Over zonnebrandcrème gaan veel verhalen rond, vooral op sociale media. Vaak gaat het om een onderzoek in een laboratorium of bij dieren dat wordt gebracht alsof het over gewoon smeren gaat. Op deze pagina lees je wat er van de bekendste verhalen klopt. Over bewolking, factor 50 en de zonnebank lees je meer op de pagina Fabels over zon en huidkanker.
Geen enkel onderzoek laat zien dat gewoon gebruik van zonnebrandcrème meer kans op kanker geeft. In een groot Australisch onderzoek smeerde de ene groep mensen jarenlang elke dag, de andere groep niet. In de groep die smeerde, kwam het plaveiselcelcarcinoom minder vaak voor, en later ook het melanoom. UV-straling van de zon staat op de lijst van stoffen die zeker kanker geven, samen met tabak en asbest.
Met moderne apparaten kun je heel kleine hoeveelheden van een stof meten, ook filters uit zonnebrandcrème. Dat je iets kunt meten, betekent niet dat het schade doet. Na een kop koffie kun je ook cafeïne in je bloed meten. De onderzoekers die filters in het bloed vonden, raden aan om gewoon te blijven smeren.
Elk filter in Europese zonnebrandcrème is beoordeeld door een onafhankelijke commissie van wetenschappers, met een ruime veiligheidsmarge. Alleen filters op een vaste lijst mogen erin, en alleen tot een vaste hoeveelheid.
Dit verhaal komt uit onderzoek bij dieren, die heel hoge doseringen kregen via hun eten of een injectie. Dat is honderden keren meer dan wat een mens via de huid opneemt. Bij mensen is niet aangetoond dat zonnebrandcrème hormoonziekten of problemen met zwanger worden geeft. Europa heeft uit voorzorg de regels voor twee filters strenger gemaakt: oxybenzon in 2023 en homosalaat in 2025. Wie het zekere voor het onzekere wil, kiest minerale filters.
Onderzoek bij mensen laat zien dat nanodeeltjes zinkoxide en titaandioxide in de bovenste laag van de huid blijven. Inademen is wel een aandachtspunt. Gebruik daarom liever geen spray of poeder met nanodeeltjes, zeker niet bij kinderen.
Natuurlijk is geen wettelijk begrip. Tea tree, lavendel en citrusolie zijn natuurlijk en horen bij de bekendste oorzaken van allergie. Ook woorden als clean, vrij van chemicaliën en reef safe hebben geen wettelijke betekenis.
Kokosolie, sheaboter en olijfolie hebben een factor van ongeveer 3 tot 8. Zinkoxidepoeder dat je thuis door een crème roert, verdeelt zich niet goed over de huid. Zelfgemaakte zonnebrandcrème beschermt daardoor veel te weinig, en niet tegen UVA. Wie denkt dat hij beschermd is, blijft bovendien langer in de zon.
Op een paar plekken in de wereld zijn twee filters verboden om het koraal te beschermen. De grootste bedreiging voor koraal is de opwarming van het zeewater. Ga je naar een gebied met zo'n verbod, kies dan een minerale zonnebrandcrème zonder nanodeeltjes of een crème met moderne filters.
Wie heel trouw elke dag smeert met factor 50, kan iets minder vitamine D aanmaken. Verbranden is nooit de oplossing. Bespreek met je huisarts of apotheker of je extra vitamine D nodig hebt. Meer lees je op de pagina Zonnebrandcrème en vitamine D.
De meeste zon krijg je thuis: op de fiets, in de tuin en op het terras. Al in maart kan de zonkracht in Nederland 5 zijn. Smeer vanaf zonkracht 3, ook in eigen land.
Een crème met factor 30 en het UVA-logo beschermt evenveel als een duurdere crème met dezelfde factor en hetzelfde logo. De beste zonnebrandcrème is een crème die je fijn vindt en daardoor dik genoeg smeert.
Een geopende fles is ongeveer twaalf maanden goed. Kijk naar het open potje met 12M op de verpakking. Heeft de fles in de hitte gelegen of ruikt hij anders, gebruik hem dan niet meer.
Twijfel je over iets wat je leest, kijk dan bij thuisarts.nl, de dermatologen op nvdv.nl, het KWF of het RIVM. Websites die producten verkopen of niet naar deze bronnen verwijzen, zijn minder betrouwbaar.
In deze folders staan de verhalen over zonnebrandcrème en over zon en huidkanker op een rij.
Fabels over zonnebrandcrème (pdf, 1 blz.)
Kanker, hormonen, nanodeeltjes en vitamine D: wat klopt er van de verhalen.
Fabels over zon en huidkanker (pdf, 1 blz.)
Bewolking, factor 50, vitamine D en de zonnebank: wat klopt en wat niet.
Een zonnebrandcrème kiezen (pdf, 1 blz.)
Waar je in de winkel op let, om af te vinken.
Alle folders over huidkanker en zonnebrandcrème vind je op de pagina Folders en materiaal over huidkanker.
Werk je als pedicure, schoonheidsspecialist, huidtherapeut of kapper? Bij Huidopleiding volg je geaccrediteerde scholing over het signaleren van huidkanker en over zonbescherming in de praktijk, gegeven door dr. Annemie Galimont-Collen.
Wil je meer weten? Dr. Annemie Galimont-Collen schreef twee e-books over zonnebrandcrème, voor iedereen die in de huid-, haar- en nagelzorg werkt en voor wie zich wil verdiepen.