdf, 3 blz.)
Hoe de plakproef bij de dermatoloog gaat en hoe je thuis een product test met de ROAT.
Eczeem en claims online (pdf, 2 blz.)
Diëten, supplementen, testen en wondermiddelen die niet werken.
Sporten, zwemmen en op vakantie met eczeem (pdf, 2 blz.)
Zweet, chloor, zon en reizen.
Alle folders over eczeem vind je op de pagina Folders en materiaal over eczeem.
Dr. Annemie Galimont maakte twee gratis apps die bij de folders horen. Je kunt ze op je telefoon zetten en ze werken zonder account. Ze vervangen het advies van je arts of apotheek niet.
Eczeem Keuzehulp
Welke verzorging past bij jouw huid, met een zoekhulp voor producten zonder de stof waar je allergisch voor bent.
e-book Voeding, leefstijl en de huid ontcijferd; e-book Psoriasis en eczeem ontcijferd, hoofdstuk 6 en 17 (Huidopleiding, 2026). NVDV-richtlijn Constitutioneel eczeem, modules Leefstijl bij eczeem, Eczeem en dieet, Eczeem en voedingssupplementen, Eczeem en stress, Eczeem en bewegen, Eczeem en alcohol en roken (5 augustus 2026) en Addendum vroege introductie voedingsallergenen bij kinderen met constitutioneel eczeem (29 januari 2020). NHG-Standaard Eczeem (2014).
Laatst inhoudelijk gecontroleerd: oktober 2026, door dr. Annemie Galimont, dermatoloog.
