Psoriasis en je gezondheid
Psoriasis is een ontstekingsziekte die verder reikt dan de huid. Sommige andere aandoeningen komen bij psoriasis vaker voor. Hoe dat precies komt, is nog niet duidelijk. Waarschijnlijk spelen een gedeelde ontsteking, erfelijke aanleg en leefstijl samen een rol.
De kans op deze aandoeningen is groter dan bij mensen zonder psoriasis, vooral bij ernstiger psoriasis. Dat wil niet zeggen dat jij ze krijgt. Als je weet waar je op let, kun je klachten op tijd met je arts bespreken.

Gewrichten
Naar schatting 6 tot 41 op de 100 mensen met psoriasis krijgen artritis psoriatica, een ontsteking van gewrichten en pezen. Het begint meestal jaren na de huidklachten. Let op:
- pijn, zwelling of stijfheid van een of meer gewrichten;
- een hele vinger of teen die dik en pijnlijk is;
- pijn aan de hiel of bij een pees;
- rugpijn die al minstens 3 maanden elke dag aanwezig is en voor je 45e is begonnen;
- soms een ontsteking in het oog: een rood, pijnlijk oog en last van licht.
Het is belangrijk om artritis psoriatica op tijd te herkennen en te behandelen. Op de pagina Psoriasis en gewrichten staat een korte vragenlijst die je zelf kunt invullen.
Hart, bloedvaten, gewicht en suiker
Mensen met psoriasis hebben een grotere kans op hart- en vaatziekten, zoals een hartinfarct of een beroerte. Hoe ernstiger de psoriasis, hoe groter de kans. Ook hoge bloeddruk komt vaker voor. Heb je daarnaast andere risicofactoren, zoals roken of overgewicht, dan is extra aandacht nodig.
Overgewicht en diabetes type 2 komen vaker voor bij psoriasis, vooral bij ernstiger psoriasis. Er zijn aanwijzingen dat een gezond gewicht de psoriasis kan verminderen. Overgewicht lijkt bovendien de kans op artritis psoriatica te vergroten.
Darmen, lever en nieren
De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn langdurige ontstekingen van de darm. Ze komen bij psoriasis vaker voor. Heb je lange tijd klachten van je darmen, zoals diarree of buikpijn, of zie je bloed bij je ontlasting? Ga dan naar je huisarts.
Leververvetting komt vaker voor bij psoriasis. Vet in de lever kan op den duur ontsteking en littekenweefsel geven. De kans daarop is groter boven de 50 jaar en bij overgewicht, diabetes, hoge bloeddruk of een hoog cholesterol. Je arts houdt hiermee rekening bij de keuze van medicijnen, zoals methotrexaat. Bij matige tot ernstige psoriasis is ook de kans op een minder goede nierfunctie groter. Ook daar houdt je arts rekening mee bij de keuze van tabletten of injecties. Zo nodig controleert je arts je nieren met bloedonderzoek.
Stemming
Somberheid en angst komen vaker voor bij psoriasis. Psoriasis is zichtbaar en veel mensen voelen zich weleens bekeken of afgewezen. Je kunt je schamen of plekken gaan verbergen. Een goede behandeling van de psoriasis verbetert vaak ook de stemming. Praat erover met je arts. Die kan je zo nodig verwijzen naar een psycholoog, meestal via de huisarts.
Huid en zon
Sommige vormen van huidkanker komen bij psoriasis iets vaker voor. Het is onduidelijk of dat komt door de psoriasis, door roken en alcohol of door de behandeling. Na veel lichttherapie, vooral PUVA, en na ciclosporine is de kans groter. Zon met mate helpt veel mensen met psoriasis. Verbrand niet en gebruik zonnebrandcrème. Laat een nieuw of veranderend plekje op de huid nakijken.
Wat je arts doet en wat je zelf kunt doen
Je arts vraagt naar klachten van je gewrichten, naar je stemming en naar roken, alcohol, bewegen en voeding. Bij een vermoeden van artritis psoriatica verwijst de arts je naar de reumatoloog. De dermatoloog verwijst je zo nodig naar de huisarts, om je bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker te laten controleren. Bij een andere ziekte overlegt je dermatoloog zo nodig met een andere specialist, zoals de reumatoloog, de MDL-arts (maag-darm-leverarts) of de cardioloog.
Wat je zelf kunt doen:
- Rook niet. Hulp bij stoppen krijg je via je huisarts.
- Drink weinig of geen alcohol.
- Beweeg op een manier die bij je past.
- Eet gezond en gevarieerd en werk aan een gezond gewicht. Een diëtist kan je helpen.
- Laat je bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker controleren bij je huisarts, zeker als je ernstige psoriasis hebt.
- Vertel nieuwe klachten aan je arts, ook als ze niet over je huid gaan.
Meer over gezond leven met psoriasis lees je op de pagina Leefstijl en voeding bij psoriasis.
Medicijnen
Sommige medicijnen kunnen psoriasis verergeren:
- bètablokkers, voor het hart of tegen hoge bloeddruk;
- calciumantagonisten, tegen hoge bloeddruk;
- ACE-remmers, zoals lisinopril, en andere middelen die op hetzelfde systeem werken, zoals losartan;
- in zeldzame gevallen lithium, een medicijn bij stemmingsstoornissen.
Ook plotseling stoppen met prednisontabletten kan een ernstige opvlamming geven. Stop nooit zelf met een medicijn. Overleg eerst met je arts. Vertel elke arts die je een nieuw medicijn geeft, dat je psoriasis hebt.
Moet je psoriasis behandeld worden met tabletten of injecties, dan kiest je arts een middel dat past bij je andere aandoeningen. Bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa kiest je arts bijvoorbeeld liever geen IL-17-remmer, en bij depressie, nu of vroeger, geen apremilast. Sommige middelen helpen tegen meer dan één aandoening. Methotrexaat en veel biologics werken ook op de gewrichten. Vertel je arts daarom altijd welke andere ziekten je hebt en welke medicijnen je gebruikt.
Wanneer neem je contact op met je huisarts?
Ben je onder behandeling bij een dermatoloog, neem dan contact op met de polikliniek dermatologie.
Bel direct 112 bij pijn op de borst, of plotseling een scheve mond, een slappe arm of been of moeite met praten.
Neem dezelfde dag contact op met je huisarts, of buiten kantoortijd met de huisartsenpost, bij een rood, pijnlijk oog, vooral als je minder goed ziet of last hebt van licht, en bij somberheid met gedachten aan de dood of aan zelfdoding.
Neem ook contact op bij:
- pijn, zwelling of stijfheid van gewrichten, of een dikke, pijnlijke vinger of teen
- lang aanhoudende diarree of buikpijn, of bloed bij de ontlasting
- somberheid, angst of onzekerheid door de psoriasis
- vragen over je bloeddruk, cholesterol, bloedsuiker of gewicht
- psoriasis die erger wordt na een nieuw medicijn
Folders om te downloaden
In deze folders lees je welke aandoeningen vaker samengaan met psoriasis, hoe je artritis psoriatica herkent en wat je zelf kunt doen.
Psoriasis en je gezondheid (pdf, 3 blz.)
Aandoeningen die vaker samengaan met psoriasis, waar je op let en wat je arts en jij zelf kunnen doen.Psoriasis en gewrichten (pdf, 3 blz.)
Artritis psoriatica herkennen en behandelen, met de vragenlijst om in te vullen.Leefstijl en voeding bij psoriasis (pdf, 2 blz.)
Gewicht, voeding, roken, alcohol, stress, bewegen en zon.
Alle folders over psoriasis vind je op de pagina Folders en materiaal over psoriasis.
Voor zorgprofessionals
Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist of huidtherapeut? Bij Huidopleiding volg je geaccrediteerde scholing over dit onderwerp, gegeven door dr. Annemie Galimont.
